Μίλησα για τον φόβο που νιώθουν οι γυναίκες. Κι έσπευσαν άντρες να μου εξηγήσουν γιατί έχω άδικο.
Πριν από λίγες μέρες ανέβασα ένα βίντεο στο instagram, όπου μιλούσα για τον φόβο που μπορεί να νιώθει μια γυναίκα όταν βγαίνει μόνη της για τρέξιμο το βράδυ.
Για εκείνη τη στιγμή που ακούς βήματα πίσω σου και γυρίζεις να κοιτάξεις, που βλέπεις έναν άντρα να πλησιάζει και προσπαθείς να καταλάβεις αν απλώς περπατάει ή αν πρέπει να ανησυχήσεις, που αλλάζεις πεζοδρόμιο, επιταχύνεις το βήμα σου, κοιτάζεις ξανά πίσω σου και που, κάποιες φορές, φοβάσαι περισσότερο έναν άγνωστο άντρα παρά τα αδέσποτα σκυλιά που μπορεί να συναντήσεις στη διαδρομή σου.
Μίλησα για τον φεμινισμό και την πατριαρχία και για το πόσο εύκολα κάποιοι απαξιώνουν αυτές τις λέξεις, χωρίς να έχουν σκεφτεί τι σημαίνει να μεγαλώνεις μαθαίνοντας ότι πρέπει να προσέχεις διαρκώς.
Και, φυσικά, ήρθαν τα (σίγουρα αναμενόμενα) σχόλια.
Όλα τα σχόλια που αμφισβητούσαν, ειρωνεύονταν ή απαξίωναν όσα έλεγα ήταν από άντρες. Κι αυτό, από μόνο του, έχει πολύ ενδιαφέρον.
Όταν μιλάει μια γυναίκα για τον φόβο της, κάποιοι άντρες αισθάνονται την ανάγκη να τη διορθώσουν
Ένας μου εξήγησε ότι είναι ηλίθιο να τρέχω σε σκοτεινά μέρη.
Άλλος μου είπε ότι ο φεμινισμός είναι «ανωμαλία».
Ένας τρίτος θεώρησε ότι το πρόβλημα είναι οι μετανάστες και ότι έχουμε κουράσει με την «καραμέλα» της πατριαρχίας.
Κάποιος άλλος μου εξήγησε ότι οι γυναίκες αποτελούν απλώς πιο εύκολους στόχους για τους εγκληματίες, επομένως ο μισογυνισμός δεν έχει καμία σχέση.
Κι ένας τελευταίος με συμβούλεψε να πάω σε ψυχολόγο για να ξεπεράσω τις φοβίες μου. Συγκρίνοντας μάλιστα τον φόβο μιας γυναίκας για μια πιθανή επίθεση με τον φόβο για τα ποντίκια και τους καρχαρίες. (Αν και, σύμφωνα με κάποιους, εγώ δε θα πρέπει να ανησυχώ γιατί αποκλείεται να με βιάσουν «έτσι όπως είμαι»!!!)
Ανάμεσα στα σχόλια υπήρχε και η άποψη ότι οι γυναίκες διεκδικούμε δικαιώματα που ήδη έχουμε και ότι το πρόβλημα είναι «εγκεφαλικό».
Τα διάβασα όλα και σε κάποια προσπάθησα ν’ απαντήσω. Όμως, όσο απαντούσα, τόσο περισσότερο ξεσηκώνονταν κι άλλοι κι έβριζαν…
Το πιο ενδιαφέρον κομμάτι αυτής της ιστορίας δεν ήταν καν το αρχικό μου βίντεο. Ήταν οι αντιδράσεις.
Η ειρωνεία είναι ότι κανείς δεν χρειάστηκε να τους επιτεθεί
Δεν είπα ότι όλοι οι άντρες είναι επικίνδυνοι.
Δεν είπα ότι κάθε άντρας που περπατάει πίσω από μια γυναίκα έχει κακές προθέσεις.
Μίλησα για μια εμπειρία που γνωρίζουν πολλές γυναίκες.
Κι όμως, κάποιοι άντρες αισθάνθηκαν την ανάγκη να υπερασπιστούν τον εαυτό τους, να αμφισβητήσουν όσα περιέγραφα και τελικά να επιτεθούν προσωπικά.
Με ειρωνεία, προσβολές, χαρακτηρισμούς, υποδείξεις για το πού πρέπει να πηγαίνω, πώς πρέπει να σκέφτομαι και ποιον ειδικό πρέπει να επισκεφτώ.
Γιατί είναι τόσο δύσκολο ν‘ ακούσεις μια γυναίκα να περιγράφει κάτι που βιώνει, χωρίς να προσπαθήσεις να της αποδείξεις ότι κάνει λάθος;
Δεν χρειάζεται να έχεις ζήσει κάτι για να αναγνωρίσεις ότι το βιώνει κάποιος άλλος.
Δεν χρειάζεται να συμφωνείς με κάθε άποψη για τον φεμινισμό για να καταλάβεις ότι μια γυναίκα μπορεί να φοβάται όταν κυκλοφορεί μόνη της.
Και σίγουρα δεν χρειάζεται να προσβάλεις κάποιον για να διατυπώσεις τη διαφωνία σου.
Κι επιστρέφουμε στην πατριαρχία
Γιατί η πατριαρχία δεν σημαίνει ότι όλοι οι άντρες είναι κακοί ή ότι όλες οι γυναίκες είναι θύματα.
Αφορά, μεταξύ άλλων, τις αντιλήψεις με τις οποίες μεγαλώνουμε.
Την ευκολία με την οποία αμφισβητείται η εμπειρία μιας γυναίκας.
Την τάση να μεταφέρεται η ευθύνη σε εκείνη που φοβάται ή δέχεται παρενόχληση.
«Γιατί βγήκες μόνη σου;»
«Γιατί πήγες εκεί;»
«Γιατί φοράς κολάν;»
«Γιατί φοβάσαι τόσο πολύ;»
Και τελικά, ακόμα κι όταν μια γυναίκα μιλάει δημόσια για όλα αυτά, βρίσκεται στη θέση να απολογείται.
Να εξηγεί ότι έχει δικαίωμα να τρέχει, να εξηγεί ότι ο φόβος της δεν είναι παράλογος ή ότι ο φεμινισμός δεν είναι κάποια περίεργη μόδα.
Και να προσπαθεί να διατηρήσει έναν στοιχειώδη πολιτισμό στη συζήτηση, ενώ απέναντί της δέχεται προσβολές.
Το πιο αποκαλυπτικό είναι ο τρόπος που διαφωνούν
Δεν μ’ ενοχλεί η διαφωνία. Μπορώ να συζητήσω με κάποιον που πιστεύει ότι η εγκληματικότητα δεν συνδέεται απαραίτητα με τον μισογυνισμό. Μπορώ ν’ ακούσω την άποψη ότι κι οι άντρες φοβούνται όταν κυκλοφορούν μόνοι τους. Μπορώ να συμφωνήσω ότι η προσωπική ασφάλεια απαιτεί προσοχή απ’ όλους μας.
Αλλά όταν η διαφωνία συνοδεύεται από το «ηλίθιος άνθρωπος», το «έχετε εγκεφαλικό πρόβλημα», το «ο φεμινισμός είναι ανωμαλία» ή το «πήγαινε σε ψυχολόγο», τότε έχουμε ξεφύγει από την ανταλλαγή επιχειρημάτων.
Και το γεγονός ότι αυτά τα σχόλια γράφτηκαν από άντρες κάτω από ένα βίντεο για τον φόβο των γυναικών είναι μια ειρωνεία που δύσκολα περνάει απαρατήρητη.
Η ίδια η συζήτηση στα σχόλια έγινε ένα ξεκάθαρο παράδειγμα του προβλήματος που προσπαθούσα να περιγράψω.
Μια γυναίκα μίλησε για την εμπειρία της και κάποιοι άντρες θεώρησαν ότι είχαν κάθε δικαίωμα να την προσβάλουν επειδή διαφωνούσαν.
Δεν ζητάω από κανέναν να συμφωνήσει μαζί μου
Θα ήθελα όμως να μπορεί ν’ ακούσει.
Να αναγνωρίσει ότι υπάρχουν εμπειρίες που μπορεί να μην έχει ζήσει ο ίδιος, να καταλάβει ότι το να μιλάμε για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες δεν αποτελεί επίθεση στους άντρες. Και κυρίως, να μπορεί να διαφωνεί χωρίς να προσβάλλει.
Γιατί, ξέρετε, είναι πραγματικά εξαντλητικό να μιλάς για τον φόβο σου και να πρέπει μετά να υπερασπιστείς ακόμα και το δικαίωμά σου να τον εκφράζεις.
Κι αν ένα βίντεο για τον φεμινισμό προκαλεί τόση επιθετικότητα από άντρες που επιμένουν ότι δεν υπάρχει πρόβλημα, ίσως αξίζει να αναρωτηθούμε τι ακριβώς τους ενόχλησε τόσο πολύ.
Εγώ πάντως θα συνεχίσω να μιλάω.
Γιατί όσο μια γυναίκα που περιγράφει τον φόβο της αντιμετωπίζεται με ειρωνεία, απαξίωση και προσβολές, τόσο περισσότερο λόγο έχουμε να συνεχίσουμε αυτή τη συζήτηση.
Ακόμα κι αν κάποιοι έχουν κουραστεί να την ακούν.
Γιατί κι εμείς έχουμε κουραστεί να χρειάζεται να την κάνουμε.
Σχολιάστε