Το ασήκωτο βάρος της δίαιτας

Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου, ακούω για «σωστό» τρόπο διατροφής, προκειμένου να πετύχουμε ένα υγιές, ελκυστικό σώμα, ένα σώμα ως μέσο για μια πιο ικανοποιητική ζωή – και ότι τυχόν αποτυχίες είναι ολοδικές μας.

Η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική.

Διαβάζοντας για το θέμα αρκετά, ειδικά τα τελευταία χρόνια που άρχισα παράλληλα να τρέχω και να έχω και περισσότερα κιλά μετά τις εγκυμοσύνες μου, με ενδιαφέρει πάρα πολύ να καταλάβω πώς σκεφτόμαστε για το βάρος μας, τον τρόπο που τρώμε και πώς προσπαθούμε να ελέγξουμε ή να αλλάξουμε το σώμα μας στην προσπάθειά μας να είμαστε πιο ευτυχισμένοι και πιο υγιείς.

Κι ενώ γενικά γράφω για απώλεια βάρους και διατροφή κατά διαστήματα στο blog, νιώθω ότι είναι πολύ πολύ σημαντικό να παρουσιάσω μια ευρεία προοπτική που να επιτρέπει την πληρέστερη κατανόηση της περίπλοκης σκέψης για την υγεία και το σωματικό βάρος.

Ο στόχος μου εδώ δεν είναι, φυσικά, να πω πώς πρέπει να σκεφτόμαστε, να τρώμε ή να ζούμε – ούτε να κριθούμε ως προς τι επιλέγουμε για να θρέψουμε το σώμα μας – αφού ούτως ή άλλως δεν είμαι επαγγελματίας του χώρου, ούτε έχω τις απαραίτητες γνώσεις. Αυτό που επιδιώκω είναι ίσως να ξεκινήσουμε μια συζήτηση σχετικά με τη διατροφή, τον αντίκτυπό της και πώς μπορούμε να διαχειριστούμε τα μηνύματα που μας δίνονται για ό,τι είναι αυτό που μας κάνει ελκυστικούς, επιτυχημένους και υγιείς.

Ακούμε συνέχεια και ειδικά ενόψει του καλοκαιριού «φτιάξε το σώμα των ονείρων σου», «ώρα να διώξεις τα περιττά κιλά», «ήρθε η ώρα για αποτοξίνωση», «αδυνάτισε σε 10 μέρες». Τα ίδια, βέβαια, και μετά το καλοκαίρι «διώξε τα κιλά των διακοπών γρήγορα και ανώδυνα».

Όχι. Αυτό πρέπει να σταματήσει.

Και μόνο οι λέξεις που χρησιμοποιούνται μας δείχνουν με το δάχτυλο και υπονοούν τις «κακές επιλογές φαγητού που κάναμε …»

Τι σημαίνει δηλαδή κακές επιλογές;

Ότι το σώμα μας έχει δηλητηριαστεί από μπισκότα, σάντουιτς και παγωτά; Και ότι υπάρχει κάποιο αντίδοτο για όλα αυτά;

Όλη αυτή η φρασεολογία, υποθέτει ότι ορισμένα τρόφιμα είναι «κακά», «αμαρτωλά» και, επιπλέον, κάνουμε μεγάλο κακό που τα τρώμε. Αυτό είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της διατροφικής μας κουλτούρας (diet culture). Και όλοι πέφτουμε σε αυτή την παγίδα «ηθικολογίας» των φαγητών.

Αυτή η διατροφική κουλτούρα, που εξισώνει το αδύνατο σώμα με την αρετή, με το «σωστό», έχει γίνει η κυρίαρχη κουλτούρα μας – συχνά με τρόπους που ούτε καν παρατηρούμε.

Μέσα από αυτήν την κουλτούρα, από αυτή τη νοοτροπία, οι περισσότεροι από εμάς βλέπουμε (ή μάθαμε να βλέπουμε) την ομορφιά, την υγεία και το σώμα μας.

Μέσα από αυτό το πρίσμα, αποφασίζουμε το πώς θα νιώθουμε και πώς θα συμπεριφερόμαστε στον εαυτό μας. Θέτουμε το «αδύνατο» ως την κορυφή της επιτυχίας και της ομορφιάς, θεωρούμε ότι το «αδύνατο» είναι το σωστό μέγεθος, το «υγιές» μέγεθος.

Στην πραγματικότητα, εννοείται πως δεν υπάρχει «σωστό» μέγεθος σώματος. Δεν υπάρχει ούτε»σωστή» διατροφή, ή τουλάχιστον δε θα ήταν σχεδόν ποτέ εφικτή, αφού το ποσοστό αποτυχίας όσων κάνουν δίαιτα είναι συντριπτικό. Πού σημαίνει ότι βάζουμε συχνά τον εαυτό μας να αγωνιστούμε σε έναν αγώνα που θα βγούμε χαμένοι, με αποτέλεσμα να νιώθουμε άσχημα για τον εαυτό μας – και να κρίνουμε και άλλους – αφού υποδηλώνει, επιπλέον, ότι η απώλεια βάρους θα μας βοηθήσει να αισθανθούμε καλύτερα.

Διαβάζουμε τα τελευταία χρόνια για το κίνημα anti-diet (κατά της δίαιτας) και το κίνημα body positivity (θετικη διάθεση προς το σώμα) που προτρέπουν τους ανθρώπους να εξετάσουν, να αμφισβητήσουν, και τελικά να απορρίψουν τη δίαιτα, αυτό το μύθο ότι μόνο τα αδύνατα σώματα είναι υγιή, την νοοτροπία των διακρίσεων στους ανθρώπους με «μεγαλύτερα σώματα», την κουλτούρα της δίαιτας για λόγους απώλειας βάρους.

Η αντι-δίαιτα δεν σημαίνει αντι-υγεία.

Όλοι είμαστε σε αυτό το παιχνίδι. Τουλάχιστον οι μισοί ή και παραπάνω ενήλικες έχουν κάνει δίαιτα απώλειας βάρους μόνο τον τελευταίο χρόνο. Το κίνημα κατά της διατροφής έρχεται αντιμέτωπο με την κουλτούρα της διατροφής με σκοπό να αντιμετωπίσει τις πολλές περιοριστικές δίαιτες που αποδεικνύονται επιστημονικά ότι έχουν αρνητικό στην υγεία μας, ενώ συμβάλλουν στην κοινωνική αδικία και την προκατάληψη βάρους.

Ακόμα κι αν δεν προσπαθούμε συνειδητά να χάσουμε βάρος, η διατροφική κουλτούρα μάς επηρεάζει ακόμα και στις συζητήσεις μας όταν λέμε «πόσο πρέπει να τρέξω για να το χάσω αυτό που έφαγα;».

Υποσυνείδητα δημιουργεί την ιδέα – και την ενισχύει κιόλας – ότι πρέπει να είμαστε αδύνατοι για να είμαστε επιτυχημένοι, αποδεκτοί, αγαπητοί, υγιείς: όλα αυτά δηλαδή που θέλουμε για τον εαυτό μας.

Αυτή η διατροφική κουλτούρα μας λέει ότι η απώλεια βάρους είναι ένας τρόπος να επιτευχθούν αυτά!

Έχουμε μεγαλώσει με πολλά παραδείγματα αυτής της κουλτούρας διατροφής: η «κορμάρα» Barbie με τις «ιδανικές αναλογίες» και τα μπούτια που δεν ακουμπάνε μεταξύ τους! Για πολλά χρόνια θεωρούσα ότι όντως τα μπούτια δεν πρέπει όντως να ακουμπάνε μεταξύ τους!

Κανείς δεν ξυπνά ποτέ το πρωί και λέει «Ουάου, φαίνομαι τέλει@. Νιώθω τόσο υγιής, είμαι τόσο ελκυστικ@!! Νομίζω ότι θα κάνω δίαιτα». Όχι. Όχι. Δυστυχώς, η δίαιτα ξεκινά τις περισσότερες φορές με τις αρνητικές σκέψεις «πώς έχω γίνει έτσι;»

Η κουλτούρα του Instagram, οι ταινίες, οι διαφημίσεις μόδας και τα ΜΜΕ είναι γεμάτα με έναν τύπο ατόμου: μια, συνήθως λευκή, γυναίκα που είναι λεπτή και ψηλή και φαίνεται να ζει υπέροχα. Θα μπορούσε η γοητευτική τους ζωή να οφείλεται σε αυτά τα «τέλεια» σώματα;

Ο πραγματικός «μέσος όρος» ποικίλλει, σε μεγάλο βαθμό, όσον αφορά τη γενετική, το οικογενειακό ιστορικό, τη φυλή, την εθνικότητα, την ηλικία και πολλά άλλα, όπως το μέγεθος και το βάρος. Όμως, όλα τα παραπάνω δεν είναι οι σωστοί δείκτες της υγείας κατά κύριο λόγο – μπορεί να είμαστε μικρόσωμοι, αδύνατοι και με προβλήματα υγείας ή να είμαστε πιο μεγαλόσωμοι αλλά σε φόρμα.

Παρόλα αυτά, είμαστε εκτεθειμένοι σε εικόνες και μηνύματα που ενισχύουν τη διατροφική κουλτούρα και την ιδέα ότι για να είμαστε ευτυχισμένοι και επιτυχημένοι πρέπει να έχουμε μια συγκεκριμένη εμφάνιση, να έχουμε ένα συγκεκριμένο σώμα και να ακολουθήσουμε ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα φυσικής κατάστασης ή γεύματος ή διατροφής, κάτι που μας κρατά δυσαρεστημένους σχετικά με το σώμα μας, επιδιώκοντας κάτι που δεν μπορούμε ποτέ να πετύχουμε, αλλά, παρόλα αυτά ξοδεύουμε πολλά χρήματα για να το κάνουμε.

Ακόμα, όμως, και τα αδύνατα σώματα είναι επηρεασμένα από τη διατροφική αυτή κουλτούρα. Ίσως νιώθουν ότι δεν είναι αρκετά λεπτ@ σε ένα σημείο του σώματός τους, είτε νιώθουν ότι είναι πολύ λεπτοί σε κάποιο άλλο. Όλα αυτά οδηγούν τους ανθρώπους να νιώθουν μεγάλη ντροπή για το σώμα τους και να αισθάνονται ότι πρέπει να επιδιώκουμε με κάθε κόστος το υποτιθέμενο «ιδανικό».

Κυκλοφορούν εκατοντάδες, αν όχι χιλιάδες, πλάνα δίαιτας. Μέρος του προβλήματος είναι ότι ο όρος «ευεξία» χρησιμοποιείται συχνά ως ευφημισμός για τη «δίαιτα».

Η κουλτούρα αυτή προωθεί τις διακρίσεις. Τα παιδιά πειράζονται στο σχολείο λόγω του βάρους τους, οι άνθρωποι που έχουν περισσότερα κιλά όχι μόνο χλευάζονται και εκφοβίζονται, αλλά συχνά απομονώνονται ή αποκλείονται από θέσεις εργασίας και πολλά άλλα. Το στίγμα και οι διακρίσεις απέναντι στα παχύσαρκα άτομα είναι τόσο διαδεδομένα που συχνά απειλεί την ψυχολογική και σωματική τους υγεία, δημιουργεί ανισότητες και συμβάλλει στην κοινωνική αδικία.

Στη συνέχεια, σε μια προσπάθεια να αποκτήσουν ίση πρόσβαση, τα παχύσαρκα άτομα οδηγούνται σε δίαιτες που τους βλάπτουν περισσότερο σωματικά και ψυχολογικά.

Όλοι νομίζουμε ότι μπορούμε να αποφασίσουμε ποιο βάρος θέλουμε να είμαστε με αρκετή θέληση, αλλά δεν είναι αλήθεια. Τα ποσοστά επιτυχίας μιας δίαιτας και μη ανάκτησης των κιλών που χάθηκαν είναι πολύ μικρά σύμφωνα με μελέτες και έρευνες.

Και το κακό είναι ότι όταν παίρνουμε πάλι τα κιλά που χάσαμε, μάθαμε να το εσωτερικεύουμε ως αποτυχία του εαυτού μας. Νιώθουμε ότι δεν είναι απλά πρόβλημά μας, αλλά λάθος μας.

Μπορεί κάποιοι να νιώθουμε ότι είμαστε μια χαρά και δε χρειάζεται να ανησυχούμε για το αν μας επηρεάζει αυτή η κουλτούρα της διατροφής.

Αν, όμως, απαντούσαμε σε ερωτήσεις όπως «Πόσο φοβάσαι να κερδίσεις τρία κιλά; Νιώθεις ποτέ χοντρός; Σε σύγκριση με άλλα πράγματα στη ζωή σου, πόσο σημαντικό είναι το βάρος σου για σένα; Καταναλώνεις μια μικρή ποσότητα φαγητού σε τακτική βάση για να επηρεάσεις το βάρος σου;» θα καταλαβαίναμε ότι το ζήτημα είναι πολύ πιο διαδεδομένο από ό, τι νομίζουμε.

Όλη αυτή η νοοτροπία μπορεί να προωθήσει έναν τοξικό τρόπο ζωής για πολλούς ανθρώπους.

Αντίθετα, μπορούμε να κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας για να τρώμε υγιεινά και να κάνουμε άσκηση με έναν υγιή τρόπο, χωρίς να πρέπει να βάζουμε ένα όριο, ένα συγκεκριμένο αριθμό κιλών, χωρίς να στοχεύουμε στην αλλαγή στην εμφάνιση του σώματος, αλλά στην υγεία σώματος και μυαλού.

Η αντι-δίαιτα στοχεύει να μας ελευθερώσει από το να ξοδεύουμε κάθε στιγμή της ζωής μας για την εμφάνισή μας, σπαταλώντας πολύτιμο χρόνο και ενέργεια που αφορά τις επιλογές φαγητού, τις θερμίδες και τα παρόμοια.

Μας βοηθά να συνειδητοποιήσουμε ότι το μυστικό της ευτυχίας και της ελευθερίας δεν είναι στην πραγματικότητα κλειδωμένο μέσα σε ένα πιο αδύνατο σώμα που απαιτεί μια «ισχυρή θέληση», όπως μας έκανε η κουλτούρα αυτή εδώ και καιρό να πιστέψουμε.

Γράμμα στην κόρη μου: «Να αγαπάς τα πάντα πάνω σου»

Αγαπητή μου κόρη,

Είμαστε μαζί περισσότερο από ποτέ αυτή την περίοδο.
Σε παρακολουθώ καθώς ξυπνάς κάθε πρωί, ανοίγω την ντουλάπα σου και επιλέγω πάντα κάτι που δε θεωρείς ότι ταιριάζει!
Σηκώνεις το κολάν σου και δε σε νοιάζει αν δυσκολεύεται καμιά φορά να ανέβει.
Φτιάχνεις πρόχειρα τα μαλλιά σου ή κάποιες φορές μου ζητάς πλεξίδες.
Κάποιες φορές παραπονιέσαι ότι θες τα μαλλιά σου να είναι ίσια και όχι σπαστά, αλλά όταν κοιτάς στον καθρέφτη πάντα χαμογελάς.

Χορεύεις με αθωότητα και χωρίς αυτοσυγκράτηση ή συστολή.
Τραγουδάς δυνατά, ανεμπόδιστα, με απόλαυση. Κινείσαι νιώθοντας άνετη και δυνατή.
Απολαμβάνω να σε βλέπω έτσι, αυτές τις φαινομενικά ασήμαντες στιγμές, που, όμως, η μια δίπλα στην άλλη συνθέτουν ένα πλάσμα χαρούμενο και γεμάτο, ένα πλάσμα μοναδικό.

Και από την αρχή, από τη στιγμή που άρχισες να μην είσαι πια μωρό, είχα στο νου μου και ήλπιζα να σου δείξω πόσο σημαντική είναι η εσωτερική σου ομορφιά, το πώς νιώθεις, η αυτοπεποίθησή σου.

Ίσως ακόμη είναι νωρίς, αλλά ελπίζω όσο μεγαλώνεις να καταλάβεις ποια είναι η αληθινή ομορφιά σου, η υγιής αγάπη για το σώμα σου.

«Μαμά, πάχυνα»

Την πρώτη φορά που το άκουσα αυτό ένιωσα άσχημα.
Φοβήθηκα ότι κάτι σου έδειξα με τον τρόπο μου, κάπως σε έκανα να νιώσεις.
Αλλά εσύ, ευτυχώς, το έλεγες για καλό! Νιώθεις ότι όσο αυξάνονται τα κιλά σου στη ζυγαριά, μεγαλώνεις.
Γι’ αυτό και θέλω να σου μιλήσω σιγά σιγά για το σώμα σου.
Για να μη χάσεις αυτή τη ματιά σου, την αθώα, την αληθινή.

Παρόλο που έχουμε μιλήσει αρκετά για «γυναικεία θέματα» (όσο μπορούμε για την ηλικία σου), δε μιλήσαμε αρκετά για τα μηνύματα που έχουν ήδη αποτυπωθεί στη νεαρή σου ψυχή – ούτε αυτά που πιθανότατα θα συναντήσεις κάποια στιγμή.

Βλέπεις, προσπάθησα να είμαι προσεκτική, γιατί ποτέ δεν ήθελα να λάβεις μηνύματα που ούτε εγώ -ευτυχώς- είχα λάβει στην ηλικία σου.

Σκέφτομαι τις αναμνήσεις μου, τις λίγες στιγμές που ίσως ένιωσα κοντούλα ή γεματούλα ή ασχημούλα λόγω της ακμής της εφηβείας μου και που ευτυχώς όλες αυτές οι άσχημες σκέψεις ξεπεράστηκαν πολύ γρήγορα και ανώδυνα.
Θυμάμαι, όμως, πολλές γυναίκες μεγαλύτερές μου ή και συμμαθήτριές μου να στέκονται μπροστά στον καθρέφτη τους και να αναλύουν μεγέθη και σχήματα και καμπύλες και σπυράκια και ρυτίδες. Ποια έχει περισσότερη κυτταρίτιδα, ποια έχει μεγάλη μύτη, σπυράκια, ποια έχει μεγάλο στήθος, ποια έχει μεγάλο πωπό…

Μου φαινόταν τόσο περίεργο και απογοητευτικό και αναρωτιόμουν πώς γίνεται κοπέλες που θεωρούσα όμορφες και έξυπνες να σκέφτονται άσχημα για τον εαυτό τους, απογοητευμένες από το είδωλό τους στον καθρέφτη.
Φαινόταν όλο αυτό σαν παιχνίδι, σαν να είναι ένα γυναικείο χαρακτηριστικό, το ότι τα σώματα που έχει η καθεμία μας δεν πρόκειται ποτέ να μας αρέσουν όσο τα σώματα των άλλων γυναικών. 

Καθώς μεγάλωνα και το σώμα μου άλλαζε, μπήκα κι εγώ σε αυτό το «χορό» της «καταγραφής» των αρνητικών μου σημείων, τα οποία μου τα υποδείκνυαν άτομα από το φιλικό μου περιβάλλον, κάποτε χαριτολογώντας, κάποτε σε εκρήξεις ειλικρίνειας.
Ήταν και η περίοδος των φοιτητικών μου χρόνων που άρχισα να διαβάζω και περιοδικά μόδας κλπ, να βλέπω συμφοιτήτριές μου που πρόσεχαν πολύ την εμφάνισή τους, να παρακολουθώ τηλεοπτικά πρωινά κλπ. Ταυτόχρονα, κάνοντας παρέα και με αγόρια, άκουγα σχόλια για γυναικεία σώματα και εμφανίσεις που τους έκαναν εντύπωση ή τους «αηδίαζαν». Πίστευα ότι πρέπει να κάνω προσπάθειες να φτιάξω το σώμα μου, να ασχοληθώ περισσότερο με την εμφάνισή μου, να αγοράζω ακριβότερα ρούχα, να μη ντύνομαι τόσο «καθημερινά».

Τώρα που ανακαλώ αυτές τις αναμνήσεις με περισσότερη συμπόνια και διορατικότητα, περισσότερη «σοφία» και αυτοπεποίθηση, αναγνωρίζω ότι αυτά τα μηνύματα φιλτράρονταν τότε μέσα από έναν απαράδεκτο φακό ντροπής και ανασφαλειών, σε ένα κοινωνικό και οικογενειακό περιβάλλον που απλά δε δεχόταν (και δε δέχεται ακόμα) τις ατέλειες στα ανθρώπινα σώματα.

Τώρα, αγαπημένη μου κόρη, θέλω να μάθεις τι θεωρείται ελκυστικό και υγιές σώμα.
Θέλω να μάθεις ότι το πώς μοιάζεις είναι μόνο μια πτυχή, και όχι εξαιρετικά σημαντική, του ποια είσαι πραγματικά και τι έχεις να προσφέρεις ως άνθρωπος.
Θέλω να μάθεις ότι δεν υπάρχει τίποτα για το οποίο θα πρέπει να ντρέπεσαι.
Κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός, κάθε σώμα είναι διαφορετικό.
Ο τρόπος για να «μετράμε» το πόσο υγιείς είμαστε δεν είναι -τουλάχιστον όχι μόνο αυτό- το βάρος μας.
Σίγουρα, πάντως, το βάρος μας ή τα σημάδια μας ή τα χαρακτηριστικά του προσώπου και του σώματός μας δεν είναι ο τρόπος για να «υπολογίζουμε» την ομορφιά μας, την ελκυστικότητά μας.

Χωρίς αμφιβολία, θα υπάρξουν στιγμές που θα συγκρίνεις τον εαυτό σου με τους άλλους: το σώμα, το χρώμα μαλλιών, την προσωπικότητα, την εξυπνάδα.

Η κοινωνία, όπως έχει διαμορφωθεί σήμερα, και η υπάρχουσα κουλτούρα θα κάνει τα πάντα για να σε πείσει ότι πρέπει να «χωρέσεις στο κουτί», ότι για να είσαι σημαντικός και αγαπητός, θα πρέπει να είσαι και να συπεριφέρεσαι με ένα συγκεκριμένο τρόπο.
Εμείς οι ίδιες οι γυναίκες μπορεί να γίνουμε αδίστακτοι κριτές όταν πρόκειται για το σώμα μας, συχνά δεχόμαστε σαν αλήθειες θεωρήσεις που δεν είναι αξιόπιστες.

Και παρόλο που δεν θα μπορέσω να σε προστατέψω από εξωτερικές επιρροές, μπορώ να σε διδάξω και να κάνω ό,τι μπορώ για να ανακαλύψεις την αξία μέσα σου, την αναμφισβήτητη ομορφιά σου.

Η ελπίδα μου και ευχή μου είναι να ξυπνάς κάθε μέρα θέλοντας να είσαι εσύ, να ξυπνάς με χαρά που είσαι εσύ!

Να κοιτάζεις στον καθρέφτη και να μη βλέπεις κάτι που λείπει ή κάτι άσχημο, αλλά ένα τέλεια, αρμονικά σχεδιασμένο αριστούργημα.

Eύχομαι να θαυμάσεις τον τρόπο που είσαι φτιαγμένη σε κάθε κύτταρο του σώματός σου.

Εύχομαι να πιστέψεις στον εαυτό σου και να δεις πόσο πολύτιμη είναι η ομορφιά σου, η καλοσύνη σου, η δύναμή σου.

Και καθώς θα μεγαλώνεις και θα εξελίσσεσαι, να συνεχίσεις να νιώθεις το θαύμα και την αγάπη για τον τρόπο με τον οποίο το σώμα σου έχει φτιαχτεί.

Πάντα να νιώθεις άνετα να μου μιλάς όταν νιώθεις «λιγότερη» ή άσχημα για τον εαυτό σου.
Μαζί ας μάθουμε να ψάχνουμε και να βρίσκουμε την ουσία, την αλήθεια μας.

Οι ιστορίες που λέμε στους εαυτούς μας έχουν την ικανότητα να διαμορφώσουν το πεπρωμένο μας, ωστόσο, κανείς δεν μπορεί να μας κάνει να σκεφτούμε ή να αισθανθούμε με έναν συγκεκριμένο τρόπο. Εμείς είμαστε αυτοί που αποδίδουμε νόημα σε ό, τι μας λένε, σε ό,τι μας δείχνουν ή μας κάνουν.
Δεν είμαι αρκετά σίγουρη ότι θα σε πείσει κάθε μου λέξη από αυτές τις ιστορίες που σου λέω για το σώμα σου – ότι όλες οι προτροπές μου, η ενθάρρυνση, η υπενθύμιση και η πειθώ θα είναι αρκετές για να σε προστατεύσουν από το να νιώσεις άσχημα με το σώμα σου.

Το μόνο που μπορώ να μοιραστώ μαζί σου είναι όλα όσα σκέφτομαι, τις δικές μου εμπειρίες και αλήθειες για την υγιή αγάπη στο σώμα μας. Είναι οι αλήθειες της αποδοχής, της αγάπης, της φροντίδας και του σεβασμού της ομορφιάς μας όπως ακριβώς είναι. Και μπορεί να γίνουν και οι δικές σου αλήθειες.

Και είπα στο σώμα μου απαλά, «Θέλω να γίνω φίλος σου.»
Πήρε μια βαθιά ανάσα και απάντησε, «περίμενα όλη μου τη ζωή για αυτό».

—Nayyirah Waheed

Όσα θυμάμαι από την Πόντια γιαγιά μου

Η μαμά της μαμάς μου ήταν η Πόντια γιαγιά Μαρίκα.

Ζούσε με τον παππού μου το Λάζαρο στο Ζαχαράτο, ένα χωριό δίπλα στο Κιλκίς. Μέχρι να πάρουν σύνταξη ασχολούνταν με τις αγελάδες τους και μάλιστα τους είχαν και ονόματα!

Πηγαίναμε εκεί κάθε καλοκαίρι και Πρωτοχρονιά. Τα καλοκαίρια κάναμε βόλτες στο χωριό και πηγαίναμε κοντινές εκδρομούλες και το χειμώνα περιμέναμε κοιτώντας από το παράθυρο πώς και πώς να χιονίσει.

Όταν ήμασταν μικρές με την αδερφή μου μέναμε καιρό στο χωριό τα καλοκαίρια και ενθουσιαζόμασταν με όλα αυτά τα μικρά πράγματα.

Αυτή η γυναίκα ήταν πραγματικά ακούραστη.

Θεωρούσε πάντα πως σκοπός μας είναι να αξιοποιούμε κάθε λεπτό του χρόνου μας και κάθε μικρό πραγματάκι που διαθέτουμε.

Έφτιαχνε μόνη της σάλτσες, γλυκά του κουταλιού, μαρμελάδες, τουρσιά κλπ, είχε το δικό της μπαχτσέ, τον κήπο με τα λαχανικά της. Η μυρωδιά της φρέσκιας ντομάτας μου θυμίζει τόσο πολύ τη γιαγιά μου.

Επιδιόρθωνε μόνη της τα ρούχα τους γιατί ήταν σπουδαία μοδίστρα. Παλιά έφτιαχνε δικά της ρούχα για όλους μας.

Πρέπει να είχε στην ντουλάπα της σίγουρα 10 πυτζάμες και αμέτρητα ζευγάρια κάλτσες, στη συσκευασία τους ακόμα, αφού επέμενε να μπαλώνει όλα τους τα ρούχα.

Είχε και μια ξύλινη ραπτομηχανή. Ακόμα θυμάμαι τα μικρά της συρταράκια που πάντα ψάχναμε με την αδερφή μου για μικρούς «θησαυρούς». Θυμάμαι και τη μυρωδιά αυτής της ραπτομηχανής.

Τρελαινόταν να μας κάνει να γελάμε.

Έκανε ότι δεν καταλάβαινε τι εννοούσαμε κι εμείς ξεκαρδιζόμασταν. Πάντα ξέραμε ότι δεν τα εννοεί, αλλά και πάλι μας φαινόταν τόσο αστείο.

Φορούσαμε τζιν με σκισίματα ή μπλουζάκια πολύ κοντά και έλεγε «έλα να σου το ράψω» ή «καλέ, σου είναι μικρό αυτό!».

Καθόταν δίπλα μου με την ποδιά της, που τη φορούσε σχεδόν μόνιμα, και της έλυνα το κορδόνι και πάντα -μα πάντα- προσποιούταν ότι την πάτησε!

Έπαιρνε τα χέρια μου μέσα στα δικά της τα τόσο δουλεμένα και ταλαιπωρημένα κι έλεγε «χάρτινα χεράκια».

Κάποια στιγμή μάς επισκέφθηκε στο Αιτωλικό. Θυμόταν ότι κάναμε πλάκα με ένα πολύ παλιό ξύλινο βαλιτσάκι της, του οποίου το κούμπωμα είχε χαλάσει και έδενε με σύρμα. Οπότε ήρθε στο Αιτωλικό με αυτό το βαλιτσάκι. Πραγματικά στρίμωξε εκεί τα πράγματά της μόνο για να μας κάνει αυτή την πλάκα!

Μας έλεγε συνέχεια ιστορίες από τα παιδικά της χρόνια.

Την ακούγαμε τόσο προσεκτικά κι ας είχαμε ακούσει κάθε ιστορία χίλιες φορές. Τα περιέγραφε τόσο παραστατικά.

Μας έλεγε για το σχολείο της, για κάποιον γονιό που δεν ήξερε καλά ελληνικά και έλεγε στο δάσκαλο κάθε πρωί «Καλημέρα, τράσκαλε!»
Κάθε φορά, λοιπόν, που μας καλημέριζε, σχεδόν όλα τα χρόνια, μας έλεγε «καλημέρα, τράσκαλε!» κι εμείς πάντα γελούσαμε!

Για πρωινό μας έφτιαχνε αυγόφετες, πισιά ή χτυπητό αυγό! Το λάτρευα και ακόμα το τρώω το χτυπητό αυγό. Το χτυπούσε με το κουτάλι στην κούπα κι έλεγε «αφρό σου το έκανα!» Αργότερα εκσυγχρονίστηκε και έφτιαχνε και κρέπες!

Μαγείρευε πάντα στο ξεχωριστό κουζινάκι που είχε, όπως πολλά σπίτια παλιότερα, παρόλο που είχε ολοκαίνουρια κουζίνα μέσα στο σπίτι. Τη θυμάμαι πάντα με μια λεκανίτσα με λερωμένο νερό, αφού είχε πλύνει τα πιάτα, να βγαίνει από το κουζινάκι και να τη ρίχνει στο δρόμο. Είχε λερώσει τα αυτοκίνητά μας από κάτω πάρα πολλές φορές!! Και πάντα καθόταν να φάει, αφού είχαμε τελειώσει όλοι το φαγητό μας, για να είναι σίγουρη ότι θα μας περιποιηθεί και δε θα μας λείψει τίποτα.

Έρχονταν φίλες της από το χωριό ή την έπαιρναν τηλέφωνο να τους πει τον καφέ ή να τους εξηγήσει το όνειρο που είδαν. Όταν της λέγαμε εμείς να μας πει τον καφέ έλεγε «εσείς κοριτσάκια είστε, μην τα πιστεύετε αυτά!» Αλλά μετά έπαιρνε στα χέρια της το φλυτζάνι και έκανε μορφασμούς, δηλώνοντας ότι κάτι είχε ανακαλύψει!

Ένας πολύ απλός και ουσιαστικός άνθρωπος που έδινε μεγάλη αξία στις σχέσεις μας με τους άλλους.

Ένα μήνα πριν φύγει, ήταν άρρωστη και ξαπλωμένη στον κλασικό της καναπέ στο καθιστικό και πήγαμε να τη δούμε. Μου λέει «είσαι πάντα καλή με όλους. Να προσέχεις τους δικούς σου και να αγαπάς και τα πεθερικά σου σαν να είναι γονείς σου. Να τους προσέχεις και να μην τους στεναχωρήσεις ποτέ

Αυτή έζησε και μεγάλωσε την οικογένειά της, τα τρία της παιδιά, με τα πεθερικά της στο ίδιο σπίτι και μάλιστα η πεθερά της, η προγιαγιά μου έφυγε μετά τα 90 της χρόνια. Μεταξύ τους, δε, μιλούσαν τούρκικα, αφού αυτή ήταν η μητρική γλώσσα της προγιαγιάς και η γιαγιά μου τα είχε μάθει πολύ καλά με τόσα χρόνια συγκατοίκηση.Τούρκικα έμαθαν λόγω της προγιαγιάς και η μαμά μου με τα αδέρφια της.

Όταν ήμασταν μικρές, μας έκανε τρομερή εντύπωση να ακούμε στο σπίτι μια άλλη γλώσσα πέρα από τα ελληνικά.

Της γιαγιάς της Μαρίκας δεν της άρεσε να φεύγει από το σπίτι. Ήθελε τη σειρά της. Τώρα την καταλαβαίνω γιατί έτσι ακριβώς είμαι κι εγώ.

Τότε τη ρωτούσαμε «ρε γιαγιά, ο παππούς θα πάει εκδρομή με τα ΚΑΠΗ στην Κρήτη, δε θες να πάτε παρεούλα;» Ο παππούς εντωμεταξύ δεν είχε καλύτερο από τις εκδρομές!

Μας απαντούσε η γιαγιά με την εξής υποθετική ιστορία: «τι να πάω να κάνω, καλέ, με αυτούς; Κάθονται και παίζουν χαρτιά με τις ώρες! Κι αν την ώρα που ταξιδεύουν, παίζει χαρτιά και ο καπετάνιος και ξαφνικά ανοίξει μια τρύπα στο πλοίο και δεν το καταλάβει κανείς;» Πόσο είχαμε γελάσει…

Ξυπνούσε κάθε πρωί και έκανε διατάσεις. «Κάνω τη γυμναστική μου», μας έλεγε. Και πραγματικά, μέχρι να φύγει ήταν ευκίνητη και αεράτη. Κοντούλα πολύ και δραστήρια όσο δεν πάει.

Δεν άκουγε καλά, αλλά δεν ήθελε με τίποτα να βάλει ακουστικά γιατί έλεγε «τι είμαι εγώ; γριά;». Έβλεπε στην τηλεόραση μόνο προγράμματα με υπότιτλους γιατί δεν ήθελε να τη βάζει τέρμα σε ένταση ή γιατί ίσως ενοχλούσε συνήθως τους υπόλοιπους. Όταν έβλεπε Φώσκολο, όμως, το έβαζε τέρμα, και πήγαινε και κολλούσε στην τηλεόραση κι έλεγε «τώρα εσείς ακούτε; Όλο μιλάνε ψου, ψου, ψου, από μέσα τους«.

Όταν καθόμασταν οι δυο μας και μιλούσαμε, επειδή εγώ είμαι πολυλογού και έλεγα όλο ιστορίες και νέα μου, μου έλεγε «τι ωραία που μιλάς και κουβεντιάζουμε, οι περισσότεροι βαριούνται να μιλήσουν!» κι εγώ έπαιρνα θάρρος και συνέχιζα την πολυλογία μου!!!

Διάβαζε πολλά βιβλία, κυρίως βίους αγίων κλπ. και φυσικά, τα ποιηματάκια πίσω από τις ημέρες στα κλασικά ημερολόγια τοίχου με τα γυαλάκια της. Ένα καλοκαίρι που ήμασταν εκεί διάβαζα τον «Τελευταίο Πειρασμό» του Καζαντζάκη. Του έριξε μια ματιά και λέει «αχ το κορίτσι μου, διαβάζει για το Χριστό, πιστεύει σαν τη γιαγιά του

Σου έβγαζε την αίσθηση της σιγουριάς. Ότι είναι αυτάρκης και χαρούμενη με αυτά που είχε.

Πάντα ήταν αισιόδοξη, δεν γκρίνιαζε και δεν παραπονιόταν ποτέ.

Ειλικρινής, σε βαθμό να γίνεται ίσως και αγενής, κάποιες φορές, με τους δικούς της ανθρώπους, αλλά διπλωμάτισσα με αυτούς που δεν πολυσυμπαθούσε.

Την αγαπούσαν όλοι και πραγματικά στεναχωρήθηκαν πάρα πολλοί άνθρωποι όταν έφυγε..

Δεν είχε αρρωστήσει ποτέ και δεν της άρεσαν καθόλου οι γιατροί. Έφυγε μέσα σε ένα μήνα από όταν της διαγνώστηκε καρκίνος και πιστεύω ότι δεν πρόλαβε να ταλαιπωρηθεί, γιατί πραγματικά ήταν ένας γλυκύτατος άνθρωπος…

Σήμερα συμπληρώνονται 8 χρόνια από τότε που έφυγε και κάθε μέρα κάτι θα σκεφτώ, κάπου θα φύγει το μυαλό μου και θα τη θυμηθώ. Γράφω, σήμερα, όλες αυτές τις μπερδεμένες αναμνήσεις, και νιώθω ότι είναι ακόμα εδώ.




Τρέξιμο: Τι να κρατήσουμε από την περίοδο της πανδημίας

Ήταν μια περίεργη χρονιά -για να το θέσω ευγενικά.

Η πανδημία συγκλόνισε τον κόσμο και τράβηξε το χαλί κάτω από τα πόδια μας.

Όλα μας τα σχέδια, οι στόχοι, οι κανονικές καθημερινές ρουτίνες τινάχθηκαν στον αέρα.

Μας πήρε λίγο χρόνο για να επαναφέρουμε την ισορροπία μας.

Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τους δρομείς, που δεν είχαν πια αγώνες να συμμετάσχουν. Το ημερολόγιό τους, το καλεντάρι τους ήταν ξαφνικά άδειο.

Ωστόσο, κάπως έπρεπε να συνεχιστεί η προπόνηση. Όλοι έπρεπε να το σκεφτούμε καλά και να βρούμε τρόπους για να παραμείνουμε εμπνευσμένοι, να κρατήσουμε το κίνητρό μας.
Και η αλήθεια είναι ότι βλέποντας όλους τους δρομείς γύρω μου και στα social media διαπίστωσα ότι ήταν πολλοί αυτοί που κατάφεραν να παραμείνουν εστιασμένοι στο στόχο τους και συνέχισαν να εμπνέουν κι άλλους στην πορεία. Παρακολουθώντας τους, καταγράφω μερικά διαχρονικά και θετικά σημεία όπου όλοι μας μπορούμε να βρούμε «έμπνευση»:

Να προσαρμοζόμαστε.

Όλοι μας είχαμε μεγάλα ή μικρά σχέδια για αυτήν την περίοδο και δεν τα πραγματοποιήσαμε. Είναι πολύ σημαντικό, όμως, να είμαστε προσαρμοστικοί, ευέλικτοι με τη ζωή γενικά, αλλά και με την προπόνησή μας ειδικά.

Να προσαρμοζόμαστε ανάλογα με τις παρούσες συνθήκες. Αυτό που είχε σημασία ήταν να αξιοποιήσουμε όσο καλύτερα μπορούσαμε την κατάσταση και να βρίσκουμε δημιουργικούς τρόπους για να κάνουμε την προπόνησή μας. Ακούσαμε, στα σκληρά lockdown, προπονήσεις τρεξίματος, ακόμα και μεγάλων αποστάσεων (#longruns) μέχρι και μέσα στο σπίτι!

Να επικεντρωνόμαστε σε αυτό που μπορούμε να ελέγξουμε.

Ακόμα κι αν δεν μπορέσαμε κάποιες περιόδους να βγούμε από το σπίτι μας για τρέξιμο, πολλοί από εμάς ασχοληθήκαμε -τουλάχιστον κατά το μεγαλύτερο μέρος της πανδημίας- με πράγματα που βοήθησαν την ψυχολογία μας και τη διατήρηση της καλής φυσικής μας κατάστασης -όσο αυτό ήταν δυνατόν τουλάχιστον.
Ασχοληθήκαμε με τη μαγειρική, την καλύτερη διατροφή μας -ξαναλέω, σίγουρα όχι για όλη την περίοδο!- την ανακάλυψη νέων ειδών γυμναστικής (#homeworkout) όπως yoga, προγράμματα hiit που βρίσκαμε στο YouTube και πολλά αντίστοιχα.
Κάποιοι, μάλιστα, μπήκαν στην διαδικασία να καταγράψουν προπονητικά προγράμματα, άρθρα με συμβουλές και tips, ακόμα και βιβλία, ή να ανεβάζουν στο διαδίκτυο βίντεο με προγράμματα και ρουτίνες ασκήσεων.
Συνειδητοποιήσαμε, αρκετοί από εμάς, ότι πρέπει να επικεντρωνόμαστε σε πράγματα που μπορούμε να ελέγξουμε, όπως η προσπάθεια και η στάση μας και όχι το άγχος και η ανησυχία για αυτό που δεν μπορούμε να ελέγξουμε, να αλλάξουμε.


Να αποδεχόμαστε που βρισκόμαστε.

Δεν είναι καθόλου περίεργο που πολλοί από εμάς χάσαμε το κίνητρό μας με την πανδημία, ειδικά την πρώτη της περίοδο. Η κατάσταση στο σπίτι με τα παιδιά, μια απρόσμενη καραντίνα, μπορούσαν να μας κουράσουν, να μας εξαντλήσουν. Μια ψυχική πρόκληση – η προσπάθεια να βγούμε από αυτή την κατάσταση σίγουρα ήταν ενδιαφέρουσα και όχι πολύ εύκολη.
Είναι πολύ σημαντικό, σε τέτοιες περιπτώσεις, να μην κρίνουμε αυστηρά τον εαυτό μας, εάν το κίνητρό μας είναι χαμηλό ή και ανύπαρκτο. Είναι φυσικό να εξασθενίσει ή και να «παγώσει», ειδικά σε τέτοιες συνθήκες. Αντί να νιώθουμε άσχημα και να είμαστε σκληροί με τον εαυτό μας, ας τον παρατηρήσουμε απλά κι ας τον αποδεχτούμε, να δεχτούμε το σημείο που βρισκόμαστε. Ίσως χρειαστεί να δώσουμε στον εαυτό μας χρόνο για ξεκούραση, ανάκαμψη, προσαρμογή και εύρεση νέων στόχων. Θα επιστρέψει το κίνητρο. Θα ξανάρθει.

Να θυμόμαστε ότι οι μικροί στόχοι κάνουν τη διαφορά.

Όταν όλα όσα περιμέναμε, στην κανονικότητά μας, ακυρώθηκαν, είναι φυσικό να αισθανόμαστε ασφυκτικά για λίγο, να νιώθουμε χαμένοι. Γι’ αυτό είναι τόσο σημαντικό να βρούμε νέους στόχους. Με τον τρόπο αυτό, θα αποκτήσουμε και πάλι μια αίσθηση κατεύθυνσης, μια αίσθηση ότι κάτι καταφέραμε.
Οι μικροί στόχοι μπορεί να είναι το πρωινό ξύπνημα την ίδια ώρα, μια μικρή ρουτίνα ασκήσεων που κάνουμε, ένα ιδιαίτερο πρωινό που παίρνουμε, μια αλλαγή στη διατροφή μας. Όσο και να φαντάζουν ασήμαντα, είναι μικρές νίκες που «χτίζουν» στην καλή μας ψυχολογία.

Να επενδύουμε στην ενδυνάμωση.

Όπως έγραψα και παραπάνω, αναγκαστήκαμε να προσαρμοστούμε στα νέα δεδομένα και με τα #homeworkouts ανακαλύψαμε πολλές ασκήσεις και τρόπους ενδυνάμωσης. Μέσα σε μισή ώρα, καταφέραμε να ασχοληθούμε πραγματικά με ομάδες μυών που δεν ασχολούμασταν ιδιαίτερα πριν, κάτι που ήταν και διασκεδαστικό (και για τα παιδιά που συνήθως συμμετείχαν) και πραγματικά ικανοποιητικό.

Να τρέξουμε απλά επειδή το αγαπάμε.

Αναγκαστήκαμε να βγούμε, μέσα στην πανδημία, εκτός προγράμματος, πχ προπόνησης για το Μαραθώνιο της Αθήνας και να τρέχουμε κοντά στο σπίτι μας, σε ήσυχες, όμορφες περιοχές, ανεξερεύνητα, τοπικά μονοπάτια. Ανακαλύψαμε από την αρχή ότι μας αρέσει το τρέξιμο, ανεξάρτητα από το αν έχουμε αγώνα ή όχι.

Να φροντίζουμε τους συνανθρώπους μας.

Με κλειστά τα σπίτια μας και αλλαγές στις καθιερωμένες συναντήσεις μας με αγαπημένα μας πρόσωπα, πολλοί ανακαλύψαμε ξανά τη σημασία των τοπικών, μικρών κοινοτήτων, βρήκαμε μια νέα αίσθηση σκοπού. Αναγνωρίσαμε τη σημασία της κοινότητας και πώς πρέπει πραγματικά να συνεργαστούμε για να αντιμετωπίσουμε αυτήν την «καταιγίδα».
Βρήκαμε τρόπους να εμπνεύσουμε και να εμπνευστούμε από τους ανθρώπους γύρω μας με άλλους τρόπους. Κάναμε γυμναστική υπαίθρια, τρέχαμε, στηρίζαμε (και μας στήριζαν) όσους δυσκολευόταν να ανταπεξέλθουν στη νέα πραγματικότητα, ενημερωθήκαμε, αλλά και διαπιστώσαμε, τα τοπικά μας προβλήματα περισσότερο, φτιάξαμε ομάδες για να «βάλουμε το λιθαράκι μας» για μια καλύτερη, πιο ποιοτική καθημερινότητα και ζωή.

Να είμαστε ευγνώμονες για ό, τι έχουμε.

Με το κλείσιμο στο σπίτι και το «βομβαρδισμό» με κακές ειδήσεις σχετικά με την πανδημία ήταν αναμενόμενο να «μένουμε» στα αρνητικά, να παραβλέπουμε τα θετικά. Αλλά, πιστεύω, ήταν μια μεγάλη ευκαιρία, η μεγαλύτερη ίσως που θα μας δοθεί ποτέ, να επικεντρωθούμε σε όλα τα υπέροχα πράγματα που έχουμε.
Νομίζω ότι αυτή η πανδημία μας έχει κάνει να εκτιμήσουμε τα μικρά πράγματα στη ζωή που μερικές φορές θεωρούμε δεδομένα. Τώρα εκτιμούμε ακόμη περισσότερο τον πολύτιμο χρόνο με τα αγαπημένα μας πρόσωπα, με την οικογένειά μας, την υγεία μας.
Πριν την πανδημία αγκάλιαζα όλο τον κόσμο. Ας απολαμβάνουμε κάθε αγκαλιά, κάθε νέα μέρα.

Ένα διάλειμμα από τα παιδιά μου, παρακαλώ

Αν υπήρχε μια πτυχή της μητρότητας για την οποία δεν είχα προετοιμαστεί επαρκώς, ήταν η έλλειψη ησυχίας και μοναξιάς. Όσο κι αν είχα διαβάσει γι’ αυτό, τίποτα δεν θα μπορούσε να με προετοιμάσει για το επίπεδο «φασαρίας» και θορύβου που θα έφερναν τρία παιδιά σε έξι χρόνια. 
Γιατί μέχρι τότε, η δουλειά μου τελείωνε περίπου την ίδια ώρα κάθε μέρα. Πήγαινα σπίτι, σε ένα ήσυχο χώρο, τον προσωπικό μου χώρο. Μπορούσα να διαβάσω ή να δω τηλεόραση (κάτι αντίστοιχο της ηλικίας μου!) ή να μαγειρέψω ό, τι μου αρέσει χωρίς μικροσκοπικούς ανθρώπους να είναι «τυλιγμένοι» στους αστραγάλους μου (κρίμα που τότε δεν είχα ανακαλύψει το τρέξιμο…).

Κι ήρθε και η πανδημία. Και πολλές μαμάδες έμειναν πλέον «παγιδευμένες» στο σπίτι 24/7 με όλα τα παιδιά και ακόμη και τον σύζυγο. Τα παιδιά να «πηγαίνουν σχολείο» στα δωμάτιά τους, οι γονείς να προσπαθούν να δουλέψουν από το σαλόνι τους και η μαμά να αναγκάζεται να διαχειριστεί ένα σωρό ζητήματα ανά πάσα στιγμή.

«Γιατί δεν μπορώ να συγκεντρωθώ;! Α, ναι, γιατί τα παιδιά μου (που υπεραγαπώ) δε σταματάνε να μιλάνε, να φωνάζουν, να ουρλιάζουν, να παλεύουν. Ηρεμήστεεεεε!»

Λοιπόν, ναι, τώρα, περισσότερο από ποτέ, χρειαζόμαστε απελπισμένα χρόνο για τον εαυτό μας, λίγο ήσυχο χρόνο. Όχι τύπου «τα παιδιά βρίσκονται στο άλλο δωμάτιο και δε μας ενοχλούν για 15 λεπτά». Χρειαζόμαστε μια ολόκληρη μέρα – ακόμη και μια εβδομάδα – κυριολεκτικής μοναξιάς, προσωπικού χώρου και πλήρους και απόλυτης σιωπής. Λοιπόν, αυτό χρειάζομαι. Δεν χρειάζομαι διακοπές. Απλώς χρειάζομαι τα παιδιά να φύγουν για διακοπές! 😁

Ξέρω ότι το έχω πει χιλιάδες φορές ήδη, αλλά νιώθω χάλια όταν δεν κάνω τίποτα με το παιδί μου όλη μέρα (εκτός από τα βασικά όπως φαγητό, αγκαλιές και μικρές κουβεντούλες). Αλλά κάποιες φορές απλά δεν μπορώ παραπάνω.

Και πραγματικά, τα λατρεύω, και δίνουν ζωή στο σπίτι, αλλά η ασταμάτητη συνομιλία, τα σχόλια, οι ερωτήσεις, οι τσακωμοί και οι κραυγές τους με βγάζουν από τα ρούχα μου.

Θέλω απλά να πάω σε ένα ήσυχο μέρος, να κοιμηθώ όποτε θέλω, να μουλιάσω στην μπανιέρα, χωρίς να μου ζητάει συνέχεια κάποιος να του διώξω τη βαρεμάρα, να του κάνω το διασκεδαστή, να του φτιάξω φαγητό….Καταλήγω να βάλω τα παιδιά να μουλιάσουν στην μπανιέρα για να μείνω με λίγη ηρεμία… όσο κι αν κρατήσει.

Και αυτή η πανδημία… Έχει εντείνει ακόμα περισσότερο την ανάγκη μας για ηρεμία, ησυχία… Η ασταμάτητη φασαρία και η συνεχής «εισβολή» στον προσωπικό μας χώρο έχει στραγγίσει κάθε τελευταία σταγόνα υπομονής από τις ψυχές μας.
Και, δε λέω, μου αρέσει όταν δουλεύω από το σπίτι, αλλά πολύ συχνά μου λείπει η ηρεμία και ανεξαρτησία που έχω στο γραφείο μου.

Κάθε βράδυ, λέω ότι θα πάω για ύπνο το αργότερο μέχρι τις 23.00′, αλλά όταν τελικά κοιμούνται τα παιδιά, είναι η μόνη ήσυχη ώρα της μέρας. Που κανείς δε χρειάζεται τίποτα από εμένα.

Κι όταν πάω για τρέξιμο πρωί πρωί, δεν το κάνω γιατί είμαι πρωινός τύπος. Το κάνω γιατί δεν μπορώ άλλο τα σχόλια «Πού θα πας πάλι; Δεν κάθεσαι καθόλου μαζί μας… »  όσες ώρες και να έχω καθίσει μαζί τους κι όσα πράγματα κι αν έχουμε κάνει μαζί… Με χτυπούν εκεί που πονάω!

Ακούστε, αγαπητά μου παιδιά… Σας αγαπάμε. Σας εκτιμούμε. Αγαπήσαμε όλο τον ποιοτικό χρόνο τον τελευταίο χρόνο. Πραγματικά τον χαρήκαμε.

Αλλά μόλις τελειώσει όλο αυτό, θα χρειαστεί να πάτε κάπου πολύ διασκεδαστικά με τον μπαμπά, τη γιαγιά και τον παππού, δεν ξέρω… αλλά θα αφήσετε τη μανούλα στο σπίτι για μια εβδομάδα, ή έστω και για 3-4 μέρες. Ή θα ξεχάσετε τη μαμά σε μια σκηνή σε ένα βουνό, όπου κανείς δεν μπορεί να τη βρει, να μπορεί να διαβάσει ένα βιβλίο με γλυκιά μοναξιά.

Αλλά με κάποιο τρόπο, πρέπει η μανούλα να ηρεμήσει λίγο. Να ξαναγεμίσει το «κύπελλο της υπομονής» που έχει στραγγίσει εδώ και ένα χρόνο, ώστε να μπορεί να επιστρέψει σε όλους σας αναζωογονημένη και έτοιμη να αντιμετωπίσει ξανά την, κατά τ’άλλα, αξιαγάπητη φασαρία σας!

Η σούπα της αγάπης

Μπορεί να μην το έχουμε συνειδητοποιήσει, αλλά χρειαζόμαστε τη φιλία, ίσως, περισσότερο από οτιδήποτε για να έχουμε μια υγιή ψυχολογία, και ακόμα περισσότερο οι μαμάδες για να μπορούμε να προχωρήσουμε σε αυτό το πολύπλοκο μονοπάτι της μητρότητας.

Αυτό μας το έδειξε από την αρχή η πανδημία. Οι φίλοι μας λείπουν από την καθημερινότητά μας και δεν είναι εύκολο.

Λατρεύω τον άντρα μου και τα παιδιά μου, πραγματικά. Αλλά η ζωή μου χωρίς να βλέπω τις αγαπημένες μου φίλες, τις βιταμίνες μου, επηρεάζει πραγματικά την ευημερία μου.

Και θεωρώ ότι δεν είμαι η μόνη.

Οι φιλίες είναι πάρα πολύ σημαντικές για τη γενική μας ευημερία, όπως και οι σχέσεις μας με τους συζύγους και την οικογένειά μας.

Φυσικά, βασικό ρόλο παίζει η ποιότητα αυτών των φιλιών. Οι ισχυρές, «ποιοτικές», αληθινές φιλίες μας κάνουν πραγματικά πιο ευτυχισμένους και είμαι σίγουρη ότι επηρεάζουν τόσο την ψυχική μας υγεία όσο και τη σωματική.

Το ότι δεν έχουμε την άνεση να βλέπουμε τους φίλους μας είναι ένας ακόμη παράγοντας που κάνει αυτήν την πανδημία τόσο δύσκολη. Η κατάσταση είναι αρκετά ανησυχητική από μόνη της και επιδεινώνεται όταν δεν μπορούμε να συναντήσουμε, να αγκαλιάσουμε τους ανθρώπους που χρειαζόμαστε περισσότερο όταν περνάμε δύσκολες καταστάσεις.

Οι άνθρωποι είναι κοινωνικά πλάσματα. Για χιλιάδες χρόνια, βασιστήκαμε ο ένας στον άλλο για επιβίωση. Οι άνθρωποι χρειαζόμαστε αυτή τη σύνδεση και την υποστήριξη, όπως χρειαζόμαστε νερό και αέρα.

Αυτό σημαίνει ότι δεν είναι εγωιστικό να δίνουμε προτεραιότητα στις φιλίες μας – σε εσάς μιλάω, συναγωνίστριες μαμάδες!

Δεν είναι εγωιστικό να περνάμε χρόνο με τις φίλες μας. Ακόμα και τώρα, μπορούμε να μην καθόμαστε κοντά, να είμαστε σε εξωτερικό χώρο με τις μάσκες μας κλπ.

Δεν είναι εγωιστικό να ζητήσουμε από τον σύντροφό μας να αναλάβει για λίγο τα παιδιά, ώστε να μπορέσουμε να συναντήσουμε τις φίλες μας.

Και δεν είναι εγωιστικό να νιώθουμε πραγματικά λυπημένες που δε βλέπουμε τις φίλες μας όσο συχνά θα θέλαμε.

Εξηγεί, επίσης, γιατί πολλές από εμάς είδαμε μια αύξηση στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης τον τελευταίο χρόνο – για πολλές από εμάς είναι μία από τις λίγες ευκαιρίες να νιώσουμε την αίσθηση της σύνδεσης που χρειαζόμαστε απεγνωσμένα.

«Οι πρόγονοί μας συγκεντρώνονταν γύρω από μια λαμπερή φωτιά, κι εμείς μαζευόμαστε γύρω από τα λαμπερά κουτιά της τεχνολογίας μας». (Δεν το έγραψα εγώ, το διάβασα σε κάποιο ξενόγλωσσο άρθρο 🤗)

Το πρόβλημα είναι ότι η χρήση των social media έχει συνδεθεί με ζητήματα ψυχικής υγείας, όπως η κατάθλιψη και το άγχος. Δε θα προτείνω να κλείσουμε όλοι τα κινητά μας (εκτός αν θέλουμε ή πραγματικά νιώσουμε ότι πρέπει!)

Θα πρότεινα, όμως, να αναλογιστούμε πώς μας κάνουν να νιώθουμε τα social media και να ενεργήσουμε ανάλογα. Ακολουθούμε λογαριασμούς που μας κάνουν να νιώθουμε άσχημα; Κατάργηση παρακολούθησης! Δεν αισθανόμαστε ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης γεμίζουν το κενό των φίλων μας; Ας κλείσουμε την εφαρμογή και να χρησιμοποιήσουμε το τηλέφωνό μας για να καλέσουμε έναν φίλο.

Πέρα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ας συνδεθούμε με τους φίλους μας με όποιο τρόπο μπορούμε μέχρι να τελειώσει αυτή η πανδημία. Οι επιλογές μπορεί να μην είναι τέλειες, αλλά απ’ το ολότελα… Όλοι έχουμε σίγουρα κουραστεί με τις βίντεο κλήσεις, αλλά το να μιλήσουμε έστω κι έτσι με τους αγαπημένους μας φίλους μπορεί και να βοηθήσει.

Και μπορούμε να σκεφτούμε και «μη τεχνολογικούς τρόπους». Να γράφουμε γράμματα, σημειώματα, να αφήνουμε έξω από την πόρτα μικρά δωράκια, να περνάμε κάτω από το σπίτι και να λέμε καλημέρα…

Η φιλία είναι να γνωρίζουμε ότι δεν είμαστε μόνοι σε αυτόν τον κόσμο. Ότι ναι, τα πράγματα είναι πραγματικά (πραγματικά, πραγματικά) δύσκολα αυτή τη στιγμή, αλλά νιώθοντας τους ανθρώπους γύρω μας τόσο ουσιαστικά κοντά μας, μπορούμε να το ξεπεράσουμε, επειδή έχουμε μαζί μας και τη δική τους δύναμη.

Ο Τζον Τζ. Μουθ στο παραμύθι του «Πετρόσουπα» γράφει για τρεις σοφούς μοναχούς, που διασχίζουν μια ορεινή χώρα και προσπαθούν να μάθουν τι είναι αυτό που κάνει τον άνθρωπο ευτυχισμένο. Ο δρόμος τους θα τους φέρει σ’ ένα χωριό, όπου οι κάτοικοί του ζούνε κλειδωμένοι στον εαυτό τους, απόμακροι στις μεταξύ τους σχέσεις, μοναχικοί, απότομοι και αφιλόξενοι.

Όταν οι τρεις μοναχοί τούς μαθαίνουν πώς φτιάχνεται μια πετρόσουπα, η σούπα της αγάπης, τότε οι χωρικοί ανακαλύπτουν πόσα πράγματα ο καθένας τους έχει να προσφέρει στους άλλους, αλλά και πόσα μπορεί να πάρει ως ανταπόδοση.

«Οι θαυματοποιοί κάνουν τα θαύματά τους για να προσφέρουν χαρά στους άλλους και όχι για να κερδίσουν κάτι οι ίδιοι» γράφει ο Τζον Τζ. Μουθ.

Η φιλία, για τον Αριστοτέλη, είναι μια ψυχή που κατοικεί σε δύο σώματα και βασική προϋπόθεση της ευδαιμονίας.

Αυτή η πανδημία έχει πάρει πολλά από εμάς. Ας αρνηθούμε να την αφήσουμε να πάρει χρόνο και από τις φιλίες μας, από τους ανθρώπους μας, αυτούς που αγαπάμε αληθινά.

Ο πολύτιμος χρόνος με τους αγαπημένους μας

Κάθε φορά που φτάνουν οι διακοπές (οι σχολικές διακοπές, άσχετα αν το σχολείο δεν λειτουργεί με την παραδοσιακή έννοια αυτή την περίοδο), υπάρχει μια βασική διαφορά μεταξύ γονιών και παιδιών, αφού οι εργαζόμενοι γονείς δεν έχουν τα ίδια «προνόμια» με τους μαθητές.

Τα παιδιά θέλουν να ζήσουν «τα πάντα», να αξιοποιήσουν την κάθε στιγμή τους, να έχουν ένα πρόγραμμα γεμάτο και «διασκεδαστικό». Και οι γονείς τρέχουμε να προλάβουμε να τους ευχαριστήσουμε, να «αναπληρώσουμε» το χαμένο χρόνο της σχολικής περιόδου, να τους μυήσουμε στα ήθη και έθιμα και τις παραδόσεις κάθε γιορτής. Και προσπαθούμε να χωρέσουμε σε μια μέρα μόλις 24 ωρών δουλειά, μαγείρεμα, λοιπές δουλειές, παιχνίδι με φίλους των παιδιών, βόλτες, βάψιμο αυγών, κουλουράκια, τρέξιμο της μαμάς (τελευταία και καταϊδρωμένη δραστηριότητα που πιθανόν να μη χωρέσει αυτές τις μέρες).

Αυτό, όμως, που συνειδητοποιώ, κάθε χρόνο όλο και περισσότερο, είναι ότι καμια γιορτή δε θα είχε νόημα χωρίς αυτά τα πιτσιρίκια μέσα στο σπίτι.

Χωρίς τα παιδιά, μπορεί να μην είχαμε καν όρεξη και διάθεση να ασχοληθούμε και να χαρούμε όλες αυτές τις παραδόσεις και τις σπαρταριστές και φασαριόζικες οικογενειακές στιγμές. Και αυτές οι στιγμές, όσο κουραστικές κι αν είναι, μας βοηθάνε να δεθούμε περισσότερο σαν οικογένεια, να εκτιμήσουμε την αξία της, να νιώσουμε πιο γεμάτοι, πιο πλήρεις.

Όταν η οικογένεια περνά χρόνο μαζί μοιράζεται πιο ισχυρούς συναισθηματικούς δεσμούς. Το να περνάμε χρόνο ως οικογένεια σχετίζεται με την αίσθηση του ανήκειν, πολύ πολύ σημαντικό για τα παιδιά μας.

Η επικοινωνία ενισχύεται και τα παιδιά νιώθουν πιο κοντά στους γονείς. Αυτές τις αγαπημένες στιγμές κάθε χρόνο, μαζευόμαστε και δημιουργούμε αναμνήσεις, στιγμές ξεχωριστές.

Εν μέσω της πολυάσχολης χρονιάς, είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι το πιο σημαντικό μέρος των διακοπών είναι να περνάμε ποιοτικό χρόνο με αυτούς που αγαπάμε.

Είναι μια υπέροχη ευκαιρία να αποσυνδεθούμε – όσο μπορούμε – από τα καθημερινά στρες και να επανασυνδεθούμε με το τι είναι πραγματικά η ζωή: φίλοι, οικογένεια, γέλιο, αγάπη, ευγένεια, ευγνωμοσύνη και μετάδοση ζεστασιάς και χαμόγελου!

Είναι μια εποχή που «μαλακώνουν» οι διαφορές και οι συγκρούσεις, μια εποχή που όλοι αποδέχονται και προσδοκούν να βρίσκονται με εκείνους που αγαπούν, να απολαμβάνουν τον αγαπημένο οικογενειακό χρόνο.

Υπάρχουν, επίσης, απ’ό,τι διαβάζω εδώ στα «ίντερνετς» (🤭) πολλά άλλα αξιοσημείωτα και θετικά οφέλη από τη χαλάρωση και από το να περνάμε χρόνο με εκείνους τους μοναδικούς ανθρώπους στη ζωή μας. Η υγεία μας αντικατοπτρίζει την υγεία αυτού με τον οποίο περνάμε χρόνο… Ακούγεται περίεργο, αλλά, σύμφωνα με μια παγκόσμια έρευνα που έγινε από το The Edelman Health Barometer το 2011, το 46% των ανθρώπων αναφέρουν ότι οι φίλοι και η οικογένειά τους έχουν αντίκτυπο στην κατάσταση της υγείας τους, ανέφερε η Huffington Post, ενώ το 36% των ανθρώπων δήλωσαν ότι η οικογένεια και οι φίλοι ήταν η μεγαλύτερη επιρροή όσον αφορά την υγεία τους!

Και για να περνάμε όμορφα και να φτιάχνουμε αυτές τις αναμνήσεις τις ξεχωριστές που θα μας συντροφεύουν σε όλη μας τη ζωή, δε χρειάζεται ούτε να ξοδέψουμε χρήματα ούτε να φύγουμε από το σπίτι μας.

Μπορούμε να παίξουμε επιτραπέζια, να ασχοληθούμε με την κηπουρική, να ζωγραφίσουμε, να κάνουμε χειροτεχνίες, να μαγειρέψουμε, να δούμε μια ταινία όλοι μαζί, να παίξουμε κυνηγητό, κρυφτό και ό,τι άλλο φανταστούμε, ό,τι παίζαμε όταν ήμασταν κι εμείς παιδιά.

Οι οικογενειακές παραδόσεις

Όσοι ακολουθούν στο Instagram την Άσπα ή είναι μέλη στο μοναδικό «Love, mom«, έχουμε δει πόσο σημαντικές είναι οι οικογενειακές παραδόσεις σε μια οικογένεια.

Μικρές ή μεγάλες, αρχικά αυτές οι παραδόσεις δημιουργούνται «αναγκαστικά» ίσως για να απασχοληθούν τα παιδιά ή για να κάνουμε κάτι διαφορετικό.

Με την πάροδο του χρόνου, αυτή η αναγκαστικότητα/αναγκαιότητα γίνεται νοσταλγία, και τελικά, γίνεται τρόπος για τις οικογένειες να συσχετιστούν και να συνδεθούν μεταξύ τους.

Στην πραγματικότητα, καθώς οι οικογένειες εξελισσόμαστε και αλλάζουμε, αυτές οι παραδόσεις γίνονται και πάλι αναγκαίες, καθώς παίρνουν νέο νόημα στο πλαίσιο της ανάγκης μας να επικοινωνούμε και να κατανοούμε τα αγαπημένα μας πρόσωπα.

Οι διακοπές μπορούν να μας δώσουν μια υγιή υπενθύμιση να αφήσουμε τον κόσμο να συνεχίσει να περιστρέφεται, ενώ ερχόμαστε πιο κοντά ο ένας με τον άλλον και συμμετέχουμε στις παραδόσεις μας μαζί.

Οι οικογενειακές παραδόσεις προσδίδουν μια αίσθηση συνέχειας, δέσμευσης και το πιο σημαντικό, αγάπης. Εναπόκειται σε κάθε γενιά γονέων να διατηρήσει την οικογενειακή παράδοση, να την περάσει στην επόμενη γενιά. Οι οικογενειακές παραδόσεις είναι πολύτιμα εργαλεία για την ανατροφή των παιδιών, καθώς συμβάλλουν στην ενστάλαξη κοινωνικών αξιών και στη δημιουργία στενών οικογενειακών δεσμών.

Το να μοιραζόμαστε είναι βασικό συστατικό για τη δημιουργία ποιοτικών στιγμών. Οι παραδόσεις διευκολύνουν το αίσθημα αυτό, προσφέροντας ένα κοινό έδαφος γνώσεων και εμπειριών. Μια αγαπημένη συνταγή «πασχαλινών κουλουριών» δεν είναι απλώς μια συνταγή, αλλά μια ευκαιρία για μια κοινή εμπειρία. Για παράδειγμα, η παρασκευή του κουλουριού, η συζήτηση ειδικών τεχνικών και συστατικών, το πλάσιμό τους με έναν συγκεκριμένο τρόπο κ.λπ.

Υπάρχει μια κοινή προσδοκία για το χρόνο και τη μέθοδο που θα λάβει χώρα η παράδοση και κάθε ρόλο που θα παίξει. Υπάρχουν, επίσης, οι κοινές αναμνήσεις από προηγούμενες φορές/ «εμφανίσεις» κάθε οικογενειακής παράδοσης.

Κάθε ειδική οικογενειακή παράδοση δημιουργεί ζεστασιά και εγγύτητα μεταξύ των μελών της οικογένειας και θα παραμείνει ένας ειδικός, μοναδικός δεσμός που θα τα ενώνει.

Η οικεία και προβλέψιμη οικογενειακή εμπειρία που δημιουργείται από τις οικογενειακές παραδόσεις, προάγει το αίσθημα ασφάλειας, το αίσθημα της σιγουριάς.

Δίνει σε κάθε μέλος κάτι να περιμένει και τη διαβεβαίωση που χρειάζεται.

Το να περνάμε χρόνο με την οικογένεια είναι μια θετική δραστηριότητα, η οποία μπορεί να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο όταν «υφανθεί» με απλές ή και περίπλοκες οικογενειακές παραδόσεις.

Ίσως ήρθε η ώρα να κάνουμε μερικές από τις δικές μας οικογενειακές παραδόσεις και να ενισχύσουμε τους οικογενειακούς μας δεσμούς σε έναν κόσμο που έχει αποσυνδεθεί όλο και περισσότερο, με την ουσία της οικογενειακής αλληλεπίδρασης να γίνεται μια «χαμένη τέχνη».

Δεν είναι ποτέ αργά για να φτιάξουμε τις δικές μας αναμνήσεις από γενιά σε γενιά, βοηθώντας στη διατήρηση της αίσθησης της γενεαλογίας που είναι μοναδική για κάθε οικογένεια.

Καλό Πάσχα σε όλους.

Και του χρόνου με υγεία.

6+1 συμβουλές για πρωινό τρέξιμο

Όσοι με ακολουθούν στο instagram είδαν αυτή την εβδομάδα δύο αναρτήσεις αφιερωμένες στα πρωινά τρεξίματα και θα επαναλάβω πόσο σημαντικές είναι αυτές οι πρωινές ρουτίνες, παρόλο που, προς το παρόν τουλάχιστον, τις τηρώ μόνο για να πάω για τρέξιμο και όχι για να κάνω πράγματα στο σπίτι.

Και πραγματικά υπάρχουν τόσοι ουσιαστικοί λόγοι για να τρέξουμε το πρωί. Είναι ένας υπέροχος τρόπος να ξυπνήσουμε και να παρακολουθήσουμε τον κόσμο να ξυπνά μαζί μας.

Δεν μας δίνει μόνο μια μεγάλη  ώθηση, μια ενέργεια μοναδική, αλλά μας κάνει να αισθανόμαστε σαν να έχουμε επιτύχει κάτι πριν ακόμα εμφανιστεί η πρώτη αχτίδα του ήλιου.

Μπορεί ακόμη και να διαπιστώσουμε ότι το πρωινό τρέξιμο ταιριάζει καλύτερα στο καθημερινό μας πρόγραμμα, ειδικά εάν προπονούμαστε για έναν αγώνα.

Αυτό, φυσικά, δε σημαίνει ότι είναι εύκολο να αποκτήσουμε αυτή τη συνήθεια, ειδικά αν δεν είμαστε πρωινός τύπος. Υπάρχουν, όμως, τρόποι για να μας διευκολύνουν σε αυτή τη νέα ρουτίνα και τρόποι που μπορούμε ακόμη και να την απολαύσουμε, όπως έγραψα και προχθές στην ανάρτησή μου στο instagram.

Τι πιστεύω ότι θα μπορούσε να μας βοηθήσει.

1. Αποκτούμε καλές συνήθειες ύπνου

Η οικοδόμηση της συνήθειας για πρωινό τρέξιμο ξεκινά με έναν καλό ύπνο. Αυτό μπορεί να είναι δύσκολο αν έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε τηλεόραση μέχρι αργά το βράδυ. Μπορούμε, όμως, να εξασκηθούμε σε καλύτερες συνήθειες ύπνου, οι οποίες θα βοηθήσουν σημαντικά και την υγεία μας και την ενέργειά μας.

Σημαντικό σε αυτή την προσπάθεια είναι να αποφεύγουμε την καφεΐνη ή το αλκοόλ τρεις ώρες πριν τον ύπνο, να μην κοιμηθούμε το μεσημέρι, να αποκτήσουμε μια χαλαρωτική βραδινή ρουτίνα (όπως κάνουμε στα μωρά μας, ναι!), να προσπαθούμε να κοιμόμαστε ίδια ώρα περίπου κάθε μέρα και, φυσικά, να σταματήσουμε να αποχωριστούμε τις οθόνες τουλάχιστον μία ώρα πριν τον ύπνο.

Πιστεύω ότι όσο αφύσικο μπορεί να φαίνεται στην αρχή, με την εξάσκηση θα το καταφέρουμε.

2. Προετοιμαζόμαστε

Κάποιοι προτείνουν να κοιμηθούμε με τα ρούχα μας, το οποίο όσο περίεργο και ίσως άβολο κι αν ακούγεται, είναι ένα τέχνασμα που χρησιμοποιούν πολλοί πρωινοί δρομείς.

Μπορούμε, βέβαια, να τα έχουμε απλά έτοιμα από το βράδυ και να μην τα ψάχνουμε πρωί-πρωί.
Άλλοι δρομείς προτιμούν να αφήνουν τα ρούχα τους στο μπάνιο. Με αυτόν τον τρόπο, δεν θα διακινδυνεύσουμε να ξυπνήσουμε τον σύντροφό μας (και τα παιδιά μας). Ανάβουμε ένα μικρό φως, ρίχνουμε λίγο νερό στο πρόσωπό μας και να αναζωογονηθούμε λίγο πριν το τρέξιμο.

3. Βάζουμε το ξυπνητήρι μας σε απόσταση από το κρεβάτι μας

Όταν το ξυπνητήρι χτυπήσει νωρίς το πρωί, είναι πολύ δελεαστικό (και το έχω κάνει πολλές φορές) να πατήσουμε το κουμπί αναβολής (ή και ακύρωσης) για να κοιμηθούμε λίγα λεπτά παραπάνω. Πριν το συνειδητοποιήσουμε, θα περάσουν 30 έως 40 λεπτά και ξαφνικά δεν έχουμε χρόνο για τρέξιμο.

Για να δημιουργήσουμε μια πρωινή συνήθεια, χρειαζόμαστε συνέπεια. Δεν μπορούμε να ξυπνάμε κάθε δεύτερη εβδομάδα και να περιμένουμε να μας είναι πιο εύκολο το ξύπνημα.

Αν τοποθετήσουμε το ξυπνητήρι στην άλλη άκρη του δωματίου, ώστε να πρέπει να σηκωθούμε από το κρεβάτι για να το απενεργοποιήσουμε, ή ακόμα και στο μπάνιο πάνω από τα ρούχα που θα φορέσουμε, είναι πολύ πιθανό τα βήματα που κάναμε να μας βοηθήσουν να μην ξαναξαπλώσουμε.

4. Βρίσκουμε το κίνητρό μας

Εάν προπονούμαστε δυαμικά για έναν αγώνα ή και γενικά αν ακολουθούμε ένα πρόγραμμα προπόνησης, είναι ίσως πιο εύκολο να ξεκινήσουμε το πρωί. Είναι επειδή έχουμε έναν καθορισμένο στόχο που θέλουμε να επιτύχουμε και πρέπει να είμαστε συνεπείς στο πρόγραμμά μας για να φτάσουμε στο στόχο μας.

Ακόμα κι αν δεν έχουμε συγκεκριμένο πλάνο προπόνησης, πρέπει να κάνουμε το ίδιο, καθιερώνοντας στόχους και χρονοδιαγράμματα έτσι ώστε να διατηρήσουμε τη βελτίωση και να αξιοποιήσουμε στο έπακρο το τρέξιμο. Ο στόχος δε χρειάζεται απαραίτητα να είναι απόσταση ή το να σημειώνουμε τις μέρες σε ένα ημερολόγιο. Μπορούμε να ανταμείψουμε τον εαυτό μας εάν επιτύχουμε συγκεκριμένους στόχους, κάνοντάς μας δώρο ένα μασάζ, ρούχα ή οτιδήποτε, εκτός φυσικά από την ψυχική μας ικανοποίηση ότι τα καταφέραμε!

Μέχρι αυτή η πρωινή συνήθεια να γίνει κομμάτι μας – και να νιώθουμε ότι κάτι μας φταίει αν δεν τρέξουμε ένα πρωί – ας δώσουμε στον εαυτό μας κίνητρα για να επιτύχουμε τη συνέπεια που χρειάζεται.

5. Σχεδιάζουμε (και αλλάζουμε τακτικά) τη διαδρομή μας

Εάν δεν έχουμε μπει ακόμα στο «πρωϊνό πνεύμα», το χειρότερο πράγμα που μπορούμε να κάνουμε είναι να κάνουμε την ίδια διαδρομή συνεχώς. (Προσωπικά κάνω την ίδια διαδρομή, αλλά δεν τη βαριέμαι ποτέ. Αλλά αυτό δεν ισχύει για όλους.)

Μπορούμε, από το βράδυ, να προγραμματίσουμε πόσο μακριά θα πάμε και πόση ώρα θα τρέξουμε.
Μπορούμε να χαρτογραφήσουμε μια διαδρομή εκ των προτέρων χρησιμοποιώντας τους Χάρτες Google, ή άλλες εφαρμογές τελοσπάντων, βρίσκοντας νέα ορόσημα για επίσκεψη ή λόφους για να κατακτήσουμε.

Όσο περισσότερες αλλαγές κάνουμε, ίσως κρατάμε μια έκπληξη για τον αυτό μας, ίσως κάνουμε έτσι πιο ευχάριστη την πρωινή συνήθεια.


6. Βρίσκουμε ένα φίλο που τρέχει

Το να βρούμε ένα φίλο, έναν #runningbuddie είναι καλή ιδέα γιατί μας «υποχρεώνει» να τηρήσουμε το πρόγραμμά μας.

Ωστόσο, ίσως συμφέρει καλύτερα να βρούμε κάποιον που έχει παρόμοιο επίπεδο φυσικής κατάστασης. Βέβαια, από προσωπική εμπειρία, επειδή έχω συνηθίσει να τρέχω πάντα με άτομα που τρέχουν πολύ-πολύ πιο γρήγορα από μένα, δεν με πειράζει γιατί μπορώ να ακούω τη μουσική μου και παράλληλα να βλέπω από μακριά και αγαπημένους μου φίλους, οι οποίοι σχεδόν πάντα πηγαινοέρχονται σε μένα για συμπαράσταση.

Έχω ακούσει, όμως, για δρομείς που αν είναι τεευταίοι απογοητεύονται και τα παρατάνε. Οπότε σε αυτή την περίπτωση, βρίσκουμε κάποιον που να τρέχει σαν κι εμάς. 

7. Τρεφόμαστε σωστά…και ενυδατωνόμαστε σωστά.

Όταν ξυπνάμε, βρισκόμαστε σε κατάσταση πολύωρης νηστείας και δεν έχουμε από που να αντλήσουμε ενέργεια. Εάν βγούμε από την πόρτα και δεν έχουμε φάει τίποτα, μπορεί να αισθανθούμε αδύναμοι.

Το χειρότερο, μπορεί να πείσουμε τον εαυτό μας ότι «δεν είμαστε έτοιμοι για πρωινές διαδρομές», όταν, στην πραγματικότητα, δεν ταΐζουμε τον εαυτό μας σωστά.

Μπορούμε να αφιερώσουμε ελάχιστο χρόνο για να φάμε μια μπάρα, μια μπανάνα, μια φέτα με φυστικοβούτυρο ή ταχίνι. Αλλά όχι κάτι παραπάνω. Και, φυσικά, πίνουμε νερό και παίρνουμε και μαζί μας.

Μπορούμε, επίσης, να έχουμε μαζί μας ένα αθλητικό ποτό πλούσιο σε ηλεκτρολύτες, το οποίο δεν πίνουμε μόνο όταν διψάμε, αλλά και χωρίς να νιώσουμε δίψα.

#ExtraTips

  • Δεν ξεχνάμε να φοράμε ανακλαστικά ρούχα. Είναι σημαντικό να παραμείνουμε ασφαλείς όταν τρέχουμε το πρωί, ειδικά κατά τη διάρκεια της θερινής ώρας όταν ο ήλιος ανατέλλει αργά, και να διασφαλίσουμε ότι είμαστε ορατοί από τα διερχόμενα οχήματα.
  • Όταν τρέχουμε μόνοι μας, έχουμε πάντα μαζί μας το κινητό μας τηλέφωνο.
  • Για λόγους ασφαλείας, βέβαια, είναι καλύτερο να τρέχουμε με άλλους αν είναι σκοτεινά έξω. Εάν τρέχουμε μόνοι μας, να επιλέγουμε τους πιο πολυσύχναστους, καλά φωτισμένους δρόμους έως ότου ανατείλει ο ήλιος.
  • Το πρωινό τρέξιμο είναι η ιδανική επιλογή όταν κάνει πολλή ζέστη αφού ο καιρός είναι συχνά πιο δροσερός, επομένως πιο άνετος για τρέξιμο.

Αύριο θα τρέξω πρωί. Εσύ;

Είναι κακό να επαινούμε τα παιδιά μας; Έπαινος vs Ενθάρρυνση

Κάνουμε τα πάντα για να ενισχύσουμε την αυτοεκτίμηση των παιδιών μας, να τους δώσουμε όλα τα απαραίτητα εφόδια να σταθούν ανεξάρτητοι και συνειδητοποιημένοι στην κοινωνία. Διαβάζουμε χίλια βιβλία, βλέπουμε βίντεο με συμβουλές, πηγαίνουμε σε ψυχολόγους και σχολές γονέων. Η αλήθεια είναι πως έχουμε γεμίσει το κεφάλι μας με πληροφορίες για το τι πρέπει και τι δεν πρέπει. «Σήμερα διάβασα αυτό… Έτσι πρέπει να κάνουμε.» «Ναι, αλλά η άλλη μαμά κάνει αυτό και πιάνει.» και δε σταματάσει ποτέ το τρενάκι των σκέψεων.

Δε μου αρέσει να αγχώνω άλλους γονείς γιατί ξέρω πολύ καλά πόσο αγχωμένοι είναι ήδη. Κι ούτε εγώ θέλω να αγχώνομαι. Αυτό που προσπαθώ, και γι’ αυτό μοιράζομαι από εδώ όλα αυτά που γράφω, είναι να είμαστε ψύχραιμοι και να προσπαθούμε να (απο)δεχόμαστε κάθε αλλαγή με νηφαλιότητα και ανοιχτό μυαλό. Αν με ρωτούσες θα ήθελα να μπορώ να πηγαίνω σε μια σχολή γονέων και να μιλάω (και να ακούω) όλη την ώρα όλα όσα «κρύβουν» οι μαμάδες, οι γονείς μέσα τους. Ίσως μας βοηθούσε όλους να τα δούμε όλα πιο σφαιρικά, πιο ολοκληρωμένα.

Πριν πολύ καιρό είχα τη χαρά να παρακολουθήσω το πρώτο βίντεο της Κατερίνας στο instagram. Η Κατερίνα μας διάβασε απόσπασμα από το βιβλίο Ευτυχισμένη Οικογένεια.

Το απόσπασμα μιλούσε για τον έπαινο στα παιδιά και ότι δεν είναι η σωστή απάντηση σε όσα κάνουν τα παιδιά μας. Νομίζω τότε -αν θυμάμαι καλά- μόλις είχα κάνει το τρίτο μου παιδί. Με έβαλε σε πολλές σκέψεις σχετικά με τον τρόπο που μιλούσα στα παιδιά μου μέχρι τότε και το σκέφτομαι πολύ συχνά.

Θα μου πεις «μα δεν πρέπει να επαινούμε τα παιδιά μας;» Αυτό είχα αναρωτηθεί κι εγώ. Αλλά δεν είχα κάνει ποτέ στο μυαλό μου το διαχωρισμό επαίνου και ενθάρρυνσης (praise vs encouragement: Ο έπαινος αφορά το επιτυχές αποτέλεσμα, ενώ η ενθάρρυνση είναι ο έπαινος της προσπάθειας, ό,τι αποτέλεσμα και να έχει.)

Μέχρι τότε – και ακόμα το κάνω κάποιες φορές βέβαια…- είχα για όλα την απάντηση «αχ τέλειο είναι», «μπράβο, αγάπη μου».

Πραγματικά, ας τσεκάρουμε πόσες φορές εμείς ή οι γνωστοί μας γονείς λέμε παρόμοιες φράσεις στο παιδί μας. Πραγματικά είναι ο πιο κοινός έπαινος που ακούμε (και λέμε) στο σπίτι, στην παιδική χαρά, στην τάξη, στις δραστηριότητες. Είναι ένας «τεμπέλης έπαινος» σύμφωνα με τους ψυχολόγους.

Τα παιδιά τα ίδια συνειδητοποιούν μόνα τους ότι το να λέμε συνέχεια τις ίδιες φράσεις δείχνει ίσως ότι δεν προσέχουμε ακριβώς τι έχουν κάνει, αυτό που πχ μας δείχνουν και περιμένουν την αντίδρασή μας. Πολύ συχνά σκέφτονται ότι το λέμε για να «ξεμπερδεύουμε».

Δεν έχει καμία ουσιαστική αξία για τα παιδιά.

Δυστυχώς, παρασυρόμαστε από τη σχολή «κάνουμε τα παιδιά γεμάτα αυτοεκτίμηση», το οποίο έχουμε ερμηνεύσει ως «να τους πούμε πόσο καλά είναι σε όλα».

Δυστυχώς, η προσπάθεια να πείσουμε τα παιδιά μας για την ικανότητά τους θα αποτύχει, διότι η ζωή έχει έναν τρόπο να τους πει ξεκάθαρα πόσο ικανοί ή ανίκανοι είναι πραγματικά μέσω της επιτυχίας και της αποτυχίας.

Ο Rudolf Dreikurs*, στη θεωρία και δουλειά του οποίου βασίστηκε το συγκεκριμένο βιβλίο, δίδαξε ότι «Ένα παιδί χρειάζεται ενθάρρυνση όπως ένα φυτό χρειάζεται νερό». Είναι αυτονόητο, δηλαδή ότι τα παιδιά χρειάζονται την ενθάρρυνση. Μπορεί να μην πεθάνουν χωρίς ενθάρρυνση, αλλά σίγουρα μαραίνονται.

Οπότε είναι ουσιαστική η προσπάθειά μας να τα ενθαρρύνουμε, αλλά και να κατανοήσουμε τη διαφορά με τον έπαινο.

Πώς θα ξέρω αν επαινώ ή ενθαρρύνω;

Ο έπαινος, σύμφωνα με τους ειδικούς στην παιδική ψυχολογία και τον ίδιο τον Rudolf Dreikurs, δεν είναι καλός για τα παιδιά. Το ίδιο διαπίστωσα και από προσωπική μου εμπειρία. Τα παιδιά που επαινούνται συνέχεια για το πόσο έξυπνα είναι και πόσο τέλεια τα καταφέρνουν όλα, έχουν την τάση να αποφεύγουν δύσκολες εργασίες στο μέλλον και project που προκαλούν τις δυνατότητές τους. Δε θέλουν να διακινδυνεύσουν να κάνουν λάθη.

Αντιθέτως, τα παιδιά που «ενθαρρύνονται» για τις προσπάθειές τους είναι πιο πρόθυμα να επιλέξουν πιο δύσκολες εργασίες όταν τους δοθεί η επιλογή, θέλουν να ρισκάρουν και να προκαλέσουν τον εαυτό τους, να κάνουν κάτι ακόμα καλύτερο, ακόμα πιο αξιοθαύμαστο.

Όπως είπε ο Dreikurs, «Ενθαρρύνετε την πράξη (ή την προσπάθεια), όχι αυτόν που την έκανε». Με άλλα λόγια, αντί για «Α πήρες άριστα, είμαι τόσο περήφανος για σένα», προτείνει να δοκιμάσουμε, «Συγχαρητήρια! Δούλεψες σκληρά. Το αξίζεις.» Ίσως ακούγεται πολύ μικρή η διαφορά, αλλά θα αλλάξει την αντίληψη του παιδιού μας.

Οι διαφορές μεταξύ ενθάρρυνσης και επαίνου μπορεί να είναι δύσκολο να κατανοηθούν για όσους πιστεύουν στον έπαινο και έχουν δει άμεσα αποτελέσματα. Έχουν δει τα παιδιά να ανταποκρίνονται στον έπαινο με λαμπερά πρόσωπα. Ωστόσο, πιθανώς, δεν σκέφτονται τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα.

Ο έπαινος, σύμφωνα με τον Dreikurs, δεν είναι ενθαρρυντικός, γιατί διδάσκει τα παιδιά να γίνουν εξαρτημένα από την έγκριση, να εξαρτώνται από τους άλλους για την αξιολόγηση της αξίας τους.

Η ενθάρρυνση, από την άλλη, οδηγεί σε αυτοπροβληματισμό και αυτοαξιολόγηση.

Στα παιδιά, βέβαια, αρέσει ο έπαινος. Και σε ποιον δεν αρέσει στο κάτω κάτω; Ο έπαινος είναι σαν καραμέλα. Σε μικρή ποσότητα μπορεί να είναι πολύ ικανοποιητικός, σε μεγάλη ποσότητα μπορεί να προκαλέσει προβλήματα.

Ο έπαινος είναι πολύ γενικός και αόριστος. Δεν λέει στα παιδιά τι ακριβώς έκαναν καλά, και χωρίς αυτές τις πληροφορίες, δεν μπορούν να ξέρουν ακριβώς τι πρέπει να κάνουν στο μέλλον για να έχουν το ίδιο αποτέλεσμα. Πρέπει να τους πούμε γιατί τα πήγαν καλά ώστε να μπορούν να το επαναλάβουν.Επιπλέον, το «είναι τέλειο» επικεντρώνεται στο αποτέλεσμα και όχι στη διαδικασία. Αν σκοπεύουμε να είμαστε λακωνικοί, τουλάχιστον ας πούμε «Καλή προσπάθεια!» γιατί επικεντρώνεται στο τι έκαναν για να κάνουν μια καλή δουλειά.

Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου της Κολούμπια, Claudia Mueller και Carol Dweck, διαπίστωσαν σε έρευνά τους ότι τα παιδιά που επαινέθηκαν για την ευφυΐα τους, σε σύγκριση με την προσπάθειά τους, επικεντρώθηκαν υπερβολικά στα αποτελέσματα. Μετά από μια αποτυχία, αυτά τα ίδια παιδιά επέμειναν λιγότερο, έδειξαν λιγότερη απόλαυση, απέδωσαν την αποτυχία τους σε έλλειψη ικανότητας (την οποία πίστευαν ότι δεν μπορούσαν να αλλάξουν) και απέδωσαν άσχημα σε μελλοντικές προσπάθειες επίτευξης. «Ο έπαινος των παιδιών για την ευφυΐα τούς κάνει να φοβούνται δυσκολίες, επειδή αρχίζουν να εξομοιώνουν την αποτυχία με την ηλιθιότητα»-Dweck.

Η έρευνα διαπίστωσε ότι οι μαθητές που έπαιρναν επαίνους ήταν πιο προσεκτικοί στις απαντήσεις τους σε ερωτήσεις, είχαν λιγότερη εμπιστοσύνη στις απαντήσεις τους, ήταν λιγότερο επίμονοι σε δύσκολες εργασίες και λιγότερο πρόθυμοι να μοιραστούν τις ιδέες τους.

Αντίθετα, τα παιδιά που επαινέθηκαν για την προσπάθειά τους έδειξαν μεγαλύτερο ενδιαφέρον για μάθηση, έδειξαν μεγαλύτερη επιμονή και περισσότερη απόλαυση, απέδωσαν την αποτυχία τους στην έλλειψη προσπάθειας (την οποία πίστευαν ότι θα μπορούσαν να αλλάξουν) και τα πήγαν καλά σε επόμενες δραστηριότητες επίτευξης. Τους ενθάρρυνε, επίσης, να εργαστούν σκληρότερα και να αναζητήσουν νέες προκλήσεις.

Το κλειδί είναι να συνειδητοποιήσουμε αυτή τη διαφορά. Να παρατηρήσουμε εάν τα παιδιά μας εθίζονται στον έπαινο, αν τον επιζητούν όλη την ώρα.

Ακόμα κι αν αποφασίσουμε να αλλάξουμε από τον έπαινο στην ενθάρρυνση μπορεί να το βρίσκουμε άβολο στην αρχή.

Πιστεύω για αρχή θα βοηθούσε να αναρωτηθούμε πριν απαντήσουμε ποια πραγματικά είναι η άποψή μας. Βλέπουμε την άποψη του παιδιού ή μόνο τη δική μας; Θα κάναμε αυτό το σχόλιο σε έναν φίλο;Τα σχόλια που κάνουμε στους φίλους μας συνήθως ταιριάζουν στα κριτήρια ενθάρρυνσης.

Πώς να ενθαρρύνουμε τελικά;

Η ενθάρρυνση βοηθά τα παιδιά μας να αναπτύξουν θάρρος – θάρρος να μεγαλώσουν και να εξελιχθούν σε ανθρώπους που θέλουν να είναι δημιουργικοί, να αισθάνονται ικανοί, να είναι ανθεκτικοί, να απολαμβάνουν τη ζωή, να είναι ευτυχισμένοι, να συνεισφέρουν στην κοινωνία και, όπως είπε ο Dreikurs, να έχουν το θάρρος να μην είναι τέλειοι, να αισθανθούν ελεύθεροι να κάνουν λάθη και να μάθουν από αυτά.

– Μπορούμε να μιλάμε όλη η οικογένεια μαζί και τα παιδιά να μαθαίνουν να συμμετέχουν, να λένε την άποψή τους, να προβληματίζονται για λύσεις σε προβλήματα.

– Μπορούμε να τους θέτουμε ερωτήσεις «περιέργειας» με σκοπό να μάθουν πώς να σκέφτονται και όχι τι να σκέφτονται, να τους δώσουμε μια αίσθηση επιλογής να χρησιμοποιήσουν την προσωπική τους δύναμη για κοινωνική ευθύνη.

– Να τους αφήσουμε να κάνουν λάθη. Να έχουν την ευκαιρία να μάθουν μέσα από αυτά, να βγουν από το καβούκι τους.

– Να τους δείξουμε πίστη, εμπιστοσύνη ώστε να αναπτύξουν κι αυτά πίστη στον εαυτό τους.

– Να τους αφιερώνουμε ειδικό, προσωπικό χρόνο στο κάθε παιδί για να βεβαιωθούμε ότι εισπράττουν όλη μας την αγάπη, ότι ξέρουν ότι θα είμαστε δίπλα τους.

– Να αποφεύγουμε να τους επαινούμε για πράγματα στα οποία δεν έχουν έλεγχο, πχ ευφυΐα, φυσική ελκυστικότητα ή αθλητικά ή καλλιτεχνικά χαρίσματα, αλλά να κατευθύνουμε τον έπαινό μας σε τομείς στους οποίους τα παιδιά έχουν τον έλεγχο – προσπάθεια, στάση, ευθύνη, δέσμευση, πειθαρχία, εστίαση, λήψη αποφάσεων, συμπόνια, γενναιοδωρία, σεβασμό, αγάπη, κλπ κλπ.: «Δούλεψες τόσο σκληρά προετοιμασία για αυτό το τεστ», «Ήσασταν τόσο συγκεντρωμένοι σε ολόκληρο τον αγώνα» και «Ήσουν τόσο γενναιόδωρος που το μοιράστηκες με την αδερφή σου.»

– Ιδιαίτερα με τα μικρά παιδιά, δεν χρειάζεται να τα επαινέσουμε καθόλου. Το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε είναι απλώς να επισημάνουμε τι έκαναν: «Ανέβηκες μόνος σας στη σκάλα.» Το χαμόγελο της υπερηφάνειας τους θα μας δείξει ότι έλαβαν το μήνυμα που θέλουμε να λάβουν. Δεν χρειάζεται να πούμε τίποτα περισσότερο.

– Ως μια άλλη εναλλακτική λύση για τον έπαινο, απλώς ρωτάμε τα παιδιά. «Τι σου άρεσε περισσότερο;» και «Πώς νιώθεις για αυτό που μόλις έκανες;» Ας αφήσουμε τα παιδιά μας να αποφασίσουν μόνοι τους πώς αισθάνονται για τα επιτεύγματά τους, να τους επιτρέψουμε να ανταμείψουν τον εαυτό τους για τις δικές τους καλές ενέργειες.


Θα πρέπει να τους σεβόμαστε, να δείχνουμε πραγματικό ενδιαφέρον για την οπτική τους γωνία, να τολμάμε να τους δίνουμε ευκαιρίες να αναπτύξουν δεξιότητες ζωής που θα οδηγήσουν σε αυτοπεποίθηση, δυναμισμό και ανεξαρτησία από τις αρνητικές απόψεις των άλλων.

*Ο Ρούντολφ Ντράικωρς (Rudolf Dreikurs, 1897-1972), ψυχολόγος και παιδαγωγός, είναι ένας από τους γνωστότερους παγκοσμίως παιδοψυχολόγους και μία από της μεγαλύτερες προσωπικότητες της εποχής μας στο χώρο της διαπαιδαγώγησης.
Ανακάλυψε ένα απλό μοντέλο για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που παρουσιάζονται στην καθημερινότητα μιας οικογένειας, η αποτελεσματικότητα του οποίου αποδεικνύεται συνεχώς στην πράξη.
Το μυστικό του βρίσκεται στην πεποίθηση ότι το παιδί θέλει να είναι ισότιμο άτομο, να το αναγνωρίζουν, να του επιτρέπουν να προσφέρει στην οικογένεια και το σχολείο του, να μπορεί να αισθάνεται μέρος της κοινότητας μέσα στην οποία ζει. Στο συγκεκριμένο βιβλίο, ο Τεό Σενάκερ (μαθητής και φίλος του Ρούντολφ Ντράικωρς), η παιδαγωγός σύζυγός του Γιουλίττα Σενάκερ και ο Τζον Μ. Πλατ (επίσης μαθητής του Ντράικωρς), με πολλά παραδείγματα που αντλούν από την καθημερινότητα της σημερινής οικογένειας, βοηθούν αποτελεσματικά τους γονείς να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα που παρουσιάζονται στην ανατροφή των παιδιών τους.

Γιατί (συνεχίζω να) ανεβάζω φωτογραφίες των παιδιών μου

Σήμερα γράφω για ένα θέμα που μας έχει απασχολήσει και μας απασχολεί πάρα πολύ τους γονείς που έχουμε παρουσία στα social media: τις φωτογραφίες των παιδιών μας στο διαδίκτυο.

Είδα πρόσφατα ένα πολύ χρήσιμο post στο instagram από τη Χριστίνα που ανεβάζει πάρα πολύ σημαντικά πράγματα που πρέπει να γνωρίζουμε σαν γονείς στο διαδίκτυο. Η Χριστίνα αναφερόταν στο συγκεκριμένο post στο ψηφιακό αποτύπωμα των παιδιών μας.

Ψηφιακό αποτύπωμα είναι όλα τα ηλεκτρονικά «ίχνη» που αφήνουμε πίσω μας καθώς πλοηγούμαστε στο Internet.
Κάποια από αυτά είναι περιεχόμενο που οι ίδιοι συνεισφέρουμε εθελοντικά, όπως είναι το προφίλ μας στα κοινωνικά δίκτυα. Κάποια άλλα «ίχνη» είναι παθητικά, για παράδειγμα τα cookies που ένα online κατάστημα αποθηκεύει κ.ο.κ. 
Η εξέλιξη της τεχνολογίας βοηθά στη συλλογή όλο και περισσότερων δεδομένων όχι μόνο δικών μας αλλά και των παιδιών μας μέσω των αγαπημένων τους ηλεκτρονικών συσκευών, έξυπνων παιχνιδιών ή άλλων gadget που χρησιμοποιούν.

Θετικό vs αρνητικό αποτύπωμα

Το αποτύπωμα που προκύπτει από δικές μας αναρτήσεις στο διαδίκτυο (αυτό που μόνοι μας αφήνουμε δηλαδή) μπορεί να είναι θετικό ή αρνητικό. 

Αυτό εξαρτάται από τη συνολική παρουσία μας στο διαδίκτυο και αφορά τόσο αυτά που γράφουμε και τις φωτογραφίες που μας απεικονίζουν (δικές μας ή ανεβασμένες από άλλους), όσο και τον τρόπο που σχολιάζουμε σε άλλους.

Αυτό δεν αφορά μόνο εμάς, τους ενήλικες, αλλά και τα παιδιά μας όταν έχουν παρουσία στο διαδίκτυο μέσω των δικών μας δημοσιεύσεων ή μέσω των προσωπικών τους δημοσιεύσεων.

Κάτι που με αγχώνει πολύ είναι ακριβώς αυτή η παρουσία των παιδιών. Σαν μαμά θεωρώ ότι μπορώ να κρίνω το περιεχόμενο των αναρτήσεών μου και κατά πόσο θα «ακουλουθεί» τα παιδιά μου στο μέλλον θετικά ή αρνητικά. Δεν ξέρω, όμως, αν ισχύει το ίδιο για τα παιδιά.

Έχω σκεφτεί πολλές φορές «ευτυχώς δεν είχαμε social media όταν ήμουν μαθήτρια«. Πιστεύω ότι είναι πολύ πιθανό να ντρεπόμουν για όσα θα ανέβαζα. Είναι πολύ λογικό ίσως σε αυτή την ηλικία (της εφηβείας) να θες να ανεβάζεις φωτογραφίες σου που θα φαίνεσαι υπέροχος, που θα θες να δει «αυτός που σου αρέσει» στο σχολείο, που θα φαίνεται ότι είσαι λυπημένος σε μια ερωτική απογοήτευση. Δεν ξέρω πόσο συνειδητοποιημένα είναι τα παιδιά για αυτό το περιεχόμενο. Αυτή είναι η ουσία για μένα.

Το σημαντικό και ουσιαστικό είναι να εκπαιδεύσουμε τα παιδιά μας και όχι να μην ανεβάζουμε οικογενειακές φωτογραφίες από όμορφες στιγμές μας. Πρέπει, σίγουρα, να  προστατεύουμε τα παιδιά μας από το περιεχόμενο που δημοσιεύουμε αλλά και να τα εκπαιδεύουμε να προστατεύουν και τα ίδια τον εαυτό τους όταν αρχίσουν να κάνουν χρήση των ηλεκτρονικών συσκευών. «Τα μαθαίνουμε, κυρίως μέσα και από το δικό μας παράδειγμα, να σκέφτονται πολύ καλά πριν προβούν σε κάποια δημοσίευση. «

Ό,τι ανεβαίνει στο διαδίκτυο μπορεί να μείνει εκεί για πάντα.

Επιπλέον, «το παιδί οφείλει να κατανοήσει ότι με τον ίδιο ευγενικό τρόπο που φέρεται στην πραγματική ζωή θα πρέπει να φέρεται και κατά την ψηφιακή του δραστηριότητα.

Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να «ποστάρει» υλικό που μπορεί να πληγώσει τα συναισθήματα κάποιου τρίτου.»

Είναι πολύ βασικό να τηρούμε αυτούς τους κανόνες, να κατανοήσουμε ότι το να βρίζουμε, να μιλάμε άσχημα και να ανεβάζουμε «περίεργο» περιεχόμενο στα social media στιγματίζει εμάς τους ίδιους και μας ακολουθεί για πάντα.

Δεν διαγράφεται ακόμα κι αν εμείς το διαγράψουμε επειδή ίσως το μετανιώσαμε. Όσο τα παιδιά μας μεγαλώνουν, πρέπει να τους το εξηγούμε και να είμαστε σίγουροι ότι το έχουν κατανοήσει όταν θα αρχίσουν να έχουν τα δικά τους κινητά τηλέφωνα κλπ.

Φωτογραφίες των παιδιών μας στα social media

Οι φωτογραφίες των παιδιών μας στα social media είναι ένα πολύ ιδιαίτερο θέμα που συχνά δημιουργεί «διαμάχες» στους γονείς.  

Μέχρι το τρίτο μου παιδί, σεβόμουν την επιλογή του συντρόφου μου να μην ανεβάζουμε τα δύο παιδιά μας στα social media. Όταν γέννησα το Λεωνίδα, αποδέχτηκε τελικά την επιθυμία μου να ανεβάζω φωτογραφίες όλης της οικογένειας. Βέβαια, πλέον ήμασταν όντως πιο ενημερωμένοι για το τι ακριβώς συμβαίνει με το διαδίκτυο και την ασφαλή πλοήγηση και πλήρως συνειδητοποιημένοι με αυτή μας την απόφαση.

Όταν αποφασίζεις να έχεις παρουσία στο διαδίκτυο οφείλεις να γνωρίζεις «πώς δουλεύει αυτό το πράγμα»! 

Το 2012, λίγο μετά τη γέννηση της κόρης μου, μαμά πρωτάρα, αποφάσισα να ασχοληθώ με το blogging. Όταν γράφεις για τη μητρότητα και τη φιλοσοφία της ζωής σου, τον τρόπο που σκέφτεσαι και πράττεις, θέλεις να μοιραστείς με τους αναγνώστες σου την αλήθεια σου, το γιατί σου, τους προβληματισμούς αλλά και την αγάπη που έχεις μέσα σου. Δεν μπορεί αυτό να διαχωριστεί από τα βιώματά σου, από τη ζωή σου με τα αυτά τα υπέροχα πλάσματα που ήρθαν και σου άλλαξαν τον τρόπο που βλέπεις τα πράγματα, σού έφεραν τα πάνω κάτω στην καθημερινότητά σου.

Τι πρέπει να προσέχουμε, όμως, όταν γράφουμε για τα παιδιά μας;


Ποιοι είναι, λοιπόν, οι βασικοί μου κανόνες όταν γράφω ή ανεβάζω για τα παιδιά μου στο ίντερνετ, ένα μέσο με αστείρευτη –πολλές φορές- κακία και μόνιμο αρχείο;

Αυτά που έχω στο νου μου είναι τα εξής:

1. Δεν αναφέρω ποτέ στοιχεία προσωπικά των παιδιών μου: σε ποιο σχολείο πηγαίνουν, πού ακριβώς μένουμε, το ακριβές πρόγραμμά μας και άλλα τέτοια.

2. Δεν ανεβάζω γυμνές φωτογραφίες των παιδιών μου. 

3. Κάθε φορά που περιγράφω μια ιστορία ή αναφέρομαι σε ένα περιστατικό με τα παιδιά μου προσπαθώ –προσπαθώ είπα 😁- να σκέφτομαι πώς θα νιώσουν τα παιδιά μου αύριο μεθαύριο αν το διαβάσουν τα ίδια ή αν το διαβάσει κάποιος φίλος τους. Δε θέλω τα παιδιά μου να ντραπούν, να νιώσουν άσχημα και σε καμία περίπτωση δε θέλω να τα κοροϊδέψει κάποιος ή να τα χρησιμοποιήσει κάποιος εναντίον τους στο μέλλον για οποιοδήποτε λόγο. Και τώρα που μεγάλωσαν λίγο έχουν όντως άποψη αν θα ντραπούν με την κοινοποίηση κάποιας αστείας ιστορίας τους ή κάποιας φωτογραφίας τους. Σε καμία περίπτωση δε θέλω να φτάσει η κόρη μου στην εφηβεία κι εγώ να γράφω λεπτομέρειες για το πώς συμπεριφέρεται με τα αγόρια κλπ… Αργεί ακόμα αλλά το έχω σκεφτεί!

4. Ρωτάω τον άντρα μου αν το παρατραβάω: Είναι πολύ σημαντικό να ξέρεις την άποψη του συντρόφου σου κάθε φορά που γράφεις κάτι για τα παιδιά σας. Ακόμα κι αν κάτι θέλω να το μοιραστώ οπωσδήποτε, αν ο άντρας μου μού ασκήσει βέτο, είναι πάρα πολύ σημαντικό για το γάμο μας, την ισορροπία του σπιτιού και της σχέσης μας να κάνω αυτές τις «περικοπές». Στο κάτω κάτω είναι σίγουρα πιο αντικειμενικός από εμένα που συχνά με παρασύρει η δημοτικότητα των άρθρων μου!

Έχω ακούσει πολλές φορές πολύ αρνητικά σχόλια για το ότι είμαι απερίσκεπτη ή ανεύθυνη, αλλά εννοείται πως δεν πρόκειται να απολογηθώ σε κανέναν που κάνω αυτό που πιστεύω σωστό και ούτε θα επιχειρηματολογήσω για να πείσω κανέναν.

Κάθε γονιός έχει το δικαίωμα να κάνει αυτό που θεωρεί σωστό για τα παιδιά και την οικογένειά του. Και φυσικά να αναλάβει όλη την ευθύνη και το βάρος κάθε πιθανής συνέπειας.

Αυτό που θέλω να πω για άλλη μια φορά είναι πως είναι πολύ σημαντικό να ακούμε το διπλανό μας,  τον συνάνθρωπό μας, να μην κρίνουμε τόσο εύκολα τους άλλους. Να έχουμε ανοιχτά τα αυτιά, το μυαλό μας και την αγκαλιά μας.

I am a #momof3 , I #run and I love spreading positivity and simplicity. I want to inspire, motivate and uplift women to love their body, have peace in mind and take care of themselves.