Γιατί η κοινωνία αγαπά την «καλή μαμά»
αλλά μισεί τις πραγματικές μαμάδες
Δουλεύεις; Εγωίστρια. Μένεις σπίτι; Τεμπέλα. Θυμώνεις; Κακή μαμά. Χαμογελάς πάντα; Ψεύτρα. Πώς βγαίνουμε απ’ αυτό το παιχνίδι που δεν έχει νικήτρια;
Κάπου εκεί έξω υπάρχει μια τέλεια μαμά. Ξυπνά νωρίς, έχει προλάβει να κάνει γιόγκα. Το σπίτι της μυρίζει φρεσκοψημένο ψωμί. Τα παιδιά της φορούν σιδερωμένα ρούχα και τρώνε βιολογικά λαχανικά. Δουλεύει σε κάποια δημιουργική δουλειά με ευέλικτο ωράριο και, φυσικά, βρίσκει χρόνο για date nights με τον σύντροφό της. Είναι υπομονετική, ήρεμη, χαρούμενη. Δεν κουράζεται ποτέ. Ή αν κουράζεται, δεν το δείχνει.
Όντως υπάρχει; Όχι, ποτέ δεν υπήρξε. Κι όμως, η κοινωνία έχτισε ολόκληρο σύστημα σύγκρισης γύρω απ’ αυτή την ανύπαρκτη φιγούρα κι εμείς, οι πραγματικές μαμάδες, είμαστε αυτές που πληρώνουν το λογαριασμό.
Το παράδοξο είναι ότι η κοινωνία λατρεύει την έννοια της «καλής μαμάς». Την εξυμνεί, την αγιοποιεί, της αφιερώνει καρτ-ποστάλ και posts. Αλλά τη στιγμή που μια πραγματική γυναίκα – με πραγματικές ανάγκες, πραγματικά όρια, πραγματική κούραση — εμφανιστεί στο προσκήνιο, αρχίζουν τα σχόλια. Και δεν σταματούν ποτέ.
Δεν μπορείς να κερδίσεις. Ποτέ.
Το πιο εξουθενωτικό κομμάτι της σύγχρονης μητρότητας δεν είναι τα ξενύχτια ή τα καπρίτσια ή οι άπειρες λίστες. Είναι το παιχνίδι που δεν τελειώνει ποτέ: ό,τι επιλογή κι αν κάνεις, κάποιος θα σε κρίνει γι’ αυτήν.
Η παγίδα της «σωστής» επιλογής
Αυτό δεν είναι τυχαίο. Είναι σύστημα. Ένα σύστημα που διατηρεί τις γυναίκες σε διαρκή αμφιταλάντευση, χωρίς ποτέ να νιώθουν αρκετές, ώστε να συνεχίζουν να προσπαθούν περισσότερο, να δίνουν περισσότερο, να θυσιάζουν περισσότερο.
Ο μύθος της supermom δεν είναι κομπλιμέντο. Είναι ένας τρόπος να ζητάς από γυναίκες να αποδέχονται αδύνατες συνθήκες χωρίς να παραπονιούνται.
Ο μπαμπάς και η μαμά – ίδια πράγματα, διαφορετική κρίση
Ένα από τα πιο αποκαλυπτικά πράγματα που μπορείς να κάνεις είναι να παρατηρήσεις πώς η κοινωνία αντιμετωπίζει τα ίδια πράγματα διαφορετικά ανάλογα με το αν τα κάνει μαμά ή μπαμπάς.
Ο μπαμπάς κάνει το ίδιο…
- Παίρνει το παιδί από το σχολείο
- Μαγειρεύει βραδινό μία φορά την εβδομάδα
- Μένει μόνος με τα παιδιά ένα Σαββατοκύριακο
- Αλλάζει πάνα στο εστιατόριο
- Παίρνει άδεια όταν είναι άρρωστο το παιδί
- «Φυσικά, αυτή είναι η δουλειά σου»
- «Δεν μαγειρεύεις κάθε μέρα;»
- «Τα άφησες μόνα τους;» (αν βγει έξω)
- «Πού είναι ο μπαμπάς να βοηθά;»
- «Πάλι άδεια; Δεν σε νοιάζει η δουλειά σου;»
Ο μπαμπάς παίρνει βραβείο για το να υπάρχει μέσα στο σπίτι. Η μαμά κρίνεται για ό,τι ΔΕΝ έκανε ακόμα κι αν έκανε τα πάντα. Όπως το θέτει το αγαπημένο μου site Scary Mommy: «πολλοί μπαμπάδες παίρνουν επαίνους απλώς επειδή υπάρχουν μέσα στα τέσσερις τοίχους του σπιτιού», ενώ η μαμά, που κάνει ό,τι κάνει κάθε μέρα, απλώς «κάνει αυτό που πρέπει».
Η Supermom: το πιο τοξικό κομπλιμέντο
«Είσαι supermom!» Ακούγεται ωραίο. Αλλά σκέψου τι σημαίνει πραγματικά αυτή η φράση.
– Σημαίνει ότι κάνεις τη δουλειά ενός ήρωα χωρίς τα εφόδια του ήρωα.
– Ότι αναμένεται να τα βγάλεις πέρα χωρίς βοήθεια, χωρίς ανάπαυση, χωρίς να παραπονεθείς.
Κι όταν δεν τα καταφέρνεις, γιατί κανείς δεν μπορεί, επ’ αόριστον, χωρίς υποστήριξη, τότε το πρόβλημα είναι ΔΙΚΟ σου. Δεν ήσουν αρκετά δυνατή. Δεν προσπάθησες αρκετά.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι οι μαμάδες δεν αντέχουν. Το πρόβλημα είναι ότι οι συνθήκες είναι αντικειμενικά αδύνατες. Κι αντί να αλλάξουμε τις συνθήκες, κατηγορούμε αυτές που κάμπτονται κάτω απ’ το βάρος τους.
Η «καλή μαμά» ως εργαλείο ελέγχου
Γιατί η κοινωνία επιμένει σε αυτό το μύθο; Γιατί είναι χρήσιμος. Μια γυναίκα που πιστεύει ότι «δεν κάνει αρκετά» θα συνεχίζει να δίνει περισσότερα. Δεν θα ζητά αύξηση, δεν θα βάζει όρια, δεν θα αντιστέκεται.
Το «mom guilt» (η ενοχή της μαμάς) δεν είναι φυσιολογικό συναίσθημα. Είναι αποτέλεσμα ενός συστήματος που βομβαρδίζει τις γυναίκες με μηνύματα για το τι «πρέπει» να είναι, ενώ ταυτόχρονα αρνείται να τους δώσει την υποστήριξη που χρειάζονται για να το πετύχουν. Το αποτέλεσμα; Αισθάνεσαι πάντα λίγη. Πάντα χρεωμένη. Πάντα σε αναζήτηση της έγκρισης που δεν θα έρθει ποτέ.
Δεν χρειαζόμαστε περισσότερες supermoms. Χρειαζόμαστε μια κοινωνία που σταματά να απαιτεί από γυναίκες να είναι υπεράνθρωποι για να αξίζουν σεβασμό.
Τι θέλουμε στ’ αλήθεια;
Δεν θέλουμε εξυμνήσεις. Δεν θέλουμε άλλα «είσαι υπέροχη, δεν ξέρω πώς τα καταφέρνεις». Αυτά ακούγονται ωραία αλλά δεν αλλάζουν τίποτα.
Θέλουμε απτή, συγκεκριμένη υποστήριξη: ισότιμο μοίρασμα των ευθυνών στο σπίτι, πρόσβαση σε παιδική μέριμνα, επαγγελματική αναγνώριση που δεν τιμωρεί τη μητρότητα, και -το πιο απλό απ’ όλα- να σταματήσουν οι (συγ)κρίσεις και οι κριτικές.
* Θέλουμε να μπορούμε να δουλεύουμε χωρίς να αισθανόμαστε ένοχες.
* Να μένουμε σπίτι χωρίς να αισθανόμαστε αόρατες.
* Να θυμώνουμε χωρίς να μας κάνουν να νιώθουμε «διαταραγμένες».
* Να κλαίμε χωρίς να μας λένε ότι δεν είμαστε αρκετά δυνατές.
* Να είμαστε, απλώς, άνθρωποι, με τις αντιφάσεις, τις ανάγκες και τις κακές μέρες που έχει κάθε άνθρωπος.
Η «καλή μαμά» δεν υπάρχει. Υπάρχουν πραγματικές μαμάδες, κουρασμένες, ατελείς, υπέροχες. Κι αξίζουν σεβασμό ακριβώς έτσι όπως είναι.
Γράφτηκε με αγανάκτηση κι αγάπη για κάθε μαμά που κουράστηκε να προσπαθεί ν’ αρέσει σε όλους.
«Είμαστε μόνο άνθρωποι, αλλά αναμένεται να συμπεριφερόμαστε σαν υπεράνθρωποι — ενώ αντιμετωπιζόμαστε σαν υπάνθρωποι.»
— Romper, για τους διπλούς κανόνες της μητρότητας
Πηγές: Scary Mommy · Romper · Starglow Media / American Psychological Association · Psychology Today (Univ. Bath research) · Care.com / Maven Clinic Study · Restoration Psychology · The She Saga
RunnerMom 
Σχολιάστε