Τι κάνουμε όταν δε φεύγουν οι εκκρεμότητες

Ξεκίνησε η σχολική χρονιά και παρ’όλο που παιδιά και γονείς ανυπομονούμε να μπούμε στους ρυθμούς μας (αν μας το επιτρέψουν οι συνθήκες τελοσπάντων), οι υποχρεώσεις είναι αρκετές και οι εκκρεμότητες μαζεύονται… και γίνονται λίστα ολόκληρη και πελαγώνουμε.

Την περασμένη εβδομάδα έγραψα για το σύστημα που έχω αρχίσει (δειλά δειλά) να ακολουθώ και, προς το παρόν τουλάχιστον, μου δίνει μια αυτοπεποίθηση, μια σιγουριά ότι θα τα καταφέρω.

Στην καθημερινότητά μας σαν οικογένεια ένα τέτοιο σύστημα είναι περισσότερο από απαραίτητο, αφού δεν είναι λίγες οι στιγμές που νιώθω ότι τρέχω και δε φτάνω, που δεν προλαβαίνω να ολοκληρώσω τις υποχρεώσεις μου, που δεν έχω κάνει «τσεκ» σε όλα αυτά που είχα υπολογίσει να κάνω, που όλο πάνε «για αύριο», «για αύριο»…

Υπάρχουν φορές που νιώθω ότι δεν μπορώ να κάνω τίποτα, πως πέρασε η μέρα και νιώθω τύψεις για όσα δεν πρόλαβα.

Ξεκινάω να μαγειρέψω από το μηδέν, αλλά μετά βίας καταφέρνω να συμμαζέψω όσα κατσαρολικά έχω ξοδέψει.

Τα ρούχα φτάνουν στο σημείο που υποψιάζομαι σοβαρά ότι μένουν κι άλλα 10 άτομα μαζί μας, ενώ η διατήρηση του σπιτιού σε «decent» (αξιοπρεπή 😁) κατάσταση είναι πολύ συχνά έως και αδύνατη, αφού, μπροστά, εγώ τακτοποιώ και πίσω μου φεύγουν μαξιλάρια από τους καναπέδες και αδειάζουν κούτες με μικροσκοπικά legos!

Τα παιδιά φαίνεται ότι χρειάζονται τη (σχεδόν) συνεχή μας παρουσία λες κι είναι 2 ετών…

Και, φυσικά, σε κάποιον αρέσει να σηκώνεται μεταμεσονύχτια και να έρχεται στο κρεβάτι μας (καλό σενάριο) ή να αποφασίζει τα ξημερώματα ότι χόρτασε ύπνο και θέλει να σηκωθούμε όλοι (κακό σενάριο)!

Δεν είναι λίγες οι φορές, επίσης, που πηγαίνω για ύπνο με τα πιάτα άπλυτα ή με σακούλες του σούπερ μάρκετ που κάθονται στην κουζίνα και περιμένουν να τις αδειάσει κάποιος! 🙄

Αλλά μπορεί να είμαι τόσο εξαντλημένη που να μην μπορώ να σηκωθώ από τον καναπέ για να πάω στο κρεβάτι μου…

Σίγουρα το να έχουμε μικρά παιδιά μπορεί να είναι δύσκολο.

Το να νιώθουμε ότι δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα είναι συντριπτικό. Αλλά δε χάνω την ελπίδα μου!

Γι’ αυτό και μπήκα σε αυτή τη διαδικασία με τις λίστες που γράφω και ξαναγράφω…

Ξεχνάω, ρε παιδιά, πολύ ξεχνάω.

Ήδη, ακόμα και με τη λίστα, έχω διαπιστώσει ότι έχω σβήσει πράγματα χωρίς να τα έχω κάνει, αφού ξεκίνησα να το κάνω και μετά καταπιάστηκα με κάτι άλλο. Ειδικά στο γραφείο, the struggle is real. Η εναλλαγή από το ένα στο άλλο είναι εξοντωτική…

Και γι’ αυτό ξαναγράφω για αυτό το θέμα και σήμερα…

Γιατί με απασχολεί συνεχώς αυτή την περίοδο που προσπαθώ να δω πώς θα μπουν όλα σε σειρά χωρίς να … τρελαθώ…

Το βασικό μου σκεπτικό είναι να κλείσει αυτό το χάσμα ανάμεσα σε αυτό που νομίζω ότι πρέπει να κάνω και σε αυτό που πραγματικά μπορώ να καταφέρω.

Συναρπαστικό!

Θέλω απλά να γράψω τι με βοηθάει στο να μην πελαγώνω. Όταν νιώθω ότι δεν μπορώ να κάνω τίποτα…

1. Είμαι ευγενική και τρυφερή με τον εαυτό μου.

Προσπαθώ να μην συγκρίνω εμένα ως μαμά, ως νοικοκυρά, ως οτιδήποτε με αυτά που (νομίζω ότι) κάνουν άλλες μαμάδες. Μάλλον ΔΕΝ τα κάνουν όλα αυτά.

Αυτά που έχω μέσα μου, αυτά που νιώθω και, από την άλλη, αυτά που «δείχνουν» οι άλλες μαμάδες φαίνονται διαφορετικά και δεν είναι μια ομοιόμορφη σύγκριση. Μήλα σε πορτοκάλια, όπως λέμε. Καμία γυναίκα δεν είναι Wonder Woman.

Αν έχω ευγενική στάση απέναντι στον εαυτό μου, θα φανεί. Θα έχω την ηρεμία που θα με κάνει καλύτερη μαμά και πολύ πιθανόν και πιο αποτελεσματική στη διαχείριση της κατάστασης.

Συμπεριφέρομαι σαν να τα έχω όλα υπό έλεγχο και δεν είμαι σκληρή με τον εαυτό μου. Εμπιστεύσου με. Ακούγεται περίεργο, αλλά έτσι απολαμβάνουμε τον εαυτό μας πολύ περισσότερο.Το ίδιο και όλοι οι άλλοι.

2. Δίνω προτεραιότητα σε αυτό που είναι πραγματικά σημαντικό.

Πρέπει να ξέρω τι πραγματικά πρέπει να κάνω. Πολλές μέρες αυτό σημαίνει ότι το φαγητό και τα καθαρά (ή σιδερωμένα) ρούχα είναι όσο καλύτερα γίνεται.

Προσπαθώ να έχω στο νου μου το μίνιμουμ των υποχρεώσεων που πρέπει να «βγουν»: το σνακ των παιδιών για το σχολείο, το ένα πλυντήριο, το ένα μαγειρεμένο φαγητό τη μέρα… οτιδήποτε.

Μπορεί να έχω φτιάξει το σούπερ πρόγραμμα και να τα έχω προγραμματίσει όλα με λεπτομέρεια μισάωρου. Ενδιάμεσα, όμως, life happens!

Που σημαίνει ότι δε γίνεται να τα τηρήσω όλα.

Σήμερα, για παράδειγμα, είχα σκοπό να πλύνω τα πιάτα που τα έχω αφήσει από χθες βράδυ που φάγαμε. Ω ναι!!

Κι ενώ ετοιμαζόμουν να τα πλύνω, ο μικρός μου νύσταξε πολύ, αλλά δεν ήθελε να κοιμηθεί κιόλας, ήθελε να φάει, αλλά δεν ήθελε κιόλας, ήθελε μόνο να είμαστε αγκαλιά και να λέμε τραγουδάκια…

Ε, άνθρωπος είμαι κι εγώ, ρε παιδιά, νύσταξα έτσι όπως καθόμασταν και μου βγήκε όλη η κούραση της ασταμάτητης σημερινής μέρας.

Έφτιαξα τα πακετάκια με το φαγητό του σχολείου και τα πιάτα πήραν μεταγραφή για αύριο μεσημέρι την ώρα που θα γυρίσω από το γραφείο…

3. Βγάζω ό, τι είναι περιττό.

Είναι πιθανό να μην μπορώ να κάνω και πολλά από τη λίστα μου, επειδή, ίσως, τα πράγματα αυτά δεν χρειάζεται πραγματικά να γίνουν.

Ναι, στο ιδανικό σενάριο θα γινόταν ένα τέλειο ξεκαθάρισμα σε κάτι ντουλάπια που έχω καιρό να χρησιμοποιήσω ή θα έβρισκα χρόνο να γράψω καμία σελίδα από εκείνο το βιβλίο που είχα ξεκινήσει μια φορά κι έναν καιρό, ή θα έκανα μια μεγάλη αλλαγή στο blog, ή θα ανέβαζα ένα βίντεο στο Instagram να λέω τα δικά μου, που το σκέφτομαι εδώ και καιρό.

Ε, δε γίνεται.

Βγάζω εντελώς από τη λίστα, ό, τι πραγματικά δεν είναι επείγον ή σημαντικό σε αυτήν την εποχή της ζωής μας.

Οι κουρτίνες δε χρειάζονται πλύσιμο ακόμα. Και τα φωτιστικά ας μη γίνουν αυτό το μήνα… (Καλά αυτό δεν παίζει με το μήνα… παράδειγμα είναι!!😂)

Επικεντρώνομαι στα μεγάλα σημαντικά πράγματα και αφήνω τα άλλα να φύγουν.

4. Πρέπει να εκπαιδεύσω τα παιδιά μου να βοηθάνε στο σπίτι περισσότερο.

Ακόμα κι αν τα παιδιά μπορεί να τα θεωρώ μικρά, είναι εκπληκτικό πόσα μπορούν να μάθουν και να κάνουν. Αυτά τα ψώνια στην κουζίνα; Μπορούν να με βοηθήσουν να τα βάλω στη θέση τους. Πρέπει να τα εντάξω στο πλάνο του σπιτιού. Σοβαρά.

Στην πορεία, θα μάθουν πολύτιμες δεξιότητες ζωής και εγώ θα καταλάβω επιτέλους ότι δεν χρειάζεται να τα κάνω όλα.

5. Προσπαθώ να καθιερώσω κάποιες ρουτίνες.

Ποτέ δεν μου άρεσαν τα ωράρια και οι προθεσμίες, αλλά έχω διαπιστώσει ότι οι ρουτίνες είναι πραγματικά βοηθητικές για όλους μας.

Τα πρωινά θα γίνουν ευκολότερα αν μοιραστούν οι υποχρεώσεις δια πέντε (ναι κι ο μικρός μπορεί να συνεισφέρει με τον τρόπο του!) Θα μας βοηθήσει να δημιουργήσουμε έναν ρυθμό στις μέρες μας και να αποφύγουμε υστερίες και επιπλέον άγχος.

Και επιπλέον, θα έχουμε την ευκαιρία να κάνουμε αρκετά πράγματα μαζί.

Οι ρουτίνες μας εμποδίζουν να αποτρελαθούμε. Σηματοδοτούν το πέρασμα της ημέρας και διδάσκουν στα παιδιά τη διαχείριση του χρόνου.

Μόλις ξεκινήσουμε μια καθημερινή ρουτίνα, αξίζει να σκεφτούμε πράγματα που μπορούμε να συνδυάσουμε σε εβδομαδιαία βάση. Οι εβδομαδιαίες ρουτίνες όπως μια βόλτα σε κοντινά πάρκα, γειτονικά χωριά, αξιοθέατα, είναι, επίσης, ένας πολύ καλός τρόπος για να διώξουμε τη μονοτονία.

Διαπιστώνω καθημερινά ότι το να είμαι παραγωγική μέσω της ρουτίνας με βοηθά να μην αισθάνομαι τόσο κουρασμένη και …ηττημένη.

6. Κάνω πράγματα που με κάνουν να νιώθω ξεκούραση και ενέργεια.

Το έχω ξαναπεί αυτό. Το να πάρω έναν υπνάκο θα με βοηθήσει.

Αλλά, ακόμα κι αν δεν θέλω να κοιμηθώ, υπάρχουν δραστηριότητες που πραγματικά θα αυξήσουν την ενέργειά μου.

Όπως πχ το να κάνω βήματα προς έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής: να πίνω πολύ νερό, να κάνω άσκηση, να ετοιμάζω υγιεινά γεύματα και σνακ, να ξεκουράζομαι με ένα βιβλίο…

Όλα αυτά μπορούν να «συνεργαστούν» για να μου δώσουν ενέργεια και να με βοηθήσουν να αισθανθώ λίγο πιο πλήρης, να νιώσω νικήτρια.

Δεν ξέρω αν θα βοηθήσει αυτό το άρθρο με τη λίστα των υποχρεώσεών μας, αλλά ελπίζω ότι θα μας βοηθήσουν να δημιουργήσουμε μια πιο αποτελεσματική λίστα με τα πράγματα που πρέπει όντως να κάνουμε.

Να προετοιμάσουμε τον εαυτό μας για την επιτυχία.

Να μην είμαστε πολύ σκληροί μαζί του.

Να κάνουμε ό, τι μπορούμε να κάνουμε.

Αύριο είναι μια νέα μέρα.

Θα έχουμε μια νέα αρχή αύριο.

Τι κάνετε εσείς όταν δεν μπορείτε να κάνετε τίποτα;

Πώς θα οργανωθώ για τη νέα σχολική χρονιά

Η νέα χρονιά ξεκινά και ενώ αρκετοί έχουμε στο νου μας «ας μην αρχίσουν αυτά τα μια-από-τα-ίδια άρθρα οργάνωσης και στόχων», για μένα αυτή η σχολική χρονιά όντως ξεκινά με ένα πλάνο που έχω στο μυαλό μου εδώ και λίγο καιρό και το οποίο παλεύω να φτιάξω (και να τηρήσω εννοείται!).

Η σχολική χρονιά που ξεκινά θα μου δώσει την ευκαιρία να εφαρμόσω όλα αυτά που διάβασα από την αρχή του 2021, όλα αυτά από τα οποία πήρα έμπνευση και έχω σημειώσει.

Έχω «σημειώσει» έγραψα μόλις κι αυτό είναι το νούμερο 1 στη λίστα των αλλαγών. Αν εξαιρέσεις τα βασικά της δουλειάς και λογαριασμούς, δε σημειώνω σχεδόν τίποτε άλλο, τουλάχιστον όχι με οργανωμένο και συνεπή τρόπο και δεν καταγράφω σαφώς όχι μόνο τους μακροπρόθεσμους στόχους μου, αλλά ούτε καν τους βραχυπρόθεσμους, τις καθημερινές μου εκκρεμότητες και υποχρεώσεις.

Έμπνευση μεγάλη σε όλη αυτή την προσπάθειά μου ήταν το koritsimalama, τόσο οι αναρτήσεις της στο blog, όσο και τα podcasts της (podcasts είναι αρχεία ήχου, σαν άρθρα τα οποία ηχογραφεί ο blogger, δεν τα γράφει) που άκουσα στο spotify.

Το Κορίτσι Μάλαμα είναι νηπιαγωγός, μαμά τριών, που αγαπά πολύ την οργάνωση, την παραγωγικότητα, την οικονομία, το διάβασμα και το χειροποίητο! Κάθε της ανάρτηση με βοηθά τόσο πολύ στο να βάζω σε σειρά ό,τι έχω να κάνω.

Ξεκίνησα, επίσης, πριν λίγες μέρες να διαβάζω μεταξύ άλλων και το «Φάε το βάτραχό σου» (Brian Tracy, Εκδ. Διόπτρα) και η αλήθεια είναι ότι με κινητοποίησε ακόμα περισσότερο.

Και όσο γραφικό κι αν ακούγεται, λοιπόν, η νέα σχολική χρονιά που ξεκινά, με το καλό, είναι για μένα η ευκαιρία που αναζητούσα για τη νέα αρχή μου.

Στόχος μου είναι να οργανώσω το χρόνο μου και τις υποχρεώσεις και δραστηριότητές μας, ώστε να μην αναβάλλω πράγματα που πρέπει να γίνουν, αλλά και να μην αναλώνομαι με τα μικρά και ανούσια, αφήνοντας πίσω τα σημαντικά και ουσιαστικά που θα μου δώσουν την ώθηση που θέλω, τόσο ψυχολογικά, όσο και στην πράξη (επαγγελματικά και στο σπίτι).

Γενικά, όπως ίσως έχω αναφέρει ξανά, δεν είμαι ο τύπος ανθρώπου που προγραμματίζει. Είμαι περισσότερο ο τύπος «πάμε και βλέπουμε», «βλέποντας και κάνοντας», ο «go-with-the-flow τύπος! Παρά τα όσα έχω αποπειραθεί να οργανώσω και τις λίστες και παραλίστες μου, είναι η αλήθεια.

Έχω διαπιστώσει, όμως, ότι, όταν αναγκάζομαι να οργανωθώ, λόγω προθεσμιών και γεμάτου προγράμματος, καταφέρνω πολλά περισσότερα και έχω μεγαλύτερη ενέργεια και εγρήγορση στο να καταφέρνω πράγματα και να είμαι αποδοτική.

Αυτή η χρονιά, μετά από δυο «μισές» σχολικές χρονιές και καραντίνες, με βρίσκει με μια κόρη στην τετάρτη δημοτικού, ένα γιο στην τρίτη δημοτικού, ένα πιτσιρίκι στον παιδικό, αγγλικά για την κόρη μου και ό,τι δραστηριότητα αθλητική θέλουν τα μεγάλα μου παιδιά (αν μας το επιτρέψουν οι συνθήκες τελοσπάντων). Είναι η πρώτη χρονιά με αγγλικά και γενικά δεν έχουμε ακόμα φορτωμένο πρόγραμμα δραστηριοτήτων, όμως τώρα είναι που πρέπει να γίνει η αρχή για ένα ολοκληρωμένο πλάνο που θα μας κρατά συνεπείς. Τα επόμενα χρόνια πιθανότατα οι δραστηριότητες και οι υποχρεώσεις θα είναι περισσότερες, οπότε θα πρέπει να «το έχουμε βρει».  

Δραστηριότητες, βέβαια, έχει και η μαμά με τον μπαμπά, εκτός της δουλειάς που συχνά μας «κουβαλιέται» και στο σπίτι. Καταρχάς, η μαμά θα πάει -καλώς εχόντων των πραγμάτων και της covid πραγματικότητας- στον κλασικό Μαραθώνιο της Αθήνας και έχει σίγουρα τρεις προπονήσεις μέσα στην εβδομάδα, λογικά και πιλάτες και blog και αρθρογραφία για το τοπικό ειδησεογραφικό site και σύλλογο γονέων και σύλλογο δρομέων και όλα τα to-dos του σπιτιού… Χαμός…

Πιστεύω, όμως, ότι «το’χω»!

Και μου πήρε μόλις 15 χρόνια! 😁😁😁

Με κάποιες δοκιμές και (πολλά) λάθη, αποφάσισα να ακολουθήσω τα παρακάτω «tricks » που (ευελπιστώ τουλάχιστον) θα με βοηθήσουν να διατηρώ την ψυχραιμία μου και την πορεία μου σταθερή μόλις ξεκινήσουν τα σχολεία.


Φτιάχνω ένα μεγάλο ημερολόγιο

Μου αρέσουν πολύ οι εφαρμογές με ημερολόγια (πχ το google calendar), αφού μπορώ να καταγράφω τις δραστηριότητες της οικογένειας, να τις κοινοποιώ στον άντρα μου, να βάζω υπενθυμίσεις για όσα έχω να κάνω στη δουλειά και να τα συγχρονίζω με τον υπολογιστή μου, το κινητό μου κλπ.

Αλλά πάνω από όλα μου αρέσει το χαρτί. Αχ πόσο μου αρέσει το χαρτί. Σε Α3 τύπωσα ένα απλό μηνιαίο ημερολόγιο με χώρο για σημειώσεις στην κάθε μέρα.
Πέρυσι είχα βάλει ασπροπίνακα αλλά δεν το χρησιμοποιήσαμε τόσο πολύ…
Σε αυτό το χαρτί θα καταγράφονται όλες οι υποχρεώσεις της οικογένειας, ακόμα και «καφές μαμάς με φίλες της (!!)» ώστε όλοι στην οικογένεια να γνωρίζουν αν το απόγευμά μας για παράδειγμα είναι ή όχι ελεύθερο. Έχουμε κανονίσει πολλές φορές κάτι, ξεχνώντας κάτι άλλο ήδη κανονισμένο!

Φτιάχνω λίστες

Αποφάσισα να έχω μια μεγάλη λίστα με πράγματα-σκέψεις που θέλω να κάνω, που είδα και μου άρεσαν κλπ. Μέχρι τώρα τα σημείωνα λίγα από δω, λίγα από κει, κάποια στην εφαρμογή του google keep στο κινητό, κάποια στις Σημειώσεις στο viber, κάποια σε ένα μπλοκάκι, κάποια στο καθημερινό ημερολόγιο του γραφείου, κάποια σαν Πρόχειρα (drafts) στο gmail.

Αφού, λοιπόν, αγαπώ τόσο το να γράφω, έχω πλέον ένα σημειωματάριο και εκεί καταγράφω συγεντρωμένες όλες τις ιδέες μου, στόχους κλπ.

Στόχος είναι να διαχωρίσω αυτή τη μεγάλη λίστα σε στόχους εποχής (όπως η bucket list που φτιάχνει ανά εποχή το koritsi malama που πολύ με βόλεψε σαν ιδέα), σε μηνιαίους στόχους, σε εβδομαδιαίους και, εννοείται, καθημερινούς.

Θα επιμερίζω κάθε στόχο σε υλοποιήσιμα μέρη και θα τους επιτυγχάνω σταδιακά, βήμα-βήμα. Ακούγεται πολύπλοκο, αλλά δεν είναι πιο πολύπλοκο από το να τα έχω όλα στο μυαλό μου συγκεχυμένα.

Όταν τα γράφω, πηγαίνουν ένα βήμα πιο κοντά στο να γίνουν πράξη. Αν δεν τα κάνω σιγά σιγά, θα είναι στόχοι ανέφικτοι, μακρινοί, στόχοι που θα μου φαίνονται βουνό και θα με «πλακώνουν».

Φυσικά, θα χρειαστεί να διαθέτω χρόνο στην οργάνωση και στο πλάνο αυτό, όμως, όπως διάβασα και στο βιβλίο «Φάε το βάτραχό σου»: «όσο περισσότερο χρόνο αφιερώνετε στη δημιουργία λίστας τόσο πιο αποτελεσματικοί θα γίνετε«. Αυτό σημαίνει ότι όσο περνά ο καιρός, ακόμα κι αν ο χρόνος σχεδιασμού είναι περισσότερος, γλιτώνουμε πολύ χρόνο στην υλοποίηση των στόχων μας και γινόμαστε πιο αποδοτικοί, κάνουμε περισσότερα. 

Φτιάχνω χρονοδιάγραμμα

Όσο «πιεστικό» ή αγχωτικό κι αν ακούγεται, πρέπει να υπάρχει συγκεκριμένο πλάνο, αλλιώς θα αναβάλλω και θα γυρίζω συνέχεια γύρω από τις ίδιες υποχρεώσεις: ραντεβού με γιατρούς που όλο «θα κανονίσω», αγορές που «κάποια στιγμή θα τις κάνω» κλπ κλπ.
Γιατί αν το καλοσκεφτούμε υπάρχει χρόνος. Απλά είναι κρυμμένος σε άσκοπες ώρες στην τηλεόραση, σε συνεχείς (επανα)προγραμματισμούς για πράγματα που αναβάλλουμε, σε διαρκές mindless scrolling στα social media και στο ίντερνετ.

Ο χρόνος μας πρέπει να ξοδεύεται, να τον διαχειριζόμαστε σαν τα χρήματά μας. Να διαθέτουμε σοφά κάθε λεπτό. Αν δε διαθέσω κάθε λεπτό ή ώρα σε ένα συγκεκριμένο σκοπό, δε θα μπορέσω να κάνω αυτά που θέλω.

Το koritsi malama έχει μια ωραία πρόταση για 15λεπτα tasks που μας βοηθούν να γίνονται πιο εύκολα εφικτοί, απτοί οι στόχοι μας, πχ πλύσιμο πιάτων σε δυο μέρη αν είναι πάρα πολλά.

Φυσικά, δε γεμίζω κάθε λεπτό του προγράμματός μου με κάτι. Δε θα γράψω στο πρόγραμμα της μέρας «παιχνίδι με τα παιδιά» 16.00-16.30. Αλλά αφού στους κύριους στόχους μου έχω να απολαμβάνω το χρόνο με τα παιδιά μου, θα αφήσω κενό χρόνο το απόγευμα για να πάμε καμιά βόλτα ή να παίξουμε κανένα επιτραπέζιο.

Και εννοείται ότι θα συμβούν και τα απρόοπτα, αλλά καλύτερα να συμβούν ενώ έχουμε προετοιμαστεί για τη μέρα μας, παρά να εμφανιστούν τινάζοντας εντελώς στον αέρα τις λοιπές υποχρεώσεις.

Μακάρι να καταφέρουμε αυτή τη χρονιά, χαμογελαστά απογεύματα και λιγότερη οθόνη και όμορφες ιστορίες και επιτραπέζια και παζλ και σωστές ώρες ύπνου. Θα δούμε πώς θα πάει, αλλά το σίγουρο είναι ότι αν το προσπαθήσω έχει περισσότερες πιθανότητες να γίνει.

Σωστή προετοιμασία

Ο πιο σίγουρος τρόπος για να κυλήσει ομαλά η μέρα είναι η προετοιμασία. Έχω στο νου μου (και στη λίστα με τους εβδομαδιαίους στόχους μου) να φτιάχνω αρχικά μια λίστα με τα μαγειρέματα της εβδομάδας και τα σνακ του σχολείου.

Με τον τρόπο αυτό θα γνωρίζω από πριν τι θα πρέπει να αγοράσω από το σούπερ μάρκετ (και πόσα χρήματα θα χρειαστούν) και δε θα χρειάζεται να τρέχω τελευταία στιγμή να βρω τι θα στείλω στο σχολείο ή τι θα φτιάξω για μεσημεριανό την ώρα που τα παιδιά ήδη έχουν γυρίσει πεινασμένα από το σχολείο.
Το μεσημεριανό το ετοιμάζω από την προηγούμενη μέρα ούτως ή άλλως εκτός κι αν είναι πχ μακαρόνια που δεν αργούν.

Χρησιμοποιούμε πολύ και την κατάψυξη. Όταν αγοράζουμε κιμά ή μοσχάρι, θα φτιάξουμε όλη την ποσότητα κιμά ή κοκκινιστό μοσχάρι κλπ και θα τα βάλουμε στην κατάψυξη σε ποσότητες για ένα οικογενειακό γεύμα, οπότε χρειάζεται μόνο ζέσταμα.

Προετοιμασία χρειάζεται και στα ρούχα, που σημαίνει ότι από Παρασκευή και Σάββατο θα πρέπει να μπουν τα πλυντήρια, στεγνωτήρια κλπ για να έχουμε ρούχα για την εβδομάα που έρχεται.

Και φυσικά, θα φτιάχνω το πλάνο για τη νέα εβδομάδα με βάση τις υποχρεώσεις του μήνα και όλες τις υποχρεώσεις της προηγούμενης εβδομάδας που δεν κατάφερα να πραγματοποιήσω.

Ξεκαθάρισμα και πάλι ξεκαθάρισμα

Για να είμαι συνεχώς σε τάξη στο σπίτι – και δεν εννοώ να είναι στην εντέλεια, αλλά να ξέρουμε πού είναι το καθετί 😁- θα πρέπει να είμαι σε εγρήγορση όσον αφορά τα πράγματά μας.

Αν πχ έχω κάνει παραγγελίες online δε θα πρέπει να έχω για μια βδομάδα τα δέματα μέσα στο σπίτι μισάνοιχτα… (μέχρι τώρα το έκανα… 🤭), ούτε φακέλους από το ταχυδρομείο ή έγγραφα της δουλειάς ή φυλλάδια αγορών κλπ.

Αυτό σημαίνει οι πάγκοι μας, τα hot spot σημεία του σπιτιού μας, εκεί δηλαδή που συνηθίζουμε να αφήνουμε «προσωρινά» κάποια πράγματα να ξεκαθαρίζονται πχ κάθε βράδυ σε ένα 10λεπτο μάζεμα. Σε αυτό μπορεί να βοηθήσει όλη η οικογένεια. Βασικός κανόνας για να μαζευτεί γρήγορα η ακαταστασία είναι «κάθε πράγμα έχει τη θέση του» οπότε και ξέρω αμέσως πού θα το βάλω.

Το σημειωματάριο είναι ο βασικός οδηγός για να γίνουν όλα όσα θέλουμε. Ξέρω ότι αν κάνω ένα πλάνο, μπορώ να κάνω σπουδαία πράγματα, ακόμα κι αν η μέρα δε με «υπακούει».

Πραγματικά, θέλω αυτή τη χρονιά να καταφέρω όσα περισσότερα μπορώ.

Να κάνω πράγματα που θεωρούσα μέχρι τώρα ότι δεν προλαβαίνω.

Ελπίζω να αποκτήσουμε νέες συνήθειες που θα «μείνουν», να έχουμε χρόνο ποιοτικό, μεγαλύτερη ηρεμία.

Ελπίζω να μην αναλώνουμε χρόνο ανούσια και να εκμεταλλευόμαστε τον κοινό μας χρόνο όσο καλύτερα μπορούμε.

Και κάτι τελευταίο.

Δεν υπάρχει περίπτωση να τα προλάβουμε όλα. Είναι δεδομένο.

Είναι τόσα αυτά που θέλουμε να κάνουμε, που θα θέλαμε να κάνουμε, που θα μας άρεσε να κάνουμε, που θεωρούμε ότι θα μας ταίριαζαν…

Όμως, πρέπει να βάλουμε προτεραιότητες.

Δε θα γίνουν όλα αυτά που έχουμε στο μυαλό μας.

Ας διαλέξουμε αυτά που αξίζουν, αυτά που θα μας κάνουν καλύτερους, αυτά που θα μας κάνουν χαρούμενους, αυτά που αγαπάμε πραγματικά, αυτά που θα μας δώσουν μια όμορφη, πολύχρωμη ζωή.

Εσύ πώς οργανώνεσαι;

Να βρούμε την αγάπη μας για το τρέξιμο

Χθες γράφτηκα στον κλασικό μαραθώνιο της Αθήνας, που -καλώς εχόντων των πραγμάτων- θα γίνει το Νοέμβριο.

Δεν ξέρω αν είμαι έτοιμη, αν θα είμαι έτοιμη, ή τι ακριβώς σημαίνει έτοιμη.

Ξέρω ότι θέλω να το κάνω, να το απολαύσω και να τερματίσω υγιής.

Σήμερα σκέφτηκα να γράψω για αυτό το θέμα.

Υπάρχουν άτομα που μπορεί και να τους άρεσε το τρέξιμο αλλά διστάζουν να μπουν στη διαδικασία.

Κάποιοι ίσως νιώθουν ότι δε θα τα καταφέρουν, κάποιοι ότι υπάρχει κάποιο «όριο», κάποια «προϋπόθεση», κάποιο συγκεκριμένο «κριτήριο», (πχ συγκεκριμένη ταχύτητα, ρυθμός, επιδόσεις) για να ξεκινήσουν το τρέξιμο.

Αυτό, βέβαια, φυσικά και δεν ισχύει. Ζωντανό παράδειγμα εγώ. Αφού τρέχω εγώ μπορεί ο καθένας να τρέξει. Αρκεί να το αποφασίσει.

Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν οι δρομείς που τρέχουν -λίγα ή πολλά χρόνια- με τα προγράμματά τους, τους προπονητές τους, ή τελοσπάντων με μια οργάνωση, ένα πλάνο, ένα στόχο για συμμετοχή σε αγώνα ή όχι. Αλλά σίγουρα μια συνέπεια αξιοθαύμαστη.

Έχω παρατηρήσει πολλούς δρομείς που ενώ έχουν στόχο και συνέπεια, δεν έχουν καρφιτσώσει ποτέ ένα Bib (ξέρεις,αυτό το χαρτί με τον αριθμό συμμετοχής σου).

Και απορούμε εμείς που σαν στόχο έχουμε έναν αγώνα πώς διατηρούν ζωντανά τα κίνητρά τους και πώς αυτοπειθαρχούν.

Η εγγραφή σε έναν αγώνα είναι μια έξυπνη τακτική. Το να καταγράψουμε στο ημερολόγιό μας μια «εκδήλωση», ένα event, μπορεί να δώσει στο τρέξιμό μας μια αίσθηση σκοπού, ένα στόχο που πρέπει να φτάσουμε και την ώθηση να πειθαρχήσουμε, να το σκεφτούμε διπλά πριν ακυρώσουμε μια προπόνηση.

Τι γίνεται, όμως, αν σε κάποιους δεν αρέσουν οι αγώνες; Τι γίνεται αν δεν τους αρέσει ο ανταγωνισμός, τα έξοδα συμμετοχής στον αγώνα ή το «αναγκαστικό» ενός δομημένου προπονητικού προγράμματος σε μια ήδη υπερβολικά προγραμματισμένη ζωή; Και γιατί να πρέπει να συμμετέχεις σε αγώνες για να βρεις κίνητρο;

Σίγουρα ένα ανταγωνιστικό πρόγραμμα προπόνησης μάς δίνει έναν λόγο να βγαίνουμε και να τρέχουμε ακόμη και όταν μπαίνουμε στον πειρασμό να κάνουμε μια μέρα ρεπό.

Είναι, όμως, και εκείνοι που λένε ότι τρέχουν μόνο για το τρέξιμο και τα κίνητρά τους μπορεί να είναι διαφορετικά.

Αγάπη για το τρέξιμο

Όταν συμμετέχουμε σε αγώνες και φτάνουμε στο σημείο να αγχωνόμαστε και το τρέξιμο να γίνεται μια διαφορετική εμπειρία, με αποκλειστική (επώδυνη) εστίαση στο χρόνο και την ταχύτητα, γιατί να βάζουμε τον εαυτό μας σε αυτή τη διαδικασία;

Γιατί να μη σηκωθούμε το πρωί και να κάνουμε το τρέξιμο που μας αρέσει;

Γιατί να μη τρέξουμε με το δικό μας ρυθμό την απόσταση που θέλουμε;

Πότε γίναμε όλοι «επαγγελματίες» και θέλουμε να μειώνουμε συνεχώς το χρόνο μας και να γινόμαστε καλύτεροι από το διπλανό μας;

Πότε χάσαμε την αγάπη για το τρέξιμο σαν τρέξιμο και γίναμε τόσο αυστηροί με τον εαυτό μας;

Το τρέξιμο για μένα ξεκίνησε ως ένας τρόπος για να διώξω το άγχος μου, να κρατάω υγιές το σώμα μου και να βγω έξω από το σπίτι (ως μαμά τότε ενός βρέφους που ήταν κολλημένο πάνω μου 24/7).

Οι χρόνοι μου σίγουρα δεν αντικατοπτρίζουν την αγάπη μου για το τρέξιμο. Και οι περισσότεροι (όσοι τρέχουν δηλαδή) δείχνουν να ενδιαφέρονται για τον χρόνο μου, όχι για την εμπειρία μου από τον αγώνα.

Γιατί να μην βλέπουμε τις διαδρομές μας ως ευκαιρίες για διασκέδαση και περιπέτεια;

Να δοκιμάζουμε και τα δύσκολα εδάφη, να βρισκόμαστε με φίλους που τρέχουν και να εξερευνούμε νέα μονοπάτια…

Να χαιρόμαστε με την κάθε εμπειρία.

Να έχουμε ένα κίνητρο που βγαίνει από μέσα μας.

Να τρέχουμε για τον εαυτό μας και να καθοδηγούμαστε από την απόλαυση της ίδιας της διαδικασίας.

Φυσικά, ένα βραβείο ηλικιακής κατάταξης και τα προσωπικά μας ρεκόρ μπορούν να δώσουν στο τρέξιμό μας έναν βραχυπρόθεσμο σκοπό, αλλά για να έχει πραγματική δύναμη να μείνει στη ζωή μας είναι σημαντικό να εντοπίσουμε αυτό που πραγματικά αγαπάμε στο τρέξιμο – και εννοώ πέρα από την επιβράβευση και το να παινευόμαστε για όσα πετυχαίνουμε.

Η ανακούφιση από το άγχος;

Η διαχείριση του βάρους μας;

Η φυσική μας κατάσταση;

Ο χρόνος με τον εαυτό μας;

Ο χρόνος με άλλους;

Μια ευκαιρία να απολαύσουμε τη φύση;

Το να ανακαλύψουμε τι μας παρακινεί μπορεί να μας βοηθήσει να αναγνωρίσουμε τη σημασία του τρεξίματος και την αξία που προσφέρει στη ζωή μας.

Και δεν απαιτείται η σημείωση μιας ημερομηνίας αγώνα στο ημερολόγιό μας.

Δημιουργική προπόνηση

Σε αντίθεση με την τρέχουσα αντίληψη, το να σνομπάρουμε τους δρομικούς αγώνες (ή να μην μπορούμε να πάμε, όπως ζήσαμε τα τελευταία δύο χρόνια) δε μας κάνει αυτόματα τρελούς που περιπλανιόμαστε άσκοπα στους δρόμους.

Ανταγωνίζομαι τον εαυτό μου. Μου αρέσει η ιδέα της προπόνησης για έναν αγώνα, χωρίς να χρειαστεί να πάω σε αυτόν, όπως όλη την προηγούμενη χρονιά μετά την ακύρωση του μαραθωνίου.

Μου αρέσει να ακολουθώ το πρόγραμμα, να αυξάνω την απόστασή μου και να βλέπω τον εαυτό μου να βελτιώνεται.

Αισθάνομαι ότι δεν χρειάζομαι απαραίτητα το πλαίσιο ενός αγώνα ή την πιθανή ταλαιπωρία ενός αγώνα (ταξίδι, διαμονή, ποιος θα κρατήσει τα παιδιά κλπ κλπ)

Το κόστος κάποιων αγώνων (και όλων όσων συνεπάγεται) είναι κι αυτό κάτι που έχει ξεπεράσει τον προϋπολογισμό των δρομέων και δυσκολεύονται να ανταποκριθούν.

Σε αυτή την περίπτωση, μπορούν να αγγίξουν τα όριά τους και να δουν τον εαυτό τους να βελτιώνεται κατά τη διάρκεια των προπονήσεων χωρίς τη συμφόρηση ενός μεγαλύτερου αγώνα.

Ακόμα και χωρίς τον αγώνα, μπορούμε να έχουμε στόχο στις διαδρομές μας.

Μπορούμε, για παράδειγμα, να έχουμε έναν «ειδικό σκοπό» σε κάθε τρέξιμο:

Μια μέρα θα μπορούσε να είναι ένα long run μια με αργούς ρυθμούς, όπου επιδιώκουμε να πάμε ένα χιλιόμετρο πιο μακριά από ό, τι κάναμε την προηγούμενη εβδομάδα.

Μια άλλη μέρα θα μπορούσε να είναι διαλειμματική σε ένα λόφο, για να διατηρήσουμε τη φόρμα μας και να ολοκληρώσουμε πχ την τελική επανάληψη όσο πιο κοντά στο χρόνο της πρώτης.

Μια άλλη μέρα θα μπορούσε να είναι ένα απλό τρέξιμο με φίλους, όπου ο σκοπός είναι η κοινωνικοποίηση, η διασκέδαση και η ανάκαμψη.

Η ιδέα είναι να έχουμε έναν συγκεκριμένο σκοπό για κάθε τρέξιμο, αλλά παράλληλα να αναγνωρίζουμε τα οφέλη που θα πάρουμε από αυτό, οπότε το κίνητρό μας θα είναι να μη χάσουμε τα οφέλη αυτά.

Μπορούμε να θέτουμε στόχους «αναφοράς» για τον εαυτό μας, πχ να δημιουργήσουμε αντοχή ή ταχύτητα, ή ακόμα και διατηρήσουμε ένα σερί τρεξίματος, όπου για παράδειγμα, θα τρέχουμε 2 χιλιόμετρα την ημέρα για ένα μήνα ή δύο ή ολόκληρο το καλοκαίρι! Ή να δούμε αν μπορούμε να καταγράψουμε περισσότερα χιλιόμετρα το Σεπτέμβριο σε σχέση με τον Αύγουστο.

Το να καταφέρουμε να περάσουμε τη γραμμή του τερματισμού σε συγκεκριμένη ώρα δεν είναι ο μόνος τύπος στόχου που μπορεί να μας παρακινήσει να τρέξουμε.

Η ώρα για διάλειμμα

Η εξουθένωση και οι τραυματισμοί μπορεί να είναι συχνό φαινόμενο σε δρομείς που διαγωνίζονται συνεχώς. Οι δρομείς που έχουν πάντα έναν αγώνα στον ορίζοντα μπορεί να δυσκολευτούν να πάρουν μια επιπλέον ημέρα ξεκούρασης ή να κάνουν πίσω σε έναν πολύ δύσκολο ρυθμό, ακόμα κι αν οι μύες τους ικετεύουν για ένα διάλειμμα.

Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι πιθανόν να αναγκαστούν να σταματήσουν για μια περίοδο, ώστε να ανακάμψουν.

Αντίθετα, όσοι είναι επικεντρωμένοι στη μακροπρόθεσμη απόλαυσή τους από το άθλημα, σίγουρα είναι πιο πρόθυμοι να κάνουν προσαρμογές στις ρουτίνες τους στο τρέξιμο.

Στόχος μας μπορεί να είναι να είμαστε ο καλύτερος δρομέας που μπορούμε να είμαστε, αλλά όχι εις βάρος του ενδεχομένου να κάνουμε κακό στον εαυτό μας και την υγεία μας.

Να αναγνωρίζουμε πότε ήρθε η ώρα να κάνουμε πίσω, ακόμα κι αν έχουμε σύντομα κάποιον αγώνα.

Το να σημειώνουμε και πώς νιώθουμε μετά από κάθε τρέξιμο -τόσο σωματικά όσο και ψυχικά- μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε κι αν έχουμε μια σύντομη πορεία προς την εξάντληση/εξουθένωση ή αν όντως απολαμβάνουμε πραγματικά τα περισσότερα τρεξίματα (οι περισσότερες εφαρμογές τρεξίματος δίνουν αυτή τη δυνατότητα).

Δεν τα γράφω αυτά για να μη συμμετέχουμε σε αγώνες.

Τα γράφω για να μην ξεχνάμε τι γεμίζει την ψυχή μας, τι μας κάνει να νιώθουμε όμορφα, γιατί ξεκινήσαμε να τρέχουμε.

Τα γράφω για να μην ξεχνάμε ποια είναι τα σημαντικά, τα ουσιώδη.

Καλά τρεξίματα! 🤗

Γιατί είμαι ένας γονιός με νεύρα;

Αν με ρωτούσες πριν γίνω μαμά (ακόμα και πριν κάνω μόνιμη σχέση), θα σου έλεγα ότι εννοείται πως πάντα είμαι ήρεμη και δεν υψώνω καθόλου εύκολα τη φωνή μου και ότι πάντα μπορείς να συγκρατήσεις τα νεύρα σου, το θυμό σου.

Χρειάστηκε να ζήσω μαζί με τον άνθρωπό μου και μετά να κάνω τρία παιδιά για να πάρω την απάντηση «δε γίνεται αυτό, καλή μου, αθώα, Βάσω. Δεν μπορείς να τα συγκρατήσεις. Πάρτο απόφαση!»

Και στην αρχή ένιωθα υπέροχα όταν μου έλεγαν όλοι (εκτός σπιτιού!) «αχ πόσο ήρεμα μιλάς στα παιδιά σου… τι γλυκιά μαμά που είσαι». Τώρα θα απαντήσω αμέσως «δε με έχεις δει στο σπίτι στο αληθινό ρινγκ!!!” 😁

Και αυτό είναι κάτι που δεν το περίμενε κανένας μας όταν έγινε γονιός.

Η μητρότητα (και η πατρότητα) είναι μια από τις μεγαλύτερες αλλαγές που μπορεί να βιώσει ένας άνθρωπος.

Ειδικά οι μαμάδες, το παρατηρούμε ακόμη και στο ίδιο μας το σώμα.
Η εγκυμοσύνη και η μητρότητα αλλάζουν ακόμα και τις δομές του εγκεφάλου μας, όπως μαθαίνουμε, κάνοντάς μας πιο συντονισμένες με τα παιδάκια μας. 

Η ταυτότητα κάποιου, που στο παρελθόν ήταν απόλυτα επικεντρωμένη στον εαυτό του, ξαφνικά και αμετάκλητα συνδέεται με έναν μικρό άνθρωπο έξω από τον εαυτό του. Είμαστε ακόμα εμείς – αλλά μέρος μας είναι -και θα είναι για πάντα- και «γονέας». Αυτή η νέα ετικέτα μπορεί να είναι αμήχανη, άβολη, σαν ένα νέο πουκάμισο που δεν έχει μαλακώσει αρκετά με το πλύσιμο. Δεν θα είμαστε ποτέ ξανά ο ίδιος άνθρωπος. Είναι μια σεισμική μετατόπιση που δεν μπορούμε να δούμε να έρχεται και μαζί της έρχονται κάθε είδους ευπρόσδεκτα, αλλά και ανεπιθύμητα συναισθήματα.

Η συγγραφέας Anne Lamott γράφει: «Υπάρχουν πραγματικά μέρη στην καρδιά που δεν γνωρίζετε καν ότι υπάρχουν μέχρι να αγαπήσετε ένα παιδί».  Υπάρχουν, ωστόσο, μέρη στην ψυχή μας που δεν είχαμε ιδέα ότι θα μπορούσαν να θυμώσουν τόσο πολύ, ακόμα και σε πράγματα που αργότερα φαίνονται τόσο ασήμαντα. Φυσικά, δεν ήμουν προετοιμασμένη για εκείνη την πλευρά μου πριν αποκτήσω τρία παιδιά, ένα γεμάτο σπίτι με πέντε άτομα.

Ως γονείς, πολλοί από εμάς μπορεί να νιώσουμε έντονο θυμό και να το αφήσουμε αυτό να περάσει και στα παιδιά μας. Μπορεί να νιώσουμε ενοχές και ντροπή γιατί φωνάξαμε στα ίδια παιδιά, για τα οποία θα δίναμε και τη ζωή μας ακόμα.

Η αγάπη και ο θυμός που συνδυάζονται δημιουργούν ένα μπερδεμένο μείγμα ενοχής, ντροπής και απογοήτευσης. Τύψεις, τύψεις και ξανά τύψεις και σκέψεις για το τι θα μπορούσαμε να κάνουμε διαφορετικά.

Και γιατί νευριάζουμε εύκολα και γιατί δεν κρατάμε την ψυχραιμία μας και γιατί φερόμαστε όπως φερόμαστε…


Κανένα συναίσθημα, όμως, δεν είναι κακό.

Ή μάλλον είναι ανθρώπινο, απόλυτα φυσιολογικό.

Και υγιές.


Ο θυμός πάντα βοηθούσε τους ανθρώπους να ξεσηκωθούν, να παλέψουν για την αδικία, να προστατέψουν τους αδύναμους και να αλλάξουν κατεστημένα που βλάπτουν τους άλλους. Το να νιώθουμε ένοχοι που έχουμε το συναίσθημα του θυμού είναι σαν να αισθανόμαστε ένοχοι που έχουμε χέρια – χρειαζόμαστε όλα τα μέρη του ανθρώπινου εαυτού μας.

Ωστόσο, το πώς λειτουργεί αυτός ο θυμός, μπορεί να είναι το «κακό».

Σίγουρα γνωρίζουμε καλά ότι το να θυμώνουμε με τα παιδιά μας ή με τον εαυτό μας δεν είναι η απάντηση, η λύση. 

Ποια είναι, λοιπόν, η λύση;

Το πρώτο βήμα για την αποκλιμάκωση του θυμού είναι το να κατανοήσουμε από πού προέρχεται και πώς εκδηλώνεται.

Υπάρχουν πολύ περισσότεροι λόγοι για τους οποίους θυμώνουμε από αυτούς που πιθανώς συνειδητοποιούμε. 

Κάποιοι «θυμοί» μας μπορεί να πηγάζουν από σωματικά αιτία ή και κοινωνικά.

1. Είμαστε κουρασμένοι…

Η έλλειψη ύπνου, για παράδειγμα, η εξάντλησή μας, σίγουρα παίζει σημαντικό ρόλο.

Όσο δύσκολη κι αν είναι η ανάπαυση όταν είμαστε γονιοί και ειδικά με μικρά παιδιά, τόσο σημαντική είναι. Και απαραίτητη.

Μπορούμε να πηγαίνουμε, ας πούμε, για ύπνο όσο το δυνατόν πιο νωρίς, «θυσιάζοντας» χρόνο σε οθόνες ή ακόμα και σε δουλειές στο σπίτι. Ή να βρίσκουμε μικρές στιγμές ανάσας μέσα στη μέρα.

Το να λέμε στον σύντροφό μας ότι χρειαζόμαστε λίγο χρόνο ίσως είναι δύσκολο για πολλούς γονείς, ειδικά για τις (νέες) μητέρες. 

Ένας τρόπος για να απαλλαγούμε από τον θυμό είναι να μιλάμε τακτικά με τον σύντροφό μας (ή κάποιον αγαπημένο μας φίλο) για τις σωματικές και ψυχικές μας ανάγκες και στη συνέχεια να σχεδιάζουμε πώς θα αποκτήσουμε αυτό που χρειαζόμαστε.

Γιατί και η κακή ψυχική υγεία είναι μια από τις αιτίες θυμού. Σε κάποιες περιπτώσεις, ο θυμός μπορεί να είναι σημάδι ακόμα και κατάθλιψης, άγχους, ή άλλων ιατρικών καταστάσεων για τις οποίες δεν πρέπει να κατηγορούμε τον εαυτό μας.

Ακόμα και η άσκηση και η διατροφή έχουν σημασία. Ακούγεται περίεργο; Άσχετο ίσως; Κι όμως, έχω διαπιστώσει προσωπικά πόσο ευεργετική μπορεί να είναι η άσκηση για τη διάθεσή μου. Σωματικά και ψυχικά είναι θεραπευτική.

Και δε χρειάζεται να χτυπιόμαστε στα γυμναστήρια ή να κάνουμε χιλιόμετρα. Ακόμα κι ένας χορός ή ένας γρήγορος περίπατος μπορούν να αλλάξουν τη διάθεσή μας! Γενικά, το self care (που λέγαμε και στο χωριό μου) είναι βασικό βήμα για ένα ήρεμο και ειρηνικό σπίτι.

2. Οι μη ρεαλιστικές προσδοκίες μας

Οι μη ρεαλιστικές προσδοκίες είναι ένα από αυτά που πολύ εύκολα μας δημιουργούν νεύρα. Προσδοκίες όχι μόνο για τον εαυτό μας, αλλά και προσδοκίες που έχουν οι άλλοι για εμάς.

Έχουμε αυτή την τέλεια οικογενειακή εικόνα στο κεφάλι μας και η υπάρχουσα κουλτούρα μάς την ενισχύει.  Πιστεύουμε ότι πρέπει να κάνουμε 30.000 δραστηριότητες με τα παιδιά μας, να κάνουμε διακοπές και να αγοράζουμε ρούχα όπως αυτά που βλέπουμε στα social media, να έχουμε διακόσμηση σπιτιού όπως όλοι στο Pinterest, να μαγειρεύουμε σούπερ υγιεινές συνταγές για τα «τέλεια περιποιημένα παιδιά μας» όπως βλέπουμε στο Instagram…

Όταν δεν εκπληρώνονται αυτές οι (μη ρεαλιστικές) απογοητευόμαστε, θυμώνουμε…

Ένα παιδί που «καταστρέφει» την οικογενειακή φωτογραφία λασπώνοντας το ρούχο του ή γκρινιάζοντας ή κάνοντας γκριμάτσες μπορεί ακόμα και να μας θυμώσει, κάποιες φορές.

Όταν τα παιδιά μου ήταν μικρότερα επέμεναν να φορέσουν στην πλατεία που πηγαίναμε για καφέ ακόμα και αποκριάτικη στολή. Κι εγώ έκανα σαν τρελή να τους πείσω να φορέσουν το πανέμορφο, branded σετάκι, γιατί θα γινόμουν ρεζίλι αν φορούσαν κάτι παράξενο ή παλιό.

Σκέφτηκα, όμως, στην πορεία πως αν δε φορέσουν τώρα ό,τι τους αρέσει, πότε θα τα φορέσουν; Και στο κάτω κάτω γιατί να τους βάλω σε διαδικασία να τους ενδιαφέρει τόσο πολύ η εμφάνισή τους; Περισσότερο μάλιστα από την άνεσή τους ή το προσωπικό τους γούστο. Όποιο κι αν είναι αυτό! 😁

Για να μάθω να «απελευθερώνω» τις προσδοκίες μου, έπρεπε να μάθω να βλέπω τα παιδιά, το σπίτι και τον εαυτό μου ως έργα σε εξέλιξη. Κάτι δυναμικό, που θα χαιρόμαστε κάθε βήμα και όχι κάτι που αλλάζει με ένα κλικ.  

Έπρεπε να συνειδητοποιήσω ότι οι άγνωστοι στα social media δε διαχειρίζονται τη ζωή μου και τις επιλογές μου – αυτό είναι κάτι που το διαχειρίζομαι εγώ και μόνο εγώ.

Γι’ αυτό και έχω σταματήσει να στήνω τις φωτογραφίες μου τόσο πολύ και αφήνω και τα παιδιά να είναι ο εαυτός τους. Ακόμα κι αν βγουν έξω με ρούχα 2 νούμερα μικρότερα!!😂

Η κριτική των ανθρώπων είναι αυτή που μας πληγώνει περισσότερο.

Εάν δεν είμαστε προετοιμασμένοι να αντιδράσουμε θετικά, μπορεί να είναι εύκολο να «μας γυρίσει το μάτι ανάποδα» και να βάλουμε το άτομο αυτό στην black list μας.

Η αμηχανία συχνά μεταφράζεται σε θυμωμένες αντιδράσεις απέναντι στα παιδιά που φαίνεται να προκαλούν την ντροπή μας.

Πολλές φορές όταν τα παιδιά μου ήταν μικρά ένιωσα το τσίμπημα αυτό από ένα τυχαίο σχόλιο, το οποίο εισέπραττα ως επίθεση στη δική μου ικανότητα ως μαμάς. Και μπορεί να νευρίαζα με τα παιδιά μου που δε μιλούσαν όταν τα ρωτούσαν το όνομά τους ή όταν δεν ήθελαν να φύγουμε και αντιδρούσαν άσχημα. Έπρεπε να είμαι γενναία και με αυτοπεποίθηση να πω ότι αυτές ήταν οι επιλογές μας. Δεν είμαστε τέλειοι.
Αν η κριτική ήταν έγκυρη, έμαθα να λέω «συγγνώμη» για οποιαδήποτε συμπεριφορά που έβλαψε τους άλλους ή τους έφερε σε δύσκολη θέση.

Οι προσδοκίες ενός άλλου ατόμου, όμως, για το τι πρέπει να κάνω ως γονέας δεν έπρεπε να με ξαναπασχολήσουν. Δεν πρέπει να επιτρέπω (γιατί ακόμα δεν το έχω κατακτήσει πλήρως) τη διαφορετικότητά μου με το άτομο αυτό να με κάνει να θυμώσω με τα παιδιά μου.

Όταν προκύψει μια κατάσταση που αρχίζει να μας κάνει να νιώθουμε θυμό, μπορούμε να πάρουμε μια ανάσα και να κάνουμε στον εαυτό μας μερικές ερωτήσεις, όπως:

Πόσο σημαντικό θα είναι αυτό σε πέντε χρόνια;

Τι έχει σημασία αυτή τη στιγμή;

Είναι ρεαλιστικό αυτό που περιμένω αυτή τη στιγμή;

Γιατί το περιμένω;

Ποιο είναι το χειρότερο ή το καλύτερο που μπορεί να συμβεί εδώ;


3. Το πολυάσχολο πρόγραμμά μας

Μια άλλη αιτία θυμού στους γονείς είναι το γεμάτο πρόγραμμα και η πολυάσχολη ζωή μας.
Συχνά νιώθω άγχος αν το σπίτι μου είναι ακατάστατο, αν οι εκκρεμότητές μου «ξεχειλίζουν» από το ημερολόγιό μου ή αν δεν μπαίνω καν στη διαδικασία να τα καταγράψω από το άγχος ότι δε θα τα καταφέρω…

Αν και άργησα να το συνειδητοποιήσω, αυτό από μόνο του είναι αρκετό για να έχω μόνιμα νεύρα!! Προσπαθώ ακόμα να το λύσω οργανώνοντας τα πράγματά μας, το πρόγραμμά μας και κάνοντας πολύ καλή διαχείριση χρόνου. 
Το να λέω όχι σε ορισμένα πράγματα σίγουρα με βοηθάει να κρατώ τις ισορροπίες. Αυτό μπορεί να σημαίνει:

Λιγότερες υποχρεώσεις στο ημερολόγιό μας – Όχι σε μια ακόμη δραστηριότητα

Μινιμαλισμός στο σπίτι, στα πράγματά μας και συχνό decluttering (ξεκαθάρισμα) – Όχι σε ένα ακόμη παιχνίδι ή συσκευή


Η απλοποίηση προγράμματος και σπιτιού σίγουρα μας βοηθά να είμαστε πιο ήρεμοι όταν είμαστε αγχωμένοι από το χάος γύρω μας.

Σβήνουμε ειδοποιήσεις στο κινητό, αφήνουμε ακόμα και εντελώς κινητό και οθόνες, μαθαίνουμε να λέμε όχι, να «παίρνουμε το χρόνο μας”.

Κατά τη διάρκεια της πρώτης καραντίνας έμαθα για την αξία του slow livingκαι αναρωτήθηκα, καθώς επιστρέφαμε σιγά σιγά στο «φυσιολογικό», αν όντως θέλω πίσω το παλιό μου φυσιολογικό…

Μπορώ να επιλέξω να απαλλαγώ από κάποιες δραστηριότητες, παιχνίδια ή πλάνα, ώστε να έχουμε όλοι χώρο και χρόνο; Ναι, μπορώ.

4. Δεν έχουμε αποφασίσει πώς πρέπει να φερθούμε

Όταν δεν έχουμε αποφασίσει πώς πρέπει να αντιμετωπίσουμε μια κατάσταση, πολλές φορές αντιδρούμε με το «θυμικό» μας, αντιδρούμε συναισθηματικά. Μπορεί να έχουμε τις καλύτερες των προθέσεων να πειθαρχήσουμε ήρεμα τα παιδιά μας, αλλά όταν κάνουν κάτι που δεν επιτρέπεται, οι προθέσεις αυτές εξατμίζονται και μετατραπόμαστε στον Hulk!

Γιατί; Γιατί δεν είχαμε προγραμματίσει τι θα κάναμε όταν θα γινόταν το συγκεκριμένο συμβάν.


Ειδικά για τους γονείς που πρέπει να φαίνεται πάντα στα παιδιά ότι έχουν κοινή γραμμή, το να έχουμε ένα συμφωνημένο σχέδιο για το όταν ένα παιδί δεν υπακούει, μάς βοηθάει να κάνουμε ένα βήμα πίσω και να ελέγξουμε τα έντονα συναισθήματά μας. Χτύπησες την αδερφή σου; Δε μαζέψατε τα παιχνίδια σας; (Τι συμφωνήσαμε ότι θα συνέβαινε αν το κάνανε αυτό; Ποια είναι η συνέπεια;)

Ένα καλό σχέδιο απαιτεί συνέπεια και συνέχεια.

Επιπλέον, πιστεύω πως είναι σημαντικό (και υγιές) να δίνουμε στα παιδιά μας το βάρος να επιλέγουν τις δικές τους συνέπειες, να είναι υπεύθυνα για τις πράξεις τους. «Αν δεν ντυθείς γρήγορα, θα αργήσεις και θα πρέπει να εξηγήσεις στη δασκάλα σου γιατί άργησες.» ή «Επειδή δε σηκώνεσαι στην ώρα σου, δε θα σε ξαναξυπνήσω. Θα βάζεις μόνος σου ξυπνητήρι.».

Είναι πολύ σημαντικό να μην προσπαθούμε να λύσουμε το πρόβλημά τους αντί γι ‘αυτά και να τα ενθαρρύνουμε να βρουν από μόνα τους καλές λύσεις.

Να είμαστε περίεργοι, όχι θυμωμένοι, για το τι προκαλεί τη συμπεριφορά τους κάθε φορά.

Τις περισσότερες φορές, το συναίσθημα που κρύβεται πίσω από τον θυμό μας είναι ο φόβος. Αυτός μας οδηγεί να επιπλήξουμε γρήγορα ένα παιδί που «ξέφυγε»…

Ίσως φοβόμαστε την αποτυχία ή νιώθουμε αμήχανα που θυμώσαμε εύκολα και δεν ξέρουμε πώς να το διαχειριστούμε.

Σίγουρα, δεν είμαστε μόνο εμείς «θυμωμένη μαμά». Και σίγουρα μπορούμε να αλλάξουμε λίγο αυτήν την πορεία από το χάος στην ηρεμία.

Καθένας μας είναι διαφορετικός σαν γονιός, οπότε πρέπει να βρούμε μόνοι μας τι είναι αυτό που δουλεύει καλύτερα με εμάς. Το σημαντικό είναι το πρώτο βήμα, δηλαδή να συνειδητοποιήσουμε ότι θυμώνουμε λίγο παραπάνω από το «κανονικό».


Πρέπει να πάρουμε το χρόνο μας, να μην αντιδράσουμε σε πρώτο χρόνο.


Αν βοηθάει, ας πάρουμε βαθιές ανάσες και να μετρήσουμε μέχρι το δέκα. (αυτό το λέω και στα παιδιά μου όταν θυμώνουν: 3 βαθιές ανάσες και μετράμε μέχρι το 10)

Να αναρωτηθούμε τι θέλουμε να καταφέρουμε. Να έχουμε στο νου μας ότι στόχος μας είναι να μάθουν τα παιδιά από τις συνέπειες της πράξης τους και όχι να τα εκδικηθούμε που δεν έπραξαν σωστά.

Να μιλήσουμε όσο ήρεμα μπορούμε.

Να νιώσουν την αποφασιστικότητα και τη σιγουριά μας. Να μην επηρεαζόμαστε από το πώς νιώθουμε. Να μη νιώσουν τα παιδιά ότι επηρεάζουν τις αντιδράσεις και τη συμπεριφορά μας, ότι έχουν τέτοια δύναμη πάνω μας.

Να γνωρίζουν ότι υπάρχει συγκεκριμένο σχέδιο και συγκεκριμένη συνέπεια για κάτι που θα κάνουν (και ανάλογη με τη σοβαρότητα της πράξης ή της συμπεριφοράς τους) για να γίνουν υπεύθυνα παιδιά και υπεύθυνοι ενήλικες, αλλά και να νιώθουν ότι είμαστε πάντα δίπλα τους και τα αγαπάμε…

Καλή δύναμη και αγωνιστικούς χαιρετισμούς!

Μιλώντας στα παιδιά μας για τη διαφορετικότητα

Δυστυχώς, διανύουμε μια εποχή γεμάτη διχασμό, με περιστατικά προκατάληψης που συνεχώς τα βλέπουμε μπροστά μας στις ειδήσεις και αγχωνόμαστε για το πώς μπορούμε να προστατεύσουμε τα παιδιά μας – αλλά και να τους δώσουμε τις σωστές αρχές και αξίες- μέσα σε έναν κόσμο που συχνά μοιάζει βυθισμένος στο μίσος.

Στη χώρα μας, βλέπουμε όλα τα είδη μίσους -ρατσισμό, μισογυνισμό, ομοφοβία- σε σημείο που φοβόμαστε όχι μόνο μήπως τα παιδιά μας δεχτούν ρατσισμό ή περιθωριοποιηθούν, αλλά πολύ περισσότερο μήπως προκαλέσουν τα ίδια άσχημα συναισθήματα σε τρίτους, με ρατσιστικά σχόλια και βίαιη συμπεριφορά.

Ανησυχούμε ότι τα παιδιά μας θα εκτεθούν από την παιδική τους ηλικία σε τέτοια φαινόμενα που είναι πιθανόν, δυστυχώς, να διαστρεβλώσουν τις απόψεις τους για τη διαφορετικότητα, τις διακρίσεις και την κοινωνική ένταξη. Ειδικά αυτά τα τελευταία χρόνια με το μεταναστευτικό κύμα και τις φασιστικές συμπεριφορές που έχουν κάνει την εμφάνισή τους και έχουν «δηλητηριάσει» και νέα παιδιά, ακόμα και σχολικής ηλικίας…

Δεν ξέρω αν μπορούμε να «κάνουμε θαύματα» σε μια τέτοια κοινωνία, μπορούμε, όμως, σίγουρα να δώσουμε τη μάχη μας σαν γονείς να αντιμετωπίσουμε την «ύπουλη προσέγγιση του μίσους», να δείξουμε στα παιδιά μας το δρόμο της αποδοχής της διαφορετικότητας, του σεβασμού στο συνάνθρωπο, της αγκαλιάς σε όποιον την έχει ανάγκη.

Κάποιοι γονείς ίσως δυσκολεύονται να αγγίξουν τέτοια θέματα συζήτησης. Αλλά όταν οι γονείς παραμένουν σιωπηλοί, τα παιδιά ίσως λάβουν το μήνυμα ότι ο ρατσισμός δεν έχει τόση σημασία ή ότι είναι πρόβλημα κάποιου άλλου, ότι είναι κάτι μακρινό από εμάς.

Για να σταματήσει ο ρατσισμός, όλοι πρέπει να αναλάβουν ενεργό ρόλο, ανεξάρτητα από το ποιοι είναι, ανεξάρτητα από το αν τους επηρεάζει άμεσα ή όχι.

Γιατί είναι σημαντικό να μιλάμε για τη διαφορετικότητα και το ρατσισμό;

Όταν διδάσκουμε στα παιδιά από νωρίς ότι είναι εντάξει να μιλάμε για τις διαφορετικές φυλές και καταγωγές, τα βοηθάμε να κατανοήσουν, να σέβονται και να εκτιμούν τις διαφορές μεταξύ των ανθρώπων.

Αυτό χτίζει ενσυναίσθηση και συμπόνια για τους άλλους, έτσι ώστε τα παιδιά να μπορούν να βλέπουν πιο καθαρά, όταν τα πράγματα στον κόσμο τούς φαίνονται άδικα ή στραβά – και μπορούν να κάνουν κάτι γι ‘αυτό.

Ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος να τους μιλήσουμε για το ρατσισμό;

Χωρίς να γνωρίζω το σωστό τρόπο, θεωρώ ότι για κάθε οικογένεια, αυτή η συζήτηση θα είναι διαφορετική, ανάλογα με τις εμπειρίες, τα βιώματά μας, την προσωπική εμπειρία μας με το ρατσισμό.

Μπορούμε να διαβάζουμε σχετικά βιβλία ή να βλέπουμε εκπομπές ή ακόμα και να τους πούμε με δικά μας λόγια την ιστορία κάποιου πολιτικού ή ακτιβιστή.

Μέσα από αυτό, θα προκύψει κάποια συζήτηση, κάποιες απορίες.

Είναι η στιγμή να διευκρινήσουμε τις αξίες της οικογένειάς μας. Να τους δείξουμε με λόγια, με κάποιο παράδειγμα, με τις ενέργειές μας τι πιστεύουμε.

Να μιλήσουμε για ίση μεταχείριση για όλους, δικαιοσύνη, υποστήριξη για αυτούς που υποφέρουν και σεβασμό σε όλους τους ανθρώπους ανεξάρτητα από το χρώμα του δέρματός τους, τη γλώσσα που μιλούν ή άλλες διαφορές.

Να μιλήσουμε με απλά λόγια. Να μην τα βομβαρδίοσυμε με πολλές πληροφορίες. Απλά και ξεκάθαρα να παρουσιάσουμε τα γεγονότα.

Αν θέλουμε να σχολιάσουμε κάτι που συνέβη στις ειδήσεις, όπως αυτές τις μέρες στο Αφγανιστάν, να είμαστε ειλικρινείς για αυτό που συνέβη, αλλά δε χρειάζεται να δίνουμε στα παιδιά περισσότερες πληροφορίες από αυτές που χρειάζονται.

Σίγουρα, η ηλικία του παιδιού παίζει ρόλο.

Κάποια ζητήματα ίσως είναι δύσκολο να γίνουν αντιληπτά από μικρότερα παιδιά.

Στα μικρότερα παιδιά, προσχολικής ηλικίας, που μαθαίνουν για το σωστό και το λάθος και έχουν έντονη την αίσθηση της δικαιοσύνης, μπορούμε να μιλήσουμε για το τι είναι δίκαιο και τι όχι. Να δώσουμε κατανοητά παραδείγματα, όπως: «Τι γίνεται αν κάποιος έβγαζε έναν κανόνα που λέει ότι όλοι όσοι έχουν καστανά μαλλιά πρέπει να τρώνε ένα διαφορετικό σνακ στο διάλειμμα από την υπόλοιπη τάξη; Φαίνεται δίκαιο;«

Στα παιδάκια που πηγαίνουν σχολείο, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε πρακτικά παραδείγματα από την καθημερινή ζωή για να τα βοηθήσουμε να καταλάβουν πώς θα ένιωθαν εάν υφίσταντο διακρίσεις ή παραλείπονταν σκόπιμα, πχ. «Πώς θα νιώθατε αν κάποιος κρατούσε όλες τις κούνιες στην παιδική χαρά και δεν άφηνε κανέναν άλλο να κάνει;» ή «Πώς θα αισθανόσασταν αν βλέπατε έναν μαθητή της πέμπτης δημοτικού να εκφοβίζει ένα μαθητή της πρώτης;» Για τα παιδιά αυτής της ηλικίας, πιστεύω, θα μπορούσαμε μετά να κάνουμε την αντιπαραβολή με παραδείγματα πραγματικών ομάδων ατόμων που έχουν υποστεί διακρίσεις.

Οι ερωτήσεις αυτές, σίγουρα, θα βοηθήσουν στην αύξηση της ενσυναίσθησης των παιδιών και θα πυροδοτήσουν το πάθος τους να υπερασπίζονται τους άλλους.

Τα μεγαλύτερα παιδιά και οι έφηβοι είναι καλύτερα προετοιμασμένα να αντιμετωπίσουν πιο σκληρά θέματα. Μπορούν να καταλάβουν πώς μπορεί να αισθάνεται κάποιος εάν είναι στόχος ρατσισμού, αλλά μπορεί να αισθάνονται ανήμποροι να κάνουν οτιδήποτε γι ‘αυτό.

Σε αυτές τις ηλικίες θεωρώ ότι πρέπει να τους δείξουμε τρόπους να βοηθήσουν, πράξεις για να νιώσουν δυναμικά και στηρίξουν ουσιαστικά θύματα ρατσισμού, όπως επιστολές, άρθρα, εθελοντισμό.

Αλλά να συζητάμε μαζί τους, να τους βοηθάμε να επεξεργαστούν τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους: «Τι πιστεύετε για αυτά που είδατε στην τηλεόραση;«, «Τι έχετε ακούσει;» ή «Τι συζητούν οι φίλοι σας;» Αυτό θα μας βοηθήσει να έχουμε μια αίσθηση του τι κατανοούν τα παιδιά μας από όλα όσα προσλαμβάνουν, ώστε να μπορούμε να συμπληρώσουμε τυχόν κενά με γεγονότα ή να τονίσουμε τις αξίες που έχουμε στην οικογένειά μας.

Δύσκολες συζητήσεις όπως αυτές είναι λογικό να προκαλούν έντονα συναισθήματα, όπως θυμό, θλίψη, σύγχυση κ.λπ. Τα παιδιά που έχουν πέσει θύματα ρατσισμού, τα ίδια ή μέλη της οικογένειάς τους, μπορεί να έχουν ακόμη πιο έντονα συναισθήματα ή φόβους γύρω από αυτά τα θέματα.

Πρέπει να διαβεβαιώνουμε τα παιδιά μας ότι τα συναισθήματά τους είναι σημαντικά και αποδεκτά. Γι’ αυτό θα πρέπει κι εμείς να μοιραζόμαστε τα δικά μας συναισθήματα με υγιή τρόπο: «Νιώθω θλίψη αυτή τη στιγμή και είναι εντάξει. Δεν θα νιώθω πάντα έτσι». Αυτό βοηθά τα παιδιά να βάλουν τα πράγματα σε προοπτική.

Αλλά η συζήτηση αυτή δεν τελειώνει ποτέ.

Το να μιλάμε στα παιδιά μας για τις άλλες εθνικότητες, τις διαφορετικές φυλές και καταγωγές, το ρατσισμό δεν πρέπει να είναι κάτι που κάνουμε μία φορά. Πρέπει να ενθαρρύνουμε τα παιδιά μας να έρθουν σε εμάς με ερωτήσεις οποιαδήποτε στιγμή και να συνεχίσουμε να μιλάμε για αυτά τα ζητήματα.

Και τι γίνεται αν δεν έχουμε απάντηση;

Είναι εντάξει να μην υπάρχουν όλες οι απαντήσεις. Εάν δεν ξέρουμε πώς να απαντήσουμε σε κάτι, που είναι ακρετά πιθανό, να είμαστε ειλικρινείς και να το λέμε. Να τους πούμε ότι θα μάθουμε και θα μοιραστούμε μαζί τους όσα μάθαμε.

Οι γονείς μπορούμε να κάνουμε πολλά πράγματα για να μεγαλώσουμε συμπονετικά παιδιά που θέλουν να βοηθήσουν τους άλλους.

Μέσα από αυτά που ζούμε και τις πράξεις μας θα μάθουν.

Να κάνουμε παρέα με ανθρώπους διαφορετικούς, να μιλάμε σε όλους όμορφα και με σεβασμό.

Να μάθουμε για άλλους πολιτισμούς.

Να μάθουμε μαζί για ανθρώπους από άλλα μέρη.

Να διαβάσουμε βιβλία, να παρακολουθήσουμε ταινίες, να ακούσουμε μουσική, να μάθουμε για γιορτές που δεν αποτελούν μέρος των δικών μας παραδόσεων.

Να παρακολουθήσουμε πολιτιστικές εκθέσεις και μουσεία που αναδεικνύουν ιστορίες, τέχνη και ιστορία των ανθρώπων που διαφέρουν από εμάς.

Να μιλάμε.

Και να τους μάθουμε να μιλάνε.

Όταν βλέπουμε κάτι που δεν είναι δίκαιο, να κάνουμε κάτι γι ‘αυτό.

Να πούμε κάτι.

Να γράψουμε ένα γράμμα.

Να δημιουργήσουμε τέχνη που να υποστηρίζει αυτό το σκοπό.

Να ενθαρρύνουμε τα παιδιά σας να κάνουν το ίδιο.

Να συζητάμε συχνά ως οικογένεια και να κάνουμε πράγματα μαζί για να μάθουμε και να γιορτάζουμε τις διαφορές μεταξύ των ανθρώπων.

Θα βοηθήσουμε να καλλιεργηθεί η ενσυναίσθηση των παιδιών μας για τους άλλους ανθρώπους και η δική μας ενσυναίσθηση.

Να τους μάθουμε να αγαπάνε…

Να βλέπουν ειδήσεις τα παιδιά;

Είπα χθες στο Instagram ότι θα γράψω γι’ αυτό το θέμα γιατί πραγματικά το έχω σκεφτεί πάρα πολλές φορές και γενικά στο σπίτι μας το τηρούμε ευλαβικά: δε βλέπουμε ειδήσεις και γενικά προγράμματα στην τηλεόραση που δεν είναι κατάλληλα για την ηλικία των παιδιών μας. 

Με έχουν ρωτήσει κατά καιρούς γιατί δεν μπορούν να δουν survivor ή διάφορες ελληνικές ή ξένες σειρές, διάφορες εκπομπές κλπ στην τηλεόραση που μπορεί να βλέπουν κάποιοι συμμαθητές τους. Προσπαθούμε να τους εξηγήσουμε ότι κάθε πρόγραμμα είναι ανάλογα με την ηλικία του καθενός και παρόλο που δεν τους αρέσει η απάντηση, το τηρούν.

Και το κάνουμε γιατί αυτά που προβάλλονται στην τηλεόραση συχνά δεν τα αντέχω ούτε εγώ… Δε θέλουμε τέτοιες εικόνες στο κεφάλι τους, τουλάχιστον όχι από τώρα.

Βέβαια, θα τύχει να δουν τηλεόραση και στα σπίτια των γιαγιάδων ή κάποιος φίλος τους να τους εξηγήσει αναλυτικά τι είδε ή να ακούσουν κι εμάς να συζητάμε για ένα θέμα. Σε αυτή την περίπτωση, συνήθως θα αναφέρουν κάτι που τους έκανε εντύπωση (νιώθουν ότι έκαναν κάτι πολύ σημαντικό, κάτι που κάνουν μόνο οι μεγάλοι) οπότε θα τους μιλήσουμε όπως μπορούμε για το θέμα.

Αυτές τις μέρες, όμως, η τηλεόραση έπαιζε «πυρκαγιές» σχεδόν όση ώρα ήμασταν στο σπίτι…Και μας έλεγαν «πάλι φωτιές θα δούμε;»

Οι ειδήσεις και η επικαιρότητα μπορεί να είναι ενοχλητικές για τα μικρά παιδιά. Πολλά είναι τα παιδιά που ανησυχούν πολύ για τις τρέχουσες υποθέσεις.

Με μέτρο, η τηλεόραση, σίγουρα, μπορεί να είναι μια μεγάλη πηγή εκπαίδευσης και ψυχαγωγίας για τα παιδιά. 

Αλλά η απεριόριστη θέαση φέρνει  αντιμέτωπα τα παιδιά με πραγματικότητες, που πολλά από αυτά δεν είναι ψυχολογικά έτοιμα να «χωνέψουν».  Θα παρακολουθήσουν σκηνές βίας ή/και αιματοχυσίες, βομβαρδισμούς, τραυματίες από σεισμούς και καταστροφές, θα δουν πεινασμένα και εγκαταλελειμμένα παιδιά από όλο τον κόσμο, κακοποιημένα ζώα και θα ακούσουν για απαγωγές παιδιών, ενώ κοιμούνται, παίζουν ή έχουν πάει διακοπές.
Το άγχος τους θα φανεί κι από τις ερωτήσεις που κάνουν τα παιδιά μετά την έκθεσή τους στα ΜΜΕ:

«Μπορεί το σπίτι μας να πλημμυρίσει όπως αυτά στις ειδήσεις;»

«Μπορεί να καεί και η δικιά μας περιοχή;»

«Αν γινόταν πόλεμος στη χώρα μας, θα έπρεπε να πας να πολεμήσεις, μπαμπά;»

«Τι θα πάθουμε όταν ο ήλιος κάψει τη Γη;»

«Θα πάθω κι εγώ καρκίνο όπως εκείνο το κορίτσι χωρίς μαλλιά;»

«Μαμά, γιατί να σκοτώσει κάποιος τη γυναίκα του; Αφού είναι παντρεμένοι κι αγαπιούνται.»

«Κι αν την ώρα που πάω σχολείο, κάποιος με απαγάγει;»


Έχω ακούσει από άλλους γονείς και έχω διαβάσει και σε παρόμοιες μελέτες ότι πολλά παιδιά στο δημοτικό είχαν εφιάλτες σχετικές με τις τρέχουσες ιστορίες που είχαν ακούσει στις ειδήσεις ή είχαν δει στην τηλεόραση.

Είναι πολύ εύκολο να αφήσουμε την τηλεόραση ανοιχτή να παίζει – μπορεί να μην έχουμε καν επίγνωση του τι ακούνε και βλέπουν τα παιδιά μας.

Δυστυχώς, τα παιδιά (ανάλογα με την ηλικία τους) στερούνται  της γνώσης, των πληροφοριών, της εμπειρίας ή της κατανόησης για να θέσουν τις ειδήσεις σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο ή να εκτιμήσουν ρεαλιστικά τους κινδύνους.

Εξαιτίας αυτού, τα παιδιά τείνουν να γεμίζουν τα κενά με τη φαντασία τους.  Ένας εντυπωσιακός τίτλος μπορεί να δώσει «τροφή» για πραγματικά εφιαλτικά σενάρια που μπορούν αργότερα να τα κρατήσουν ξύπνια όλη τη νύχτα.

Αυτά που έχουμε εμείς στο νου μας ως γονείς με το Γιώργο* είναι τα παρακάτω:

1. Μέχρι να γίνουν τα παιδιά 10 περίπου χρόνων, να περιορίσουμε τα προγράμματα επικαιρότητας που δεν  απευθύνονται σε μικρές ηλικίες. Αν τύχει να είναι ανοιχτή η τηλεόραση σε πρόγραμμα που πιθανώς δείξει κάτι που δεν το περιμέναμε, το καλύτερο είναι να καθόμαστε μαζί τους, να ξέρουμε ακριβώς τι έχει δει. Να μην είναι ανοιχτή η τηλεόραση και να δείχνει οτιδήποτε. Έτσι, έχουμε την ευκαιρία να αντιμετωπίσουμε τυχόν φόβους και να προσφέρουμε μια πιο ισορροπημένη οπτική. 

2. Να μη φοβόμαστε να ρωτήσουμε απευθείας τα μικρότερα παιδιά εάν έχουν ανησυχίες για οτιδήποτε έχουν δει στην τηλεόραση, ώστε να ξέρουμε πώς να απαντήσουμε και τι πρέπει να τους πούμε. Πιστεύω ότι έτσι θα τους ενθαρρύνουμε να μοιράζονται μαζί μας τους φόβους και τις ανησυχίες τους από μικρή ηλικία και ελπίζω να συνεχιστεί και στο μέλλον.

3. Αν τελικά αφήσουμε τα παιδιά (που είναι κάτω των δέκα σήμερα) να παρακολουθήσουν τις ειδήσεις, όπως τώρα με τις πυρκαγιές, είμαστε εκεί μαζί τους και τους ρωτάμε αν κάτι που είδαν τα ενόχλησε ή τα τάραξε.

4. Αν τα παιδιά μας εκδηλώσουν φόβο για κάτι που είδαν ή άκουσαν, εννοείται πως τα παίρνουμε πάντα στα σοβαρά.  Πρέπει να αντισταθούμε στον πειρασμό να γελάσουμε ή να το κάνουμε να νιώσει «χαζό» με αυτό που μας είπε. Αυτό δεν θα τα κάνει να νιώσουν καλύτερα.

Τα παιδιά μπορούν να αγχώνονται για πράγματα που μπορεί να φαίνονται παράλογα στους ενήλικες, αλλά αν αισθάνονται ότι γελοιοποιούνται, ότι γίνονται ρεζίλι με αυτό που είπαν, μπορεί κάλλιστα να αποφασίσουν να κρατήσουν τις ανησυχίες τους για τον εαυτό τους στο μέλλον.  

Πολλοί κι από τους δικούς μας ακόμα φόβους είναι παράλογοι, αλλά αυτό δεν τους κάνει λιγότερο πραγματικούς.  Το να σκεφτούμε προσεκτικά τις ανησυχίες των παιδιών μας και να υιοθετήσουμε μια ρεαλιστική προσέγγιση επίλυσης παρόμοιων προβλημάτων θα αποδειχθεί χρήσιμο σε πολλά επίπεδα.

Όχι μόνο θα τους δείξει ότι ενδιαφερόμαστε για τις ανησυχίες τους, αλλά δείχνει, επίσης, ότι μια λογική, αιτιολογημένη απάντηση μπορεί να συμβάλει πολύ στην ηρεμία τους.

5. Είμαστε ειλικρινείς μαζί τους, αλλά όσα τους εξηγούμε πρέπει να είναι ανάλογα με την ηλικία τους και το γνωστικό τους επίπεδο.

6. Πιστεύουμε ότι, γενικά, πρέπει να τους μιλάμε για ό, τι συμβαίνει στις ειδήσεις. Να γνωρίζουν τι γίνεται στη χώρα, στον κόσμο, για πόσα πράγματα πρέπει να νιώθουμε ευγνώμονες, για πόσα πρέπει να παλεύουμε, για τα σημαντικά και τα ουσιαστικά.

*Σε καμία περίπτωση, δε θεωρώ ότι γνωρίζουμε ακριβώς τι πρέπει να κάνουμε με τα παιδιά και πώς ακριβώς να συμπεριφερθούμε ή ότι αυτό που κάνουμε είναι το σωστό. Δεν έχουμε καμία ειδικότητα ή εξειδίκευση στο ζήτημα, πέρα από όσα έχουμε βιώσει, έχουμε διαβάσει και όσα νιώθουμε.

…Πώς να πετάξεις σ’ αυτόν το μαύρο τον ουρανό…

Τέλος Αυγούστου το 2007, πήγα στη συναυλία της Χαρούλας Αλεξίου στο Στάδιο Αγρινίου. Η Χαρούλα, πολυαγαπημένη μας, δε χάνουμε ευκαιρία να την απολαύσουμε. Πριν τη συναυλία – κι ενώ υπήρχαν σενάρια για ακύρωση, αν θυμάμαι καλά- μαθαίνουμε πως τα έσοδα θα δοθούν για τους πυρόπληκτους της Ηλείας. Και η Χαρούλα τραγουδάει τέλι-τέλι-τέλι (…) μ’ έκανες κουρέλι, δε σ’ αντέχω πια. Τούτη η γη σου θέλει, σπίρτο και φωτιά… Και σχεδόν κλαίει στη σκηνή και σταματά και λέει «όχι δεν μπορώ να το πω…. αγάπη θέλει τούτη η γη…»

Δε θα την ξεχάσω αυτή τη στιγμή. Ούτε θα ξεχάσω όλες τις τραγικές, σπαρακτικές ιστορίες των ανθρώπων που χάθηκαν ή έχασαν την οικογένειά τους… 

Στις 24 Αυγούστου 2007, 63 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στην Ηλεία . Η Μάκιστος και Αρτέμιδα ήταν τα πρώτα χωριά που η φωτιά συνάντησε στο πέρασμά της κάνοντας τα πάντα στάχτη. Τα χωριά Γεράκι Αμαλιάδας, Κρέστενα, Γρύλλος, Καϊάφα, Νεοχώρι, Βρεστό, Καλλιθέα, Σάμικο, Πλατιάνα, ο Δήμος Ζαχάρως, η Ανδρίτσαινα, η Κλινδία, το Μουζάκι, το Φανάρι, Μπεντένι Ηλείας και πλειάδα μικρότερων οικισμών επλήγησαν, καταστρέφοντας δασικές και οικιστικές εκτάσεις. Απειλήθηκε, όπως και σήμερα, ακόμα και ο αρχαιολογικός χώρος της Ολυμπίας.

Κάηκαν συνολικά 147 χωριά, απανθρακώθηκαν 30.000 ζώα, 870.000 στρέμματα δάσους και 230.000 στρέμματα καλλιεργήσιμων εκτάσεων έγιναν στάχτη. Περισσότερα από 180 σπίτια καταστράφηκαν ολοκληρωτικά…

Το καλοκαίρι του 2007 οι δασικές πυρκαγιές σε πολλούς νομούς της Ελλάδας είχαν ως αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 84 άνθρωποι και να καούν 1.500 σπίτια και περισσότερα από 2.700 τετραγωνικά χιλιόμετρα γης, 4,5 εκατομμύρια ελαιόδεντρα και 60.000 ζώα.

Στις 23 Ιουλίου το 2018, δύο μεγάλες πυρκαγιές ξέσπασαν στην Αττική, η πρώτη στην Κινέτα και η δεύτερη κοντά στο Νταού Πεντέλης. Στη δεύτερη περίπτωση η πυρκαγιά επεκτάθηκε και πέρασε μέσα από τους οικισμούς Νέος Βουτζάς και Μάτι με αποτέλεσμα τη μεγαλύτερη τραγωδία: έχασαν τη ζωή τους 102 άνθρωποι και τραυματίστηκαν δεκάδες άλλοι. Από τις δύο πυρκαγιές καταστράφηκαν ολοσχερώς ή έπαθαν ζημιές χιλιάδες σπίτια και κάηκαν και δεκάδες χιλιάδες στρέμματα δάσους.
Το μέτωπο της φωτιάς κινήθηκε με τεράστια ταχύτητα, εγκλώβισε όσους βρίσκονταν μεταξύ της Λεωφόρου Μαραθώνα και της θάλασσας και προκάλεσε την εκατόμβη των θυμάτων.

Κι αν με ρωτήσεις αν έκλαψα όταν τερμάτισα στον πρώτο μου Μαραθώνιο το 2019 στο Καλλιμάρμαρο, θα σου πω ότι όταν περνούσα από το Μάτι έκλαψα περισσότερο για όλο αυτό που αντίκρισα… 

Γιατί;

Ο Γιόχαν Γκόλνταμερ, ερευνητής του Ινστιτούτου Μαξ Πλανκ, ειδικευμένου στη μελέτη των δασών, εξηγεί ότι αυτό που συνέβη το 2018 στην Αττική συνδέεται άμεσα με το βασικό πρόβλημα των μεσογειακών χωρών: “Στις πρώην αγροτικές περιοχές γύρω από την Αθήνα η καλλιεργήσιμη γη δεν αξιοποιείται τόσο εντατικά όσο παλαιότερα. Αντ’ αυτού γύρω από τις μεγάλες πόλεις έχουν αναπτυχθεί αστικές δομές με ακαλλιέργητα χωράφια και κήπους. Αυτό κάνει την κατάσταση τόσο επικίνδυνη. Στο παρελθόν τα αιγοπρόβατα τρέφονταν από το γρασίδι και τους χαμηλούς θάμνους στις περιοχές αυτές και έτσι το τοπίο φαινόταν μεν γυμνό, αλλά δεν ξεσπούσαν μεγάλες, καταστροφικές πυρκαγιές. Σήμερα οι άνθρωποι δεν εκμεταλλεύονται τη γη αυτή, υπάρχουν περισσότερα εξοχικά, κήποι και δέντρα – αυτό είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα σε πολλές νοτιοευρωπαϊκές χώρες. Έτσι τα προάστια πόλεων είναι συνήθως πιο ευάλωτα σε πυρκαγιές. Εκεί οι φωτιές γίνονται ανεξέλεγκτες.

Η πυρκαγιά στο Μάτι εκδηλώθηκε κάτω από ακραίες πυρο-μετεωρολογικές συνθήκες και παρουσίασε ακραία συμπεριφορά πυρός, καθιστώντας αναποτελεσματική την προσπάθεια που κατεβλήθη για τον περιορισμό και τον έλεγχό της. Περιβαλλοντικές συνθήκες παρόμοιες με αυτές που καθοδήγησαν τη φονική πυρκαγιά στο Μάτι«, σημειώνεται στην ανάλυση, «δε θα πρέπει να αποκλειστούν στο εγγύς μέλλον, καθώς η κλιματική αλλαγή μας φέρνει αντιμέτωπους με μία νέα πραγματικότητα ακραίων δασικών πυρκαγιών, οι οποίες εύκολα μπορούν να ξεπεράσουν τις δυνατότητες καταστολής, ανεξάρτητα από την αφθονία και την τεχνολογία των διαθέσιμων μέσων δασοπυρόσβεσης«.

Τα ίδια σε γενικές γραμμές βλέπουμε να συμβαίνουν όχι μόνο σε χώρες της Μεσογείου και του ευρωπαϊκού Νότου, αλλά τελευταία και σε βορειότερα κλίματα.

Η κλιματική αλλαγή είναι μια πραγματικότητα. Κι εμείς το βλέπουμε απλά σαν «θέμα έκθεσης για πανελλήνιες».

«Τα σκοτάδια δεν διαλύονται με τις φωτιές, μένουν τα μαύρα αποκαΐδια όταν δεν φωτιζόμαστε από τη φλόγα της ψυχής μας και της μνήμης.

Καίγεται η χώρα μας, όχι μόνο κάθε καλοκαίρι. Η κρίση είναι πολύπλευρη, δεν είναι μονάχα οικονομική. Ο καρκίνος κάνει μεταστάσεις. Ξεριζώνει την αξιοπρέπεια και την ανθρωπιά. Κι όμως υπάρχουν άνθρωποι που ενστικτωδώς γνωρίζουν πως ο θάνατος γίνεται δυο φορές σκληρότερος όταν δεν βρίσκει αντίσταση ο ερχομός του.

Το σώμα της πατρίδας μας πυρπολείται γιατί δεν τη σεβόμαστε, δεν την αγαπάμε και αδιαφορούμε επί της ουσίας για τα δεινά που προξενούμε. Γιατί δεν έχουμε συνειδητοποιήσει πως η πατρίδα μας είμαστε εμείς και οι άλλοι, οι απέναντι, εμείς είμαστε πάλι. (…)

Οι επαγγελματίες της πολιτικής θα τα ρίξουν ο ένας στον άλλον. Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης θα υπερβάλουν ως συνήθως σκορπώντας τον τρόμο και τον φόβο καθότι αυτά πωλούν στους καθηλωμένους πολίτες και με τον δικό τους τρόπο στρώνουν τον δρόμο στον εκφασισμό και στην υποταγή.

Όταν δεν αντιμετωπίζουμε τη φύση ως ζωντανό οργανισμό και δεν καταλαβαίνουμε πως είμαστε η προέκτασή τους και όταν το αντικείμενο δεν υποκειμενικοποιείται, τότε θα καιγόμαστε χωρίς να το παίρνουμε χαμπάρι.(…)

Δεν είναι θέμα οικολογικό ή θέμα ευαισθησίας. Η κοινωνική οικολογία έχει να κάνει με την ίδια μας την ύπαρξη. Στεκόμαστε με δέος μπροστά στα φυσικά φαινόμενα, πλημμύρες, καταστροφές, πυρκαγιές, σεισμούς και καταποντισμούς. Οι περιβαλλοντικές καταστροφές όμως που προκαλεί ο άνθρωπος και έχουν φέρει τον πλανήτη στα όρια της ύπαρξής του αντιμετωπίζονται ΜΟΝΟ όταν λειτουργήσουν οι κοινωνίες ως κοινωνικοπολιτικά φαινόμενα.(…)

Ο πολιτισμός δεν είναι συμπλήρωμα της πολιτικής, είναι το όλον της ύπαρξής της…» (Δημήτρης Παπαχρήστος, ΑΥΓΗ, 15/08/2019)

Η κλιματική αλλαγή είναι μια πραγματικότητα.

Η θερμοκρασία της γης ανεβαίνει. Οι παγετώνες συρρικνώνονται. Η στάθμη της θάλασσας ανεβαίνει. Ο καιρός έχει γίνει πιο ακραίος, τόσο ζεστός όσο και κρύος – όπως και οι βροχοπτώσεις και η ξηρασία σε διάφορα μέρη του κόσμου.

Οι επιστήμονες είναι σαφείς ότι είμαστε υπεύθυνοι για αυτήν την αλλαγή: η αύξηση των αερίων του θερμοκηπίου, κυρίως από τη χρήση ορυκτών καυσίμων και από την αποψίλωση των δασών, οδήγησε σε όλες αυτές τις αλλαγές που βλέπουμε. Αυτό δεν προέκυψε φυσικά, από τη φύση. Εμείς το κάναμε αυτό.

Και επηρεάζει τα παιδιά μας.

Γράφει για αυτά τα παιδιά τόσο αληθινά και παραστατικά η Χριστίνα Γαβρίλη (@iprigipessa – https://iprigipessa.com/)

«(…) Τι θα πούμε στα παιδιά μας;
 
Όταν το πόσιμο νερό τελειώσει.
Όταν σπανίσουν φρούτα και τα λαχανικά.
Όταν το τελευταίο παγόβουνο θα λιώσει.
Όταν τα πάντα θα γίνουν τοξικά;
 
Ότι δεν ξέραμε;
Ότι δεν μας ένοιαζε;
Ότι δεν το είδαμε να έρχεται;
Χμμμ, ίσως αυτό να ταίριαζε:
 
«Συγχωρέστε μας αγαπημένα μας παιδιά»
 
Δε χορτάσαμε ήλιο, δάση, θάλασσες, φαγητά,
καφέδες, ταξίδια, ρούχα, σπίτια, αυτοκίνητα…
Θέλαμε κι άλλο, κι άλλο….
Δε σεβαστήκαμε, μέχρι που δεν πήγε άλλο.
 
Είναι γλυκιά η τρυφηλή ζωή.
 
Δε χορταίνεται!
 
Και μας τα έδωσαν στο πιάτο που να πάρει.
Και μας είπαν «λευκέ, αυτό είναι το φυσιολογικό»
Πως είμαστε ΟΛΑ ΕΝΑ δεν πήραμε χαμπάρι.
Πιαστήκαμε στα δίχτυα, χάσαμε το ένστικτο το ανθρώπινο. (…)
  
Δεν καίγεται μόνο η Αττική, η Εύβοια και η Μάνη.
Δεν κάηκε μόνο η Τουρκία, η Αυστραλία, το Μεξικό.
Καήκαμε όλοι.
Κάθε φορά καιγόμαστε ΟΛΟΙ.
 
Και δεν καίγονται μόνο τα δάση.
Καίγεται μαζί κι ο ήλιος.
Καίγονται οι θάλασσες. .
Καίγεται της ζωής ο κύκλος.
 
Μα το χειρότερο … καίγονται τα παιδιά μας!
 
Και τι θα τους πούμε; (…)»

Πραγματικά ελπίζω να μην ξεχάσουμε ποτέ όλους αυτούς που χάθηκαν, όλα αυτά που χάθηκαν, αλλά και να παλέψουμε για το μέλλον αυτών των παιδιών που τώρα ξεκινάνε το ταξίδι τους, τώρα μαθαίνουν τον κόσμο. 

Δεν έχω άλλα λόγια, μόνο δάκρυα…

Τα παιδιά που (δε) λένε ευχαριστώ

Σήμερα θα γράψω για τη σημασία της ευγνωμοσύνης στα παιδιά. Κάθε εβδομάδα όλο και κάτι θα τύχει και θα μου δώσει την αφορμή να γράψω, κάτι θα τύχει και θα βρω θέμα για το άρθρο της Πέμπτης. (Ή της Παρασκευής, βρε αδερφέ… 😁)

Πόσο μα πόσο σημαντική η ευγνωμοσύνη στη ζωή μας. Ακούμε συνέχεια ότι πρέπει να είμαστε ευγνώμονες με όσα έχουμε, ότι είναι βασική προϋπόθεση ώστε να βρούμε την ευτυχία, ότι είναι το κλειδί μιας ζωής θετικής και χαρούμενης.

Τα παιδιά μας, όμως, δυσκολεύονται να εκφράζουν την ευγνωμοσύνη τους, να λένε ευχαριστώ, να δείχνουν ότι εκτιμούν κάτι που τους προσφέρεται.

Κάθε φορά που τους δίνουν ένα δώρο, κάθε φορά που είναι κάπου φιλοξενούμενοι, νιώθω ότι πρέπει να τους θυμίσω να πουν ευχαριστώ. Και ακούω πολλούς γονείς που, σαν εμένα, είναι εκνευρισμένοι που το παιδί τους δεν λέει ευχαριστώ από μόνο του ή δεν εκτιμά τα προνόμια ή τα δώρα. Το αντίθετο μάλιστα. Τα θεωρεί δικαιώματά του.

Ωστόσο, η επιθυμία έκφρασης ευγνωμοσύνης και η ικανότητα να το κάνουν δεν έρχονται φυσικά στα παιδιά.

Ξεκινώντας από νεαρή ηλικία, αυτές οι δεξιότητες πρέπει να διδάσκονται και στη συνέχεια να ενισχύονται τακτικά. Και αξίζει πραγματικά τον κόπο.

Είναι βασική δεξιότητα για τη μετέπειτα ζωή του.

Το να αισθανόμαστε και να εκφράζουμε ευγνωμοσύνη έχουν συσχετιστεί με την ευτυχία, την αισιοδοξία και τις καλύτερης ποιότητας σχέσεις, καθώς και με τη σωματική και ψυχική υγεία. Με άλλα λόγια, όταν επενδύουμε το χρόνο μας και κάνουμε την προσπάθεια να διδάξουμε στο παιδί μας την αξία της εκτίμησης και της ευγνωμοσύνης, όχι μόνο θα το παρατηρήσουν και άλλοι, αλλά θα τους οπλίσουμε με συναισθηματική δύναμη. Αυτό θα βελτιώσει την ποιότητα ζωής τους, τώρα και στο μέλλον.

Τα παιδιά, οι έφηβοι και ακόμη και οι νεαροί ενήλικες είναι αναπτυξιακά εγωκεντρικοί.

Ναι, ισχύει. Δεν είναι η προσωπική μου άποψη. Το έχω διαβάσει. (Μη με ρωτήσεις πού, δε θυμάμαι).

Βλέπουν τον κόσμο κυρίως από τη δική τους σκοπιά μέχρι να τους προσφερθεί καθοδήγηση για το πώς να το δουν από την οπτική γωνία του άλλου. Το σχολείο είναι ένα εξαιρετικό μέρος για να μάθουν τα παιδιά ευγνωμοσύνη και ενσυναίσθηση. Ωστόσο, όταν πρόκειται για την ανατροφή συναισθηματικά υγιών παιδιών, οι γονείς έχουν μεγαλύτερο αντίκτυπο από οποιονδήποτε άλλο στο παιδί:

Μπορούμε, λοιπόν, να γίνουμε εμείς το σωστό πρότυπό τους.

Το παιδί μας δίνει πολύ μεγαλύτερη προσοχή στη συμπεριφορά μας από ό, τι στις συμβουλές μας, το έχουμε καταλάβει. Οπότε είναι σημαντικό να κάνουμε πράξη αυτό που ζητάμε. Να μιλήσουμε ανοιχτά για την εκτίμηση της καλοσύνης των άλλων και να λέμε συχνά ευχαριστώ, ακόμη και για μικρά πράγματα.

Ο άντρας μου έχει αναλάβει συγκεκριμένες υποχρεώσεις του σπιτιού, αλλά ποτέ δεν το θεωρώ δεδομένο.Τον ευχαριστώ κάθε φορά και λέω στα παιδιά ότι είμαι πολύ τυχερή και ευγνώμων που έχω ένα σύντροφο που με σκέφτεται και με φροντίζει. Το ίδιο κάνει κι εκείνος.

Αυτός ο τρόπος καθημερινής έκφρασης ευγνωμοσύνης θεωρώ ότι στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα στα παιδιά ότι η εκτίμηση είναι αναπόσπαστο μέρος όλων των σχέσεων και αυτό δεν προορίζεται μόνο για τη λήψη δώρων.

Μπορούμε να προετοιμαστούμε εκ των προτέρων – κάθε φορά.

Αν πηγαίνουμε, για παράδειγμα, σε πάρτι ή σε μια οικογενειακή συγκέντρωση που φοβόμαστε ότι μπορεί να είναι βαρετή για τα παιδιά, να τους υπενθυμίσουμε να χαμογελάσουν, να πουν ευχαριστώ και να ξεκινήσουν συνομιλία, ανεξάρτητα από το πώς αισθάνονται. Η αγενής συμπεριφορά θα πληγώσει τα συναισθήματα του οικοδεσπότη και θα μας φέρει σε δύσκολη θέση.

Παρομοίως, αν διοργανώνουμε πάρτι γενεθλίων για το παιδί μας, πριν ανοίξει μια στοίβα δώρων μπροστά στους προσκεκλημένους, πρέπει να προετοιμάσουμε το παιδί μας -ανεξάρτητα από τα αληθινά συναισθήματά του για το κάθε δώρο- να πει ευχαριστώ σε κάθε έναν ξεχωριστά. Να του υπενθυμίσουμε του ότι οι συζητήσεις σχετικά με τυχόν επιστροφές και αλλαγές θα τις αφήσουμε για αργότερα.

Ίσως θα μπορούσαμε να μάθουμε στα παιδιά μας χειροπιαστά την αξία του ευχαριστώ με ευχαριστήρια σημειώματα και κάρτες.

Πολλοί γονείς ίσως πιστεύουμε ότι χρειάζεται πάρα πολύ προσπάθεια από ένα παιδί για να γράψει ένα ευχαριστήριο σημείωμα ή θεωρούμε τα παιδιά μας πολύ απασχολημένα για να τους επιβαρύνουμε με άλλη εργασία ή ίσως απλά να πιστεύουμε ότι οι γραπτές ευχαριστίες είναι ξεπερασμένες. Αλλά θα μπορούσαμε να τους δώσουμε απλά την ευκαιρία και να δούμε πώς θα ανταποκριθούν.

Πρέπει να τους διδάξουμε ότι πόσο μεγάλη αξία έχουν η γενναιοδωρία και τα συναισθήματα των άλλων ανθρώπων και ότι τα δώρα δεν είναι δικαιώματα.

Η διδασκαλία της ευγνωμοσύνης και της εκτίμησης δεν είναι πάντα εύκολη.

Χρειάζεται επαγρύπνηση και μπορεί συχνά να δημιουργεί προστριβές με το παιδί μας.

Το να μεγαλώσουμε, όμως, παιδιά που θα εκτιμούν, θα νοιάζονται για τα συναισθήματα των άλλων και θα νιώθουν ευγνωμοσύνη για τα καλά που συμβαίνουν στη ζωή τους, αξίζουν όλες τις προσπάθειές μας.

Το μυστικό για εξορμήσεις με τα παιδιά

Βγαίνουμε έξω με τα παιδιά μας πολύ. Το να είμαστε ενεργοί προσπαθούμε να είναι μέρος της οικογενειακής μας ζωής. Προσπαθούμε τα παιδιά μας, ηλικίας 3, 8 και 9 ετών, να περπατούν ή να κάνουν ποδήλατο ή πατίνια όσο συχνότερα γίνεται και όσα Σαββατοκύριακα μπορούμε (ή στις διακοπές) κάνουμε κάποιες υπαίθριες περιπέτειες ανάλογα με την ηλικία τους (και το δικό μας κουράγιο).

Αλλά δεν ήμασταν έτσι από την αρχή της πορείας μας ως γονείς. Κι έχουμε δρόμο μπροστά μας.

Δεν μπορώ να πω ότι είμαστε υπερπροστατευτικοί, αλλά, αυτό που διαπιστώσαμε είναι ότι δεν είχαμε εκτιμήσει τη μεγάλη αξία αυτών των «περιπετειών», των εξορμήσεών μας για τα παιδιά μας, αλλά και για εμάς τους ίδιους.

Έχουμε στο περιβάλλον μας φίλους που δε διστάζουν να κάνουν μέχρι και ορεβασία και δύσκολες αναβάσεις με τα παιδιά τους από τη …βρεφική ηλικία και τα παιδιά έχουν μάθει να κάνουν ποδήλατο, σκι, πεζοπορίες, κολύμπι και να κουβαλάνε το δικό τους σακίδιο ανεξάρτητα από την πολύ νεαρή ηλικία τους.

Και δεν υπάρχει κάποιο μυστικό για αυτό.
Ούτε τα παιδιά αυτά έχουν γεννηθεί με περισσότερη άνεση και ταλέντο σε αυτές τις δραστηριότητες.

Το μόνο «μυστικό» είναι ότι τους έδωσαν επανειλημμένα ευκαιρίες και αφιέρωσαν χρόνο για να τους επιτρέψουν να εξελιχθούν σε αυτές τις δραστηριότητες με το δικό τους ρυθμό.

Αυτοί οι γονείς έδωσαν από το χρόνο τους αρκετές ώρες υπομονετικά, και μερικές φορές ίσως όχι τόσο υπομονετικά, να τους καθοδηγήσουν, να τους ενθαρρύνουν και τους περιμένουν.

Τα παιδιά έχουν αφιερώσει πολλές ώρες να εξασκούν τις δεξιότητες, την κοινωνικότητά τους και την αυτοπεποίθησή τους, αλλά και να μαθαίνουν από τα λάθη τους.

Και το έκαναν όσο εμείς οι άλλοι γονείς μπορεί να λέγαμε «μα γιατί τα παίρνετε παντού μαζί σας; Δε θέλετε να μείνετε λίγο μόνοι σας;»

Και αυτό δεν είναι εύκολο. Το ζευγάρι παραμερίζει προσωπικές του ώρες μαζί, οι δυο τους, για να αναπτυχθούν με αυτό τον τρόπο τα παιδιά του. Αλλά το κάνει με χαρά και όχι με την έννοια της θυσίας. Προσαρμόζει τη σχέση του με αυτή την επιλογή. Δε θυσιάζει τη σχέση του. Η σχέση του δυναμώνει γιατί περνούν μαζί όλη αυτή τη διαδικασία.

Ως γονείς, πρωταρχική δουλειά μας, πιστεύω πως είναι να προωθήσουμε την ανάπτυξη και την ανεξαρτησία, τελικά, των παιδιών μας.

Για να γίνει αυτή η ανάπτυξη, οι άνθρωποι πρέπει να ξεφύγουν εκτός της ζώνης άνεσής τους (#comfortzone). Τόσο πολλές βασικές δεξιότητες στη ζωή μας αποκτώνται και ενισχύονται με αυτό τον τρόπο.

Μερικά παιδιά είναι φυσικά πιο τολμηρά και μπορεί να χρειαστεί να δοθούν περισσότερα όρια και άλλα μπορεί να είναι πιο απρόθυμα και να χρειάζονται περισσότερη πείρα πριν κάνουν το επόμενο βήμα.

Το να γνωρίζουμε καλά τα παιδιά μας, το πώς θα τα παρακινήσουμε και πώς και πότε να τα προκαλέσουμε είναι όλες σημαντικές δεξιότητες για εμάς τους γονείς. Δεν το εκτελούμε πάντα τέλεια, αλλά η γονική μέριμνα είναι μια «ατελής επιστήμη» και το να βγούμε έξω και να κάνουμε κάτι είναι πάντα καλύτερο από το τίποτα.

Θα προσπαθήσω να καταγράψω όσα έχω διαπιστώσει ότι βοηθάνε με την πολύ μικρή μου εμπειρία στο θέμα:

1. Κάποια στιγμή σίγουρα θα κρυώσουν, θα ζεσταθούν, θα κουραστούν, θα πεινάσουν ή θα έχουν πολλάάάάά άλλα παράπονα. Μπορεί ακόμη και να έχουν και ξεσπάσματα. Ο φόβος για αυτό δεν πρέπει να μας αποθαρρύνει από το να κάνουμε κάτι μαζί τους. Το ότι θα μάθουν να έρθουν αντιμέτωπα με τα προβλήματα και την επίλυσή τους θα τους δημιουργήσει δεξιότητες ανθεκτικότητας, αντοχής, διαχείρισης και αντιμετώπισης που θα τους φανούν περισσότερο από χρήσιμες.

2. Να δώσουμε στα παιδιά μας επιλογές, να τα υποστηρίξουμε και να τα αφήσουμε να δουν τις συνέπειες των ενεργειών τους. Μαθαίνουμε περισσότερα από τις αποτυχίες και τα λάθη μας παρά όταν είμαστε προστατευμένοι από τις συνέπειες. Θα αποκτήσουν αυτοπεποίθηση και θα μάθουν να είναι πιο αυτοδύναμα.

3. Να ορίζουμε μικρές προκλήσεις, μικρούς στόχους για τα παιδιά μας. Όταν τις πετυχαίνουν, τους δίνει αυτοπεποίθηση και τους παρακινεί να κάνουν περισσότερα.

4. Να κρατάμε τα πράγματα διασκεδαστικά και μην τα πιέζουμε πάρα πολύ. Να είμαστε ευέλικτοι και πρόθυμοι να αλλάξουμε σχέδια όταν είναι απαραίτητο. Εάν είναι μια καλή εμπειρία, θα θέλουν να το ξανακάνουν. Εάν δεν είναι διασκεδαστικό, ή τα πιέζουμε για να αντποκριθούν στο πλάνο που έχουμε εμείς στο κεφάλι μας, δε θα απολαμβάνουν τη δραστηριότητα ή, ακόμη χειρότερα, θα αποφασίσουν ότι δε θέλουν να το ξανακάνουν.

5. Μπορούμε να βρούμε «φίλους περιπέτειας» για τα παιδιά μας – αυτούς που τους αρέσει να κάνουν τις ίδιες δραστηριότητες. Ακόμα κι αν δεν είναι στο ίδιο επίπεδο, αυτή η «ανισορροπία» δεξιοτήτων μπορεί επίσης να είναι πολύ χρήσιμη. Εάν τα άλλα παιδιά είναι ελαφρώς πιο εξειδικευμένα από τα παιδιά μας, θα παρακινήσουν τα παιδιά μας να ακολουθήσουν και να γίνουν καλύτερα. Εάν το παιδί μας είναι ελαφρώς πιο εξειδικευμένο, μπορεί να ενεργεί ως «μικρός καθοδηγητής». Αυτός είναι ένας πολύ καλός τρόπος για να ενισχύσουν την αυτοπεποίθησή τους και την υπερηφάνεια για τις δεξιότητες και τα επιτεύγματά τους.

Τα παιδιά είναι πιο δυνατά και πιο ανθεκτικά από ό, τι μερικές φορές πιστεύουμε.

Να μην υποτιμάμε τις ικανότητές τους και πραγματικά πιστεύω ότι θα εκπλαγούμε με το τι επιτυγχάνουν μόνα τους όταν τους δοθεί η ευκαιρία.

Ελπίζω πραγματικά ότι τα παιδιά μας θα συνεχίσουν να κάνουν υπαίθριες δραστηριότητες, χωρίς φυσικά να το απαιτήσω, επειδή αρέσει σε εμάς τους γονείς.

Αυτό που πραγματικά θέλω είναι να βρουν αυτό για το οποίο είναι παθιασμένοι και να το επιδιώξουν. Πιστεύω ότι οι δεξιότητες και τα διδάγματα που αποκτώνται από τις μικρές περιπέτειες στη φύση θα τους βοηθήσουν να εξελιχθούν σε ενήλικες με αυτοπεποίθηση και αποφασιστικότητα, κοινωνικούς και δυναμικούς, και τελικά θα τους βοηθήσουν να ακολουθήσουν όποιο δρόμο επιλέξουν.

Πώς πήγαν οι διακοπές με 3 Παιδιά

Γράφω την ανάρτηση της Πέμπτης από την ξαπλώστρα μου…

Φέτος ήταν η πρώτη φορά που πήγαμε διακοπές οι πέντε μας. Σήμερα είναι η τελευταία μας μέρα και ήθελα έτσι απλά να γράψω κάποιες σκέψεις μου.

Η κόρη μας είναι 9 ετών, ο μεγάλος μας γιος σχεδόν 8 και ο μικρός μας 3 και κάτι.

Είμαστε σε μια περίεργη φάση στην επικοινωνία μας με τα μεγάλα μας παιδιά, αφού οι τσακωμοί τους είναι πάρα πολύ συχνοί. Νιώθουμε τόσο τη διαφορά της κόρης μας που μεγαλώνει και ωριμάζει σε σχέση με τον μόλις ενάμιση χρόνο μικρότερο αδερφό της, σε σημείο που, κάποιες φορές, με δυσκολία τον ανέχεται.

Προσπαθούμε, πλέον, να μην ανακατευόμαστε στους καβγάδες τους, ούτε να υποστηρίζουμε το μικρότερο, αφού κι αυτός πρέπει να μάθει να λύνει μόνος του κάποιες διαφορές και να μην περιμένει από εμάς.

Δεν είναι εύκολο. Ειδικά όταν ακούς μαλλιοτραβήγματα και μπουνιές. Τα έχουμε ξαναπεί αυτά.

Η ηλικία των 9 για την κόρη μας έχει φέρει αρκετές αλλαγές. Έχει αρχίσει και γνωρίζει, συνειδητοποιεί περισσότερο τους κανόνες της κοινωνικοποίησης, δημιουργεί πιο σταθερές φιλίες.

Επιδιώκει να «χώνεται» σε συζητήσεις μεγάλων και δεν της ξεφεύγει τίποτα από όσα ακούγονται μέσα στο σπίτι.

Βρίσκεται κάπου ανάμεσα στο παιδί και στην έφηβο κατά κάποιο τρόπο.

Έχει μάθει, ίσως επειδή είναι το πρώτο παιδί, ότι θα ασχοληθούμε μαζί της για να την ψυχαγωγήσουμε, ενώ τα αδέρφια της θα παίζουν με τις ώρες μόνα τους παρά τα σχεδόν 5 χρόνια που τα χωρίζουν. Θέλει να μπούμε μαζί στη θάλασσα, να παίξουμε επιτραπέζια παιχνίδια μαζί της, να κάνουμε τα πάντα μαζί.

Μέχρι ένα σημείο, έτρεχα από πίσω της και έκανα τον κλόουν, τον ψυχαγωγό, τη φίλη της.

Ξέρω, όμως, -όχι μόνο επειδή μου είναι βολικό και ξεκούραστο- ότι πρέπει να την αφήσω να βαρεθεί λίγο, να βρει τρόπους να περνά καλά, να προσαρμόζεται.

Η συνεισφορά του μικρού στις διακοπές, όμως, είναι ευεργετική. Θα κάνει αστεία που θα ελαφρύνουν το κλίμα για όλους μας και θα βοηθήσει να ξεχάσουμε γκρίνιες κλπ. Φυσικά, κι αυτός έχει τα δικά του, θα κουραστεί και θα ζητάει τον ουρανό με τα άστρα, αλλά στην ουσία δε θα ξέρει τι θέλει.

Αυτό που συνειδητοποιώ για άλλη μια φορά είναι πως όλα εξαρτώνται από τις προσδοκίες μας.

Φτάνοντας στον προορισμό μας, για να μην πω μπαίνοντας στο αυτοκίνητο, ξέρω πολύ καλά ότι πέντε απόψεις θα πρέπει να συμπορευθούν, ότι θα ακούσω «μαμά» κάθε πέντε δευτερόλεπτα, ότι θα έρχονται από πίσω μου σαν τα κλωσσόπουλα, ότι θα ζητάνε το επόμενο γεύμα με το που θα τελειώσουμε το προηγούμενο.

Δεν έχω αυταπάτες.

Είναι τρία παιδιά.

Και είναι σε ηλικία που μας χρειάζονται συνεχώς.

Κι αυτό είναι το ωραίο.

Σε κάποια χρόνια θα θέλουν περισσότερο τους φίλους τους. Ήδη, όπως είπα, η κόρη μας βαδίζει προς τα κει.

Πιθανώς, τότε, και να τους ενοχλούμε κιόλας.Θα χαρώ την κάθε στιγμή – όσο μου το επιτρέπει η υπομονή και η ψυχραιμία μου 😁 – και θα τους δώσω όσο πιο αξέχαστες αναμνήσεις μπορώ.

Θα τους ταξιδέψω σε εμπειρίες και εικόνες, να ανοίξουν τα μάτια και τα αυτιά τους, να τους φωτίσω το δρόμο.

Και μετά ας ξεκινήσουν τη δική τους διαδρομή ❤️.

I am a #momof3 , I #run and I love spreading positivity and simplicity. I want to inspire, motivate and uplift women to love their body, have peace in mind and take care of themselves.